Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι δεν πιστεύει πως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοζταμπά Χαμενεΐ, είναι νεκρός, απορρίπτοντας δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για πιθανό θάνατο ή εγκεφαλικό θάνατό του.
Τι είπε ο Τραμπ
Μιλώντας τηλεφωνικά στην εκπομπή του Glenn Beck στο Blaze Media, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι ο Χαμενεΐ τραυματίστηκε σοβαρά —στην αριστερή πλευρά του σώματος, στο χέρι και στο πόδι— αλλά δεν πιστεύει ότι είναι νεκρός. Χαρακτηριστικά, όπως ανέφερε, αν πράγματι είναι νεκρός, τότε «στήνουν πολύ καλή παράσταση», καθώς οι Ιρανοί συνεχίζουν να μιλούν διαρκώς για επιστροφή σε αυτόν προκειμένου να λάβουν την τελική «ευλογία» του για κάθε ζήτημα. Ο Τραμπ πρόσθεσε πως οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν αποτελούν «την πιο έντιμη ομάδα» ανθρώπων.
Το ιστορικό
Ο Μοζταμπά Χαμενεΐ, γιος του πρώην ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, εξελέγη νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν αφού ο πατέρας του σκοτώθηκε τον Φεβρουάριο κατά τη διάρκεια της επιχείρησης «Epic Fury» των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Το Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων του Ιράν, σώμα 88 κληρικών, επέλεξε τον μεσαίας βαθμίδας κληρικό —με επιρροή στις δυνάμεις ασφαλείας και τα επιχειρηματικά δίκτυα της χώρας— ως διάδοχο του πατέρα του, ανακοινώνοντας την απόφαση στις 8 Μαρτίου. Έκτοτε, όμως, ο νέος ηγέτης δεν έχει πραγματοποιήσει δημόσια εμφάνιση. Δεν έχει επίσης δημοσιοποιηθεί επαληθεύσιμο σύγχρονο φωτογραφικό, βίντεο ή ηχητικό υλικό του, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Atlantic που πυροδότησε τις τρέχουσες φήμες.
Γιατί η αβεβαιότητα «βολεύει» το καθεστώς
Αναλυτές που μίλησαν στο Newsweek εκτιμούν ότι η παρατεταμένη απουσία του Χαμενεΐ από το προσκήνιο δεν αποτελεί πρόβλημα για την ιρανική ηγεσία, αλλά αντίθετα λειτουργεί υπέρ της. Ο Χοσρό Ισφαχανί, ερευνητικός διευθυντής της National Union for Democracy in Iran, περιέγραψε τον Μοζταμπά ως «έναν ανίσχυρο νεαρό κληρικό που κανείς δεν παίρνει στα σοβαρά». Κατά την εκτίμησή του, η Επαναστατική Φρουρά και οι υπηρεσίες ασφαλείας του Ιράν χρησιμοποιούν δηλώσεις που αποδίδονται στον Μοζταμπά για να «ζωγραφίζουν όποια εικόνα τους βολεύει», επικαλούμενοι συμβολικά την έγκρισή του για να νομιμοποιούν αποφάσεις που ήδη έχουν πάρει οι ίδιοι. Η απουσία του Αγιατολάχ, όπως δήλωσε στο Newsweek, αποτελεί «ευλογία για το καθεστώς», καθώς το κέντρο βάρους της εξουσίας έχει πλέον μετατοπιστεί από τους κληρικούς με το τουρμπάνι στην Επαναστατική Φρουρά — άνδρες που ο ίδιος ο πρεσβύτερος Χαμενεΐ είχε προσωπικά επιλέξει και εκπαιδεύσει.
Η ευρύτερη εικόνα στο Ιράν
Οι δηλώσεις Τραμπ έρχονται εν μέσω κλιμακούμενης πίεσης προς την Τεχεράνη, με το Ιράν να έχει προκαλέσει σοβαρή διατάραξη στη ναυσιπλοΐα στον Πορθμό του Ορμούζ, την Ουάσιγκτον να έχει ανακοινώσει νέα οικονομική επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Economic Outcast» για να πλήξει την ιρανική οικονομία, ενώ Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν έχουν υπογράψει συμφωνία αμοιβαίας άμυνας που έχει χαρακτηριστεί «τύπου ΝΑΤΟ». Ο ίδιος ο Τραμπ, πάντως, υποστήριξε πως ο Πορθμός λειτουργεί πλέον, σημειώνοντας ότι περνούν πολλά πλοία και ότι οι νάρκες έχουν απομακρυνθεί, παρότι αναγνώρισε ότι κατά διαστήματα εξακολουθούν να εκτοξεύονται ρουκέτες ή drones.