Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έστειλε σαφές μήνυμα προς την Ευρώπη ότι οποιαδήποτε νέα δομή ασφαλείας στην ήπειρο δεν μπορεί να είναι αξιόπιστη και αποτελεσματική χωρίς την πλήρη συμμετοχή της Άγκυρας. Οι δηλώσεις έγιναν κατά την επιστροφή του από την επίσημη επίσκεψη στην Αιθιοπία, όπου συζήτησε ενεργειακή συνεργασία και διεύρυνση των σχέσεων με την Αφρική.
Συγκεκριμένα, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο αεροσκάφος, ο Ερντογάν τόνισε ότι η Τουρκία διαθέτει μία από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις στο ΝΑΤΟ και ότι η Ευρώπη πρέπει να ξεπεράσει «ιδεολογικά εμπόδια» για να εντάξει την Άγκυρα βαθύτερα στους μηχανισμούς άμυνας και ασφαλείας. «Εάν η Ευρώπη σκοπεύει να οικοδομήσει νέο αμυντικό σύστημα, είναι προφανές ότι μια ρύθμιση χωρίς την Τουρκία θα είναι ανεπαρκής», δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η Τουρκία δεν είναι απλός «συνομιλητής στο τραπέζι», αλλά διαθέτει πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες στο πεδίο.
Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη συζητά εντατικά την ενίσχυση της στρατηγικής της αυτονομίας, ιδιαίτερα υπό την πίεση αλλαγών στη στάση των ΗΠΑ απέναντι στο ΝΑΤΟ και τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις.
Ενίσχυση σχέσεων με την Αφρική
Η επίσκεψη στην Αιθιοπία – η πρώτη του Ερντογάν στη χώρα μετά από 11 χρόνια – σήμανε περαιτέρω βήματα στην «αφρικανική στροφή» της Τουρκίας. Ο Πρόεδρος χαρακτήρισε την Αιθιοπία «πύλη» προς την ευρύτερη ήπειρο και τόνισε ότι η Άγκυρα προωθεί συνεργασίες βασισμένες σε «αμοιβαίο σεβασμό» και όχι σε εκμετάλλευση, σε αντίθεση με αποικιοκρατικές προσεγγίσεις του παρελθόντος. Υπογράφηκαν συμφωνίες ενέργειας, ενώ η Τουρκία συνεχίζει ρόλο μεσολαβητή σε περιφερειακές εντάσεις, όπως μεταξύ Αιθιοπίας και Σομαλίας.
Συρία, Ιράν και Γάζα: Έμφαση στη διπλωματία
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε εκτενώς σε κρίσιμες περιφερειακές εξελίξεις:
- Στη Συρία, δήλωσε ότι η εκστρατεία της Τουρκίας για «περιοχή χωρίς τρομοκρατία» προχωρά «προσεκτικά αλλά σταθερά», με τις εξελίξεις να ευθυγραμμίζονται όλο και περισσότερο με τις προτεραιότητες ασφαλείας της Άγκυρας. Οι τουρκικές αρχές παρακολουθούν στενά τις προσπάθειες ένταξης και αντιμετώπισης ριζών της τρομοκρατίας.
- Στο Ιράν, ο Τούρκος Πρόεδρος εξέφρασε αντίθεση σε οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση, τονίζοντας ότι έχει επικοινωνήσει τόσο με την ηγεσία της Τεχεράνης όσο και με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. «Ένας νέος πόλεμος κατά του Ιράν δεν ωφελεί κανέναν και θα βαθύνει την αστάθεια στην περιοχή», προειδοποίησε, υπογραμμίζοντας ότι η διπλωματία παραμένει η μόνη βιώσιμη οδός.
- Στη Γάζα, χαρακτήρισε την κρίση «δοκιμασία για τη συνείδηση της ανθρωπότητας» και κάλεσε για μόνιμη κατάπαυση πυρός, αδιάκοπη ανθρωπιστική βοήθεια και επανεκκίνηση της λύσης δύο κρατών. Η Τουρκία θα συμμετάσχει σε πρωτοβουλίες ειρήνης, με τον Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να εκπροσωπεί την Άγκυρα σε συνάντηση για τη Γάζα.
Οι δηλώσεις του Ερντογάν αντικατοπτρίζουν τη στρατηγική της Τουρκίας να διεκδικήσει κεντρικό ρόλο σε πολλαπλά μέτωπα – από την ευρωπαϊκή ασφάλεια και το ΝΑΤΟ μέχρι την Αφρική και τη Μέση Ανατολή – σε μια εποχή γεωπολιτικών ανακατατάξεων.