Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ζητήσουν από τις ευρωπαϊκές χώρες να αποζημιώσουν την Ουάσινγκτον για τη στρατιωτική βοήθεια και τα πυρομαχικά που είχαν σταλεί στην Ουκρανία στο παρελθόν, κυρίως επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν.
Τι έγραψε ο Τραμπ
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ υποστήριξε ότι «εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια δόθηκαν στην Ουκρανία και το ΝΑΤΟ δωρεάν», ποσά τα οποία, όπως είπε, θα έπρεπε να είχε πληρώσει η Ευρώπη «αν απλώς της είχε ζητηθεί». Πρόσθεσε πως οι ΗΠΑ θα ζητήσουν πλέον αυτά τα χρήματα πίσω, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει συγκεκριμένο ποσό ή τον μηχανισμό μέσω του οποίου θα μπορούσε να γίνει μια τέτοια αποζημίωση.
Το πλαίσιο: αμφισβητούμενες αναφορές για ελλείψεις πυρομαχικών
Η δήλωση έγινε εν μέσω δημοσιευμάτων ότι τα αποθέματα πυρομαχικών των ΗΠΑ έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά λόγω του πολέμου με το Ιράν, ο οποίος βρίσκεται πλέον στον έβδομο μήνα του. Ο Τραμπ αντέδρασε έντονα σε αυτά τα δημοσιεύματα, χαρακτηρίζοντας όσους τα μεταδίδουν «προδοτικό απόβρασμα», και διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «σχεδόν απεριόριστες ποσότητες πυρομαχικών μέσου και υψηλού βαθμού», ενώ παράγουν νέα «σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναφανεί».
Αναστολή πωλήσεων σε συμμάχους — προσωρινά
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ κρατούν προς το παρόν τα πυρομαχικά για δικές τους ανάγκες, αντί να τα πωλούν σε άλλες χώρες, σημειώνοντας όμως πως «οι πωλήσεις σε συμμάχους θα ξαναρχίσουν σύντομα». Ορισμένα μέσα ενημέρωσης ερμήνευσαν τη δήλωση ως ένδειξη προσωρινής αναστολής πωλήσεων, ενώ άλλα εστίασαν περισσότερο στη διαβεβαίωσή του ότι η αναστολή αυτή δεν θα είναι μόνιμη.
Υπάρχει ήδη μηχανισμός πληρωμής από την Ευρώπη
Αξίζει να σημειωθεί πως οι δηλώσεις Τραμπ έρχονται παρότι υπάρχει ήδη ενεργός μηχανισμός μέσω του οποίου ευρωπαϊκές χώρες πληρώνουν για αμερικανικό οπλισμό που αποστέλλεται στην Ουκρανία: πρόκειται για την πρωτοβουλία PURL (Prioritised Ukraine Requirements List), που αναπτύχθηκε πέρυσι από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προγραμματίσει δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία για την περίοδο 2026-2027, εκ των οποίων τα 60 δισεκατομμύρια προορίζονται για την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της χώρας.
Δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο σχέδιο
Προς το παρόν, δεν υπάρχει επίσημη απόφαση ή διαδικασία μέσω της οποίας η Ευρώπη θα κληθεί να καταβάλει τα «εκατοντάδες δισεκατομμύρια» που ανέφερε ο Τραμπ. Ο ίδιος εξέφρασε την πρόθεσή του να διεκδικήσει αυτά τα χρήματα, χωρίς ωστόσο να έχει παρουσιάσει ακόμη κάποιο συγκεκριμένο πλάνο υλοποίησης.
Δεν είναι η πρώτη φορά
Η θέση αυτή δεν είναι καινούργια για τον Τραμπ. Είχε διατυπώσει παρόμοιο αίτημα ήδη από το 2023, προεκλογικά, δηλώνοντας τότε ότι η Ευρώπη είχε συνεισφέρει μόνο ένα «μικρό κλάσμα» σε σύγκριση με τη βοήθεια των ΗΠΑ προς την Ουκρανία.
Σημείωση: Το θέμα βρίσκεται σε εξέλιξη και οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου δεν έχουν μέχρι στιγμής μεταφραστεί σε συγκεκριμένη πολιτική ή διπλωματική διαδικασία.