Σε δηλώσεις του ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς και σε ανακοίνωση του βουλευτή Χίου Σταύρου Μιχαηλίδη (υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Ναυτιλίας) επισημαίνεται ότι το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής απέφυγε να απαντήσει ουσιαστικά στην «ταμπακιέρα» της υπόθεσης με το μεταφορικό ισοδύναμο και τις αποζημιώσεις πριν τις εκλογές του 2023.
Κύρια ερωτήματα που θέτει το ΠΑΣΟΚ:
• Έλαβαν χρήματα επιχειρήσεις που δεν τα δικαιούνταν;
• Θα ανακτηθούν πλήρως τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά;
• Έχουν γίνει δεσμεύσεις ποσών;
• Πώς εξηγείται ότι οι αποζημιώσεις που τώρα ερευνώνται δόθηκαν δύο εβδομάδες πριν τις εκλογές του Μαΐου 2023 (συγκεκριμένα στις 8 Μαΐου 2023);
Το ΠΑΣΟΚ χαρακτηρίζει την υπόθεση ως «νέο ΟΠΕΚΕΠΕ στο Μεταφορικό Ισοδύναμο», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση χρησιμοποίησε δημόσιο χρήμα για ψηφοθηρικούς λόγους. Σημειώνει ότι από τις 804 επιχειρήσεις που καλούνται να επιστρέψουν χρήματα, οι 787 (98%) έχουν έδρα στην Κρήτη, ενώ τότε υπουργός ήταν ο Ιωάννης Πλακιωτάκης (Λασίθι).
Αναλυτικά η Ανακοίνωση Σταύρου Μιχαηλίδη, Βουλευτή Χίου και υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Ναυτιλίας ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής
«Ούτε το «μεταφορικό ισοδύναμο» άντεξε ηκυβέρνηση να διαχειριστεί με διαφάνεια και ευθύνη, υποκύπτοντας στον πειρασμό να χρησιμοποιήσει και σ’ αυτή την περίπτωσητο δημόσιο χρήμα για ψηφοθηρία.
Ως γνωστό, το μεταφορικό ισοδύναμουιοθετήθηκε προκειμένου να αντισταθμιστείτο υψηλό κόστος μεταφοράς επιβατών,καυσίμων και εμπορευμάτων από και προς τα νησιά, με το κόστος αντίστοιχης μεταφοράς τους στην ηπειρωτική χώρα. Τις πληρωμές του τις κάνει η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Τον περασμένο Απρίλη, ο Βουλευτής Χίου ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής Σταύρος Μιχαηλίδης, κοινοβουλευτικός υπεύθυνος ναυτιλίας, εντόπισε το Υπουργείο Ναυτιλίας να ανακαλεί σωρηδόν με αποφάσεις του χρηματοδοτήσεις, που το ίδιο έδωσε σε νησιωτικές επιχειρήσεις το 2023, αιτιολογώντας αυτές ως «δημοσιονομική διόρθωση έντοκης ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών χρηματοδότησης».
Για να διευκρινιστεί αυτή η ανήκουστηκυβερνητική «προχειρότητα», ο Βουλευτής ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής Σταύρος Μιχαηλίδης στις 11 Μαΐου 2026 απηύθυνε κοινοβουλευτική ερώτηση στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, την οποία συνυπέγραψε και ο Βουλευτής Δωδεκανήσου Γ. Νικητιάδης, ζητώντας να μάθει τους λόγους που επέβαλαν τις έντοκες ανακλήσεις των καταβληθέντων αποζημιώσεων, το συνολικό αριθμό και την έδρα των επιχειρήσεων που αυτές αφορούσαν κλπ.
