Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή στον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ να διακόψει άμεσα κάθε εμπορική συναλλαγή με την Ισπανία, κλιμακώνοντας την ένταση με τη χώρα εν μέσω της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Πρόκειται για τη δεύτερη φορά που ο Τραμπ δίνει τέτοια εντολή στον Μπέσεντ, καθώς είχε διατυπώσει ανάλογη απειλή και τον περασμένο Μάρτιο, χωρίς ωστόσο τότε να ακολουθήσει ουσιαστική εφαρμογή.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους παρουσία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο Τραμπ χαρακτήρισε την Ισπανία «απαίσιο εταίρο» στη συμμαχία, λέγοντας ότι η χώρα «δεν συμμετέχει» και «δεν πληρώνει». Απευθυνόμενος στον Μπέσεντ, δήλωσε: «Δεν θέλω καμία σχέση με την Ισπανία. Διακόψτε κάθε εμπόριο με την Ισπανία, συμπεριλαμβανομένων και των επισκέψεων», ζητώντας παράλληλα να μην υπάρχει καμία επαφή μαζί τους.
Η αφορμή: οι αμυντικές δαπάνες και ο πόλεμος στο Ιράν
Η αφορμή για τη νέα κόντρα είναι η άρνηση της Ισπανίας να δεσμευτεί στον νέο στόχο δαπανών άμυνας του ΝΑΤΟ, που ανέρχεται στο 5% του ΑΕΠ, με τη Μαδρίτη να παραμένει το μοναδικό κράτος-μέλος που δεν έχει αποδεχθεί τον στόχο αυτό. Η ένταση επιδεινώθηκε περαιτέρω από την άρνηση της ισπανικής κυβέρνησης να παραχωρήσει πρόσβαση σε στρατιωτικές βάσεις της χώρας ή στον εναέριο χώρο της για επιχειρήσεις των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν.
Ο Ρούτε προσπάθησε να αμβλύνει την ένταση, σημειώνοντας ότι η Ισπανία «έκανε ένα μεγάλο βήμα πέρυσι» αυξάνοντας τις αμυντικές της δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ, ενώ παραδέχθηκε ότι «υπάρχουν ακόμη ζητήματα προς επίλυση». Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, από την πλευρά του, χαρακτήρισε τη συνομιλία του με τον Τραμπ στο περιθώριο της συνόδου «πολύ εγκάρδια» και επανέλαβε ότι η χώρα του παραμένει αξιόπιστος σύμμαχος, ανακοινώνοντας νέα ανάπτυξη ισπανικών δυνάμεων στη Φινλανδία στο πλαίσιο της αποστολής του ΝΑΤΟ «Arctic Sentry».
Αντιδράσεις και αβεβαιότητα για την εφαρμογή
Ευρωπαϊκοί αξιωματούχοι αντέδρασαν άμεσα στις δηλώσεις Τραμπ. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κάλεσε την Ουάσινγκτον να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, ενώ πηγές επεσήμαναν ότι η Ισπανία, ως μέλος της Ενιαίας Αγοράς της ΕΕ, δεν μπορεί νομικά να αποτελέσει μεμονωμένο στόχο εμπορικού αποκλεισμού, καθώς οι εμπορικές συμφωνίες των ΗΠΑ με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαπραγματεύονται σε επίπεδο ενιαίου μπλοκ.
Δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη με ποιο νομικό ή διοικητικό μηχανισμό θα μπορούσε να υλοποιηθεί μια τέτοια απόφαση. Αξιωματούχος των ΗΠΑ ανέφερε στο Reuters ότι το υπουργείο Οικονομικών θα συνεργαστεί με το υπουργείο Εμπορίου για τα επόμενα βήματα. Παράλληλα με την ένταση για την Ισπανία, ο Τραμπ επανέφερε στη σύνοδο και το ζήτημα της Γροιλανδίας, προκαλώντας την αντίδραση της Δανίας, η οποία δεσμεύθηκε να υπερασπιστεί κάθε σπιθαμή του εδάφους της.