Η πλατυποδία (ή «flat feet») είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες ανησυχίας στους γονείς, καθώς σχεδόν όλα τα μωρά γεννιούνται χωρίς πλήρως ανεπτυγμένη καμάρα στο πέλμα. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) και ελληνικών παιδιατρικών-ορθοπεδικών πηγών, η πλατυποδία στα παιδιά είναι συνήθως φυσιολογική και αυτοδιορθώνεται μέχρι τα 6–10 χρόνια. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα σημάδια που δείχνουν ότι πρέπει να επισκεφτείτε ειδικό (παιδίατρο, παιδοορθοπεδικό ή ποδίατρο).
1. Η φυσιολογική εξέλιξη – Πότε ΔΕΝ χρειάζεται ανησυχία
- Όλα τα βρέφη και τα νήπια μέχρι 3–4 ετών έχουν πλατύ πέλμα λόγω λίπους στο πέλμα και χαλαρών συνδέσμων.
- Η καμάρα αρχίζει να σχηματίζεται σταδιακά από τα 4–6 χρόνια και συνήθως ολοκληρώνεται μέχρι τα 8–10.
- Η πιο συχνή μορφή είναι η εύκαμπτη πλατυποδία: όταν το παιδί σηκώνεται στις μύτες ή κρέμει τα πόδια του, η καμάρα εμφανίζεται ξανά.
- Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων (περίπου 90%), δεν προκαλεί πόνο, δεν επηρεάζει τη βάδιση/τρέξιμο/αθλήματα και δεν χρειάζεται θεραπεία.
Συμπέρασμα: Αν το παιδί σας είναι ασυμπτωματικό (χωρίς πόνο, χωρίς κόπωση, χωρίς δυσκολία στα παιχνίδια), η πλατυποδία είναι πιθανότατα φυσιολογική εξέλιξη → παρατήρηση αρκεί.
2. Πότε Πρέπει να Ανησυχήσετε & να Ζητήσετε Γνώμη Ειδικού
Σύμφωνα με ειδικούς, επισκεφθείτε γιατρό όταν υπάρχει τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω:
- Πόνος ή κούραση στα πόδια, αστραγάλους, γόνατα ή κάτω πόδια (ιδιαίτερα μετά από παιχνίδι/περπάτημα).
- Δυσκολία στη βάδιση, τρέξιμο ή συμμετοχή σε αθλήματα (το παιδί μένει πίσω, αποφεύγει δραστηριότητες).
- Η πλατυποδία είναι δύσκαμπτη (δεν εμφανίζεται καμάρα ούτε στις μύτες ούτε όταν κρέμονται τα πόδια).
- Συνεχιζόμενη πλατυποδία μετά τα 8–10 χρόνια (δεν βελτιώνεται καθόλου).
- Συνοδεύεται από άλλα σημάδια: πρήξιμο, ασυμμετρία (το ένα πόδι πολύ χειρότερο), βλαισότητα φτέρνας, προβλήματα ισορροπίας, πόνος στη μέση/γόνατα.
- Οικογενειακό ιστορικό σοβαρής πλατυποδίας + συμπτώματα.
Καλύτερη ηλικία εξέτασης: Προληπτικά γύρω στα 4–5 χρόνια (όταν η καμάρα θα έπρεπε να αρχίζει να φαίνεται) ή άμεσα αν υπάρχουν συμπτώματα.
3. Διάγνωση & Θεραπεία – Τι γίνεται αν χρειαστεί παρέμβαση
- Κλινική εξέταση + πελματογράφημα (αποτύπωμα πέλματος) → δείχνει τον τύπο και βαθμό.
- Ακτινογραφίες μόνο σε επίμονες/δύσκαμπτες περιπτώσεις.
- Θεραπεία (μόνο όταν υπάρχουν συμπτώματα):
- Ειδικοί πάτοι (κατασκευασμένοι από ποδολόγο/ορθοπεδικό) – βοηθούν στη στήριξη, όχι για «δημιουργία» καμάρας.
- Άσκηση ενδυνάμωσης ποδιού & διατάσεις (π.χ. για σφιχτό αχίλλειο).
- Κατάλληλα παπούτσια με καλό στήριγμα.
- Σπάνια χειρουργική επέμβαση (μόνο σε σοβαρές, επίμονες περιπτώσεις μετά τα 10–12 χρόνια).
Συμπέρασμα
Η πλατυποδία στα παιδιά είναι σπάνια πρόβλημα από μόνη της. Οι περισσότεροι γονείς ανησυχούν για την εμφάνιση, αλλά ο γιατρός κοιτάζει συμπτώματα και λειτουργικότητα. Αν το παιδί σας παίζει, τρέχει και δεν παραπονιέται → χαλαρώστε! Αν όμως υπάρχει πόνος, κόπωση ή η πλατυποδία επιμένει μετά τα 8–10, καλύτερα να ελέγξετε προληπτικά από παιδοορθοπεδικό. Η έγκαιρη διάγνωση δίνει τις καλύτερες λύσεις – χωρίς πανικό!