Ο Πρωθυπουργός της Αλβανίας Εντι Ράμα (Edi Rama) έχει κατηγορήσει επανειλημμένα το Ιράν ότι εμπλέκεται ενεργά στις μαζικές διαδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα τις τελευταίες δύο εβδομάδες στην Τίρανα και άλλες πόλεις, μέσω κυβερνοεπιθέσεων, disinformation και «υβριδικού πολέμου».
Το πλαίσιο των διαδηλώσεων
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου 2026 ως αντίδραση σε ένα μεγάλο τουριστικό-επενδυτικό project αξίας περίπου 1,4 δισ. ευρώ (συνδεδεμένο με εταιρεία του Jared Kushner, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ) σε προστατευόμενη παράκτια περιοχή (Zvërnec / Narta Lagoon, κοντά στο Δέλτα του Βιόσα και το νησί Σαζάν). Οι διαμαρτυρόμενοι κατηγορούν την κυβέρνηση για έλλειψη διαφάνειας, περιβαλλοντική καταστροφή και «ξεπούλημα» δημόσιας γης.
Οι κινητοποιήσεις εξελίχθηκαν γρήγορα σε γενικότερες διαμαρτυρίες κατά της διαφθοράς, της οικονομικής πολιτικής και του ίδιου του Ράμα, με χιλιάδες πολίτες να ζητούν την παραίτησή του («Rama Out» / «Flamingo Revolution»).
Οι κατηγορίες του Ράμα
Σε πρόσφατες δηλώσεις και αναρτήσεις του, ο Ράμα ισχυρίζεται ότι:
• Το Ιράν πραγματοποιεί κυβερνοεπιθέσεις και καμπάνια παραπληροφόρησης για να ενισχύσει τις διαδηλώσεις.
• Το Ιράν είναι η μόνη εχθρική χώρα για την Αλβανία (η Αλβανία φιλοξενεί μέλη της Μουτζαχεντίν ε-Χαλκ, ιρανικής αντιπολίτευσης).
• Ιρανικοί λογαριασμοί και εκπρόσωποι έχουν χρησιμοποιήσει φράσεις όπως «Rama out» στα αλβανικά.
Ο Ράμα χαρακτηρίζει τις κατηγορίες αυτές ως «υβριδικό πόλεμο» και υποστηρίζει ότι μέρος της κριτικής βασίζεται σε «μισές αλήθειες» που διογκώνονται από bots και εξωτερικές δυνάμεις.
Η απάντηση του Ιράν
Το Ιράν αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε εμπλοκή. Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών Esmail Baghaei