Ένα ποσό-ρεκόρ παραμένει «κλειδωμένο» στους τραπεζικούς λογαριασμούς των Ελλήνων, ενώ ο πληθωρισμός συνεχίζει αθόρυβα να μειώνει την αξία των αποταμιεύσεών τους. Σύμφωνα με νέα έρευνα της παγκόσμιας fintech εταιρείας Revolut, τα ελληνικά νοικοκυριά διατηρούν 120,9 δισεκατομμύρια ευρώ σε παθητικές τραπεζικές καταθέσεις, ένα ποσό που, αντί να αποδίδει, μένει ουσιαστικά ανενεργό.
Η μελέτη, γνωστή ως European Wealth Drain Index, δημοσιεύθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2026 και καλύπτει 20 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βάση δεδομένα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Eurostat για καταθέσεις και πληθωρισμό, καθώς και έρευνα καταναλωτών σε 20.007 πολίτες, εκ των οποίων 1.000 στην Ελλάδα.
Το «αόρατο» κόστος της αδράνειας
Το βασικό εύρημα είναι απλό αλλά ανησυχητικό: για κάθε 10.000 ευρώ αποταμιεύσεων, η αγοραστική δύναμη ενός ελληνικού νοικοκυριού μειώνεται κατά περίπου 290 ευρώ τον χρόνο μόνο λόγω πληθωρισμού. Ακόμη και όσοι έχουν δεσμεύσει τα χρήματά τους σε προθεσμιακή κατάθεση δεν γλιτώνουν εντελώς τη ζημιά, αφού το μέσο επιτόκιο ενός έτους στην Ελλάδα (1,85%) υπολείπεται του πληθωρισμού (2,90%) — με αποτέλεσμα μια πραγματική απώλεια αγοραστικής δύναμης περίπου 105 ευρώ ετησίως ανά 10.000 ευρώ.
Η εικόνα γίνεται πιο ενδιαφέρουσα αν δούμε τι θα μπορούσε να συμβεί αν αυτά τα κεφάλαια δεν έμεναν ανενεργά. Αν το σύνολο των 120,9 δισ. ευρώ επενδυόταν σε διαφοροποιημένα προϊόντα της κεφαλαιαγοράς, με βάση τη μέση δεκαετή απόδοση ενός ευρωπαϊκού δείκτη μετοχών (9,06%), θα μπορούσε, σύμφωνα με το υποθετικό σενάριο της Revolut, να δημιουργήσει 8,7 δισεκατομμύρια ευρώ δυνητικών αποδόσεων κάθε χρόνο — δηλαδή, δυνητικά 721 ευρώ απόδοσης ανά 10.000 ευρώ αποταμιεύσεων.
Πρόκειται για υπολογισμό βάσει υποθετικού επενδυτικού σεναρίου και όχι για εγγυημένη απόδοση. Οι ιστορικές αποδόσεις δεν αποτελούν εγγύηση για το μέλλον και οι επενδύσεις ενέχουν κίνδυνο απώλειας κεφαλαίου.
Γιατί οι Έλληνες δεν επενδύουν τα χρήματά τους
Η έρευνα εντοπίζει τρεις βασικούς λόγους πίσω από αυτή τη στάση:
- Έλλειψη ενημέρωσης — Το 35% των ερωτηθέντων δεν γνωρίζει σωστά πώς συγκρίνονται οι αποδόσεις των καταθέσεών του με τον πληθωρισμό. Μάλιστα, το 11% πιστεύει λανθασμένα ότι τα επιτόκια καταθέσεων ξεπερνούν τον πληθωρισμό.
- Αδράνεια — Σχεδόν οκτώ στους δέκα Έλληνες αποταμιευτές (78,4%) δεν έχουν αλλάξει ποτέ τράπεζα για καλύτερη απόδοση, κυρίως επειδή θεωρούν ότι η διαφορά επιτοκίων είναι μικρή ή επειδή εμπιστεύονται μία συγκεκριμένη τράπεζα.
- Κατακερματισμός εφαρμογών — Πάνω από το 57% χρησιμοποιεί πολλαπλές χρηματοοικονομικές εφαρμογές, κάτι που μπερδεύει αντί να βοηθά: το 25% δεν έχει καθαρή εικόνα για το πόσα χρήματα μπορεί να επενδύσει, ενώ το 18% θεωρεί πολύπλοκη τη μεταφορά χρημάτων μεταξύ πλατφορμών.
Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν και κίνητρα: το 46% των πολιτών λέει πως θα ξεκινούσε να επενδύει αν μπορούσε να ξεκινήσει με μικρά ποσά (micro-investing), ενώ ένα σημαντικό ποσοστό ζητά περισσότερη διαφάνεια και εκπαίδευση πάνω στον επενδυτικό κίνδυνο.
Τι σημαίνει αυτό για την ελληνική οικονομία
Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τα ατομικά πορτοφόλια. Η Ευρώπη επιδιώκει να ενεργοποιήσει το σύνολο του ιδιωτικού πλούτου των πολιτών της, που ανέρχεται σε 33 τρισ. ευρώ, ως μοχλό ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας απέναντι σε ΗΠΑ και Ασία. Στο πλαίσιο αυτό, τα «παγωμένα» ελληνικά κεφάλαια αντιπροσωπεύουν χαμένη ευκαιρία όχι μόνο για τα νοικοκυριά αλλά και για τη συνολική οικονομία της χώρας, καθώς λιγότερα κεφάλαια διοχετεύονται σε επιχειρήσεις, υποδομές και καινοτομία μέσω των κεφαλαιαγορών.
Σύμφωνα με στελέχη της Revolut, η λύση περνά μέσα από την απλοποίηση: εργαλεία micro-investing, διαφανή ενημέρωση για τους κινδύνους και ενσωματωμένη χρηματοοικονομική εκπαίδευση μπορούν να βοηθήσουν περισσότερους πολίτες να μετατρέψουν τις «κοιμισμένες» αποταμιεύσεις τους σε ενεργό κεφάλαιο. Ενδεικτικά, η μέση πρώτη επενδυτική κατάθεση πελάτη της Revolut στην ΕΕ είναι μόλις 406 ευρώ, ενώ οι μισοί πελάτες ξεκινούν με λιγότερα από 18 ευρώ — στοιχεία που δείχνουν, σύμφωνα με τη Revolut, ότι η επένδυση μπορεί να ξεκινήσει και με σχετικά μικρά ποσά.
Το συμπέρασμα της έρευνας είναι ξεκάθαρο: η διατήρηση χρημάτων σε λογαριασμούς χαμηλής απόδοσης μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή απώλεια αγοραστικής δύναμης — και όσο μεγαλύτερη είναι η ενημέρωση των πολιτών, τόσο πιο εύκολα μπορούν να πάρουν αποφάσεις που προστατεύουν το μέλλον τους.
Το άρθρο βασίζεται σε έρευνα της Revolut και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.