Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε σήμερα το Ιράν για παραβίαση της πρόσφατης συμφωνίας εκεχειρίας, μετά από επίθεση με drones εναντίον εμπορικών πλοίων στον στρατηγικής σημασίας Πορθμό του Ορμούζ.
Τι λέει ο Τραμπ
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ έγραψε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν εκτόξευσε τουλάχιστον τέσσερα drones μονής χρήσης εναντίον πλοίων που διέσχιζαν τον Πορθμό του Ορμούζ, με ένα από αυτά να πλήττει «γερά» το άνω κατάστρωμα ενός μεγάλου και πολύ ακριβού φορτηγού πλοίου. Όπως σημείωσε, προκλήθηκε ζημιά, αλλά το πλοίο κατάφερε να συνεχίσει την πορεία του, ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν τα άλλα τρία drones, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «ανόητη παραβίαση» της συμφωνίας εκεχειρίας.
Το πλοίο που χτυπήθηκε
Σύμφωνα με στοιχεία που επιβεβαίωσαν αξιωματούχοι των ΗΠΑ στο Fox News, drone της Δύναμης Αλ Κουντς της Επανάστασης (IRGC) έπληξε φορτηγό πλοίο με σημαία Σιγκαπούρης στον Πορθμό του Ορμούζ την Πέμπτη. Η εταιρεία που διαχειρίζεται το πλοίο ανέφερε ότι προκλήθηκε ζημιά στα τζάμια της γέφυρας, χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί, ενώ το φορτίο παρέμεινε ασφαλές και η κύρια μηχανή με όλο τον εξοπλισμό ναυσιπλοΐας συνέχισαν να λειτουργούν κανονικά, επιτρέποντας στο πλοίο να αποχωρήσει από τον πορθμό με ασφάλεια. Οι Αρχές Λιμένων και Ναυτιλίας της Σιγκαπούρης χαρακτήρισαν το περιστατικό «απρόκλητο, αδικαιολόγητο και παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Η συμφωνία εκεχειρίας που φέρεται να παραβιάστηκε
Η εκεχειρία στην οποία αναφέρεται ο Τραμπ προκύπτει από ένα μνημόνιο συναντίληψης 14 σημείων, που υπεγράφη από τον Τραμπ και τον πρόεδρο του Ιράν στις 17 Ιουνίου και τέθηκε σε ισχύ την επόμενη ημέρα, καθιερώνοντας εκεχειρία και ανοίγοντας τη διέλευση από τον πορθμό. Το πέμπτο άρθρο της συμφωνίας προβλέπει ότι το Ιράν θα καταβάλλει τις «καλύτερες δυνατές προσπάθειές» του για να διασφαλίσει την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων, χωρίς χρέωση, για 60 ημέρες.
Η αντίδραση του Ιράν
Το Ιράν δεν έχει αναγνωρίσει δημόσια το περιστατικό, ωστόσο ο Ιρανός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε ότι η ασφαλής διέλευση από τον πορθμό δεν μπορεί να εξασφαλιστεί μέσω «ασαφών διακανονισμών, παράλληλων διαδρομών, ή λήψης αποφάσεων εκτός των εκτιμήσεων του Ιράν ως παράκτιου κράτους», προσθέτοντας ότι κάθε έγκυρο πλαίσιο πρέπει να βασίζεται σε συντονισμό με το Ιράν, διαφορετικά το αποτέλεσμα θα είναι η αναστολή της καθορισμένης παράλληλης διαδρομής. Παράλληλα, η νεοσύστατη ιρανική «Αρχή του Πορθμού του Περσικού Κόλπου» προειδοποίησε ότι πλοία που δεν ακολουθούν τη διαδρομή που έχει εγκρίνει η Τεχεράνη δεν θα καλύπτονται από εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης, ενώ σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Mehr, τρία δεξαμενόπλοια άλλαξαν πορεία και επέστρεψαν προς τον Περσικό Κόλπο μετά από προειδοποιήσεις των ιρανικών ναυτικών δυνάμεων.
Διεθνείς αντιδράσεις
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) του ΟΗΕ, που είχε σχεδιάσει επιχείρηση εκκένωσης 11.000 ναυτικών από την περιοχή, αναγκάστηκε να αναστείλει προσωρινά τη σχετική επιχείρηση μετά την επίθεση. Στο μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είχε συνάντηση με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, μετά την οποία εκδόθηκε κοινή ανακοίνωση που απέρριψε κάθε διόδια, τέλη ή απόπειρα άσκησης ελέγχου στον πορθμό. Νωρίτερα την Παρασκευή, κάτοικοι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έλαβαν προειδοποιητική ειδοποίηση στα κινητά τους -την πρώτη του είδους από τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία- η οποία ακολουθήθηκε σύντομα από μήνυμα που τους καλούσε να αγνοήσουν την προηγούμενη προειδοποίηση.
Τι ακολουθεί
Παρά το περιστατικό, η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι ο πορθμός παραμένει ανοιχτός, με τον Τραμπ να το έχει δηλώσει ρητά σε ομιλία του την Παρασκευή προς αμερικανούς αγρότες. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανέφερε ότι, αν και δεν διατηρεί πλέον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών, οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν «παρούσες και σε εγρήγορση σε όλη την περιοχή». Η κρίση έρχεται ενώ συνεχίζονται στην Ουάσιγκτον διαπραγματεύσεις ειρήνης ανάμεσα σε αξιωματούχους Ισραήλ και Λιβάνου, σε μια ιδιαίτερα ευμετάβλητη συγκυρία για την ευρύτερη περιοχή.