Η απάντηση, που δόθηκε προχτές 18 Ιουνίου 2026, στην προαναφερόμενη ερώτηση, από τον Υφυπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Στέφανο Γκίκα,ανέφερε σχετικά:
«…με έγγραφη εντολή του Υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Στέφανου Γκίκα ζητήθηκε από τον ΕΦΕΠΑΕ(ο ΕΦΕΠΑΕ είναι αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία με την επωνυμία: Ενδιάμεσος Φορέας Επιχειρησιακών Προγραμμάτων Ανταγωνιστικότητας Επιχειρηματικότητας)να προβεί σε διενέργεια νέου έκτακτου αναδρομικού διοικητικού ελέγχου σε δείγμα 1.149 επιχειρήσεων για την 8η (Α’ εξαμ. 2021), 9η (Β’ εξαμ. 2021) και 10η (Α’ εξαμ. 2022) φάση χρηματοδότησης του ΜΙ. Στις επιχειρήσεις που υπήχθησαν …… στον έκτακτο αναδρομικό διοικητικό έλεγχο, ο ΕΦΕΠΑΕ απέστειλε επιστολή ενημέρωσης προς τους δικαιούχους για την υποχρέωσή τους να υποβάλουν τα σχετικά δικαιολογητικά εντός προθεσμίας 20 ημερών. Μετά την παρέλευση της εν λόγω προθεσμίας, σε όσους δεν υπέβαλαν δικαιολογητικά, απεστάλη επιστολή ότι ο έλεγχος ολοκληρώθηκε αυτοδίκαια ως αρνητικός, με την υποχρέωση άτοκης επιστροφής του συνόλου της δημόσιας χρηματοδότησης εντός προθεσμίας 20 ημερών, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις αντίστοιχες προσκλήσεις της δράσης του ΜΙ. Επισημαίνεται ότι 804 επιχειρήσεις δεν ανταποκρίθηκαν στην κλήση για προσκόμιση των αποδεικτικών εγγράφων, δεν υπέβαλαν αντιρρήσεις επί του αποτελέσματος του ελέγχου και δεν προέβησαν στην άτοκη επιστροφή του ποσού που έλαβαν…»
Το συνολικό ποσό που έδωσε, ως υπεύθυνη διαχειριστική Αρχή, η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής στις 804 επιχειρήσεις που ούτε προσκόμισαν αποδεικτικά έγγραφα, ούτευπέβαλαν αντιρρήσεις επί του αποτελέσματος του ελέγχου τους και από τις οποίες απαιτείται η έντοκη επιστροφή του, ανέρχεται σε 4.147.023,16 ευρώ.Προφανώς, τα χρήματα καταβλήθηκαν δίχως τα απαιτούμενα παραστατικά.
Στην απάντησή του ο Υφυπουργός κ. Γκίκας ανέφερε, επιπλέον: «…Παράλληλα, ήδη για τις 804 επιχειρήσεις, που δεν ανταποκρίθηκαν στην κλήση για προσκόμιση των αποδεικτικών εγγράφων και δεν προέβησαν στην άτοκη επιστροφή του ποσού που έλαβαν, υπεβλήθη στις 12-5-2026 ενώπιον της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Μυτιλήνης διά του κ. Υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής έγκληση κατά αυτών…».
Πότε, διετάχθη διενέργεια έκτακτου αναδρομικού διοικητικού ελέγχου στο δείγμα των 1.149 επιχειρήσεων για την 8η (Α’ εξαμ. 2021), 9η (Β’ εξαμ. 2021) και 10η (Α’ εξαμ. 2022); Τρία περίπου χρόνια μετά την καταβολή των πληρωμών τουΜΙ.
Πότε κατέθεσε τη μήνυση ο Υφυπουργός κ. Γκίκας εναντίον 804 επιχειρήσεων;
Στις 12 Μαΐου 2026, δηλαδή, την αμέσως επόμενη μέρα κατάθεσης στη Βουλή τηςΕρώτησης του Βουλευτή ΣταύρουΜιχαηλίδη, όταν πλέον έγινε αντιληπτόότι το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής εντόπισε και δημοσιοποίησε ακόμα ένα κυβερνητικό «σκάνδαλο» με εμφανή στοιχεία αδιαφάνειας.
Όμως, εξίσου σημαντικά με όσα αναφέρονται στην απάντηση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής είναι όσα αποφεύχθηκε να αναφερθούν:
Δεν αναφέρθηκε ότι τα 4.147.023,16 ευρώπληρώθηκαν στις 804 επιχειρήσεις στις 8-5-2023, δηλαδή δύο εβδομάδες πριν τις εκλογές της 21ης Μαΐου του 2023.
Δεν αναφέρθηκε ότι, από τις 804 επιχειρήσεις που ζητήθηκε να επιστρέψουν τη δημόσια χρηματοδότηση, οι 787 (το 98%)έχουν έδρα στην Κρήτη.
Δεν αναφέρθηκε ότι, τότε Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ήταν ο Βουλευτής Λασιθίου Ιωάννης Πλακιωτάκης.
Έχει τεράστιες ευθύνες η κυβέρνηση πουένα ακόμα μέτρο οικονομικής στήριξης της περιφέρειας, το χρησιμοποίησε ως εργαλείοάγρας ψήφων.»
Η επίσημη απάντηση του Υπουργείου Ναυτιλίας (18 Ιουνίου 2026)
Στην κοινοβουλευτική απάντηση του υφυπουργού Στέφανου Γκίκα αναφέρονται τα εξής:
• Με εντολή του ίδιου του υφυπουργού, ο ΕΦΕΠΑΕ (Ενδιάμεσος Φορέας) διενήργησε έκτακτο αναδρομικό διοικητικό έλεγχο σε δείγμα 1.149 επιχειρήσεων για τις συγκεκριμένες φάσεις του προγράμματος (2021-2022).
• Οι δικαιούχοι κλήθηκαν να προσκομίσουν δικαιολογητικά εντός 20 ημερών. Όσοι δεν ανταποκρίθηκαν ενημερώθηκαν ότι ο έλεγχος ολοκληρώθηκε αρνητικά και οφείλουν άτοκη επιστροφή.
• 804 επιχειρήσεις δεν υπέβαλαν δικαιολογητικά, δεν έκαναν αντιρρήσεις και δεν επέστρεψαν τα χρήματα.
• Το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε σε αυτές τις επιχειρήσεις και τώρα απαιτείται να επιστραφεί με τόκους είναι 4.147.023,16 ευρώ.
• Στις 12 Μαΐου 2026 υποβλήθηκε έγκληση στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Μυτιλήνης κατά των 804 επιχειρήσεων.
Το Υπουργείο εστιάζει στην ενεργοποίηση ελέγχων και στη λήψη νομικών μέτρων για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος, χωρίς να σχολιάζει άμεσα το timing των πληρωμών του 2023.
Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής έφερε στη Βουλή και δημοσιοποίησε σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση του Μεταφορικού Ισοδύναμου (Μ.Ι.), ενός προγράμματος που αποσκοπεί στην ενίσχυση των νησιωτικών επιχειρήσεων μέσω αντιστάθμισης του υψηλότερου κόστους μεταφορών.
Αναλυτικά η ανακοίνωση του Υπουργείου Ναυτιλίας
«Οι σημερινές δηλώσεις του εκπροσώπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ, σχετικά με την ανάκτηση ποσών από επιχειρήσεις που είχαν ενταχθεί στο μέτρο του Μεταφορικού Ισοδύναμου, δημιουργούν εσφαλμένες εντυπώσεις και αποσιωπούν κρίσιμα πραγματικά δεδομένα.
Η διαδικασία ελέγχων που οδήγησε στην ανάκτηση, αχρεωστήτως, καταβληθέντων ποσών, δεν ξεκίνησε σήμερα. Αντιθέτως, αποτελεί το αποτέλεσμα μίας εκτεταμένης και χρονοβόρας διαδικασίας που εκκίνησε τον Ιανουάριο του 2024 με πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, σε συνεργασία με τον αρμόδιο φορέα ελέγχου ΕΦΕΠΑΕ.
Αφορμή αποτέλεσε η διαπίστωση ότι κατά την 11η φάση του Μεταφορικού Ισοδυνάμου, οι αιτήσεις επιχειρήσεων ήταν αυξημένες κατά 56% και το αιτούμενο ποσό κατά 140% σε σχέση με την προηγούμενη φάση. Για τον λόγο αυτό, αποφασίστηκε η διενέργεια έκτακτου διευρυμένου ελέγχου, πέραν των προβλεπόμενων τακτικών ελέγχων.
Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε πριν από τις πληρωμές της συγκεκριμένης φάσης και είχε ως αποτέλεσμα να αποτραπεί η καταβολή 46,2 εκατ. ευρώ που ζητούνταν μέσω αιτήσεων, οι οποίες δεν πληρούσαν τελικά τις προϋποθέσεις του μέτρου. Από τις 18.687 επιχειρήσεις που υπέβαλαν αιτήσεις συνολικού ύψους 68,2 εκατ. ευρώ, κατέστησαν πληρωτέες μόλις 9.692, με συνολικό εγκεκριμένο ποσό περίπου 22 εκατ. ευρώ.
Μετά την ολοκλήρωση αυτού του ελέγχου, διαπιστώθηκε η ανάγκη να ελεγχθούν και παλαιότερες φάσεις του προγράμματος, όπως ακριβώς προβλέπεται από το κανονιστικό πλαίσιο του μέτρου. Στο πλαίσιο αυτό, ελέγχθηκαν επιχειρήσεις που είχαν ήδη λάβει χρηματοδότηση σε προηγούμενες φάσεις και οι οποίες παρουσίαζαν συγκεκριμένα ευρήματα ή σοβαρές ενδείξεις μη επιλεξιμότητας.
Από το σχετικό δείγμα των 1.649 αιτήσεων, οι 804 επιχειρήσεις στις οποίες αφορά η διαδικασία ανάκτησης δεν ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση προσκόμισης δικαιολογητικών, δεν υπέβαλαν αντιρρήσεις επί των αποτελεσμάτων του ελέγχου και δεν επέστρεψαν τα ποσά που είχαν λάβει, παρά τη δυνατότητα άτοκης επιστροφής που τους δόθηκε.
Για τον λόγο αυτό, κινήθηκαν οι προβλεπόμενες από τον νόμο διαδικασίες έντοκης ανάκτησης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, ενώ έχουν υποβληθεί και οι σχετικές μηνυτήριες αναφορές στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές.
Είναι, συνεπώς, απολύτως ανακριβές να παρουσιάζεται η συγκεκριμένη υπόθεση ως νέα αποκάλυψη ή ως απόδειξη δήθεν προεκλογικών παροχών. Αντιθέτως, πρόκειται για υπόθεση που αποκαλύφθηκε, ελέγχθηκε και αντιμετωπίζεται από τις ίδιες τις υπηρεσίες του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.
Η προστασία του Μεταφορικού Ισοδυνάμου από φαινόμενα κακής ή μη ορθολογικής χρήσης, η διασφάλιση της νομιμότητας και η προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος, αποτελούν σταθερή προτεραιότητα του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής».
Συνοπτική εικόνα της υπόθεσης
Το Μεταφορικό Ισοδύναμο παραμένει ενεργό μέτρο στήριξης της νησιωτικής Ελλάδας, με πρόσφατες πληρωμές δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σε επιβάτες και επιχειρήσεις. Ωστόσο, η συγκεκριμένη περίπτωση αναδεικνύει κενά στον έλεγχο και στην τεκμηρίωση των δαπανών, τρία χρόνια μετά τις αρχικές καταβολές.
Η διερεύνηση είναι σε εξέλιξη και θα καθορίσει τις τελικές ευθύνες και την ανάκτηση των ποσών. Το ΠΑΣΟΚ χρησιμοποιεί την υπόθεση για να ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση για έλλειψη διαφάνειας, ενώ το Υπουργείο παρουσιάζει τις ενέργειές του ως απόδειξη αποφασιστικότητας για τη διαφύλαξη των δημόσιων πόρων.