Έξι χρόνια Συμφωνιών Αβραάμ: Το Ισραήλ γιορτάζει την επέτειο εν μέσω κλήσεων για διεύρυνση του «κύκλου ειρήνης»
Η επίσημη σελίδα του πρωθυπουργού του Ισραήλ στο X ανάρτησε μήνυμα με αφορμή την έκτη επέτειο των Συμφωνιών του Αβραάμ, τιμώντας τη συμφωνία που το 2020, υπό την ηγεσία του τότε προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, οδήγησε στην ομαλοποίηση των σχέσεων του Ισραήλ με τέσσερα αραβικά κράτη.
Τι ήταν οι Συμφωνίες του Αβραάμ
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ υπογράφηκαν τον Σεπτέμβριο του 2020 στον Λευκό Οίκο, με το Ισραήλ να εδραιώνει διπλωματικές σχέσεις αρχικά με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν, ενώ σύντομα ακολούθησαν το Μαρόκο και το Σουδάν. Η συμφωνία τριπλασίασε τον αριθμό των αραβικών χωρών με τις οποίες το Ισραήλ διατηρούσε επίσημες σχέσεις, από δύο (Αίγυπτος, Ιορδανία) σε έξι.
Οι δηλώσεις για την επέτειο
Με αφορμή τα έξι χρόνια από την υπογραφή, ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χερτζόγκ χαρακτήρισε την επέτειο «σημαντικό ορόσημο για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή», αποδίδοντας την επιτυχία στην ηγεσία του Τραμπ και της ομάδας του. Ο Χερτζόγκ πρόσθεσε πως πιστεύει ακράδαντα ότι αυτό είναι μόνο η αρχή, καλώντας όλους να εργαστούν για τη διεύρυνση αυτού του κύκλου ειρήνης σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή προς όφελος όλων των λαών της περιοχής.
Παράλληλα, ο Τζάρεντ Κούσνερ, πρώην σύμβουλος του Λευκού Οίκου που διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαπραγμάτευση των συμφωνιών, δήλωσε έξι χρόνια μετά ότι η περιοχή μπορεί να «το ξανακάνει», υπονοώντας περιθώρια για νέες συμφωνίες ομαλοποίησης.
Ο ρόλος του Τραμπ
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την πρόθεσή του να διευρύνει τις Συμφωνίες του Αβραάμ, δηλώνοντας πρόσφατα σε συνέντευξή του στο Breitbart News, στο περιθώριο της συνόδου G7, ότι αναμένει επιπλέον χώρες να προσχωρήσουν, επικαλούμενος την ανθεκτικότητα των συμφωνιών ακόμη και κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.
Το δύσκολο πλαίσιο των τελευταίων ετών
Παρά τον εορταστικό τόνο των δηλώσεων, οι Συμφωνίες του Αβραάμ έχουν δοκιμαστεί σκληρά από τις εξελίξεις στην περιοχή μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023 — τον πόλεμο στη Γάζα, την ένταση στη Δυτική Όχθη, τον Λίβανο, τη Συρία, την Υεμένη και το Ιράν. Καμία χώρα που έχει υπογράψει τις συμφωνίες δεν έχει επισήμως διακόψει τις διπλωματικές της σχέσεις με το Ισραήλ ούτε έχει αποσυρθεί από τις δεσμεύσεις της, ωστόσο οι σχέσεις παραμένουν σε κατάσταση «αναστολής»: το Μπαχρέιν ανακάλεσε τον πρέσβη του το 2023, ενώ στο Μαρόκο έχουν ανασταλεί οι αεροπορικές συνδέσεις με το Ισραήλ και έχει καταγραφεί πτώση της τουριστικής κίνησης.
Το μήνυμα του Ισραήλ
Η ανάρτηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού, συνοδευόμενη από τη φωτογραφία της υπογραφής στον Λευκό Οίκο το 2020, στέλνει μήνυμα αισιοδοξίας και συνέχειας, την ώρα που το Ισραήλ επιδιώκει να διατηρήσει ζωντανή τη συμφωνία-ορόσημο και να δημιουργήσει το έδαφος για πιθανή διεύρυνσή της σε νέες χώρες της περιοχής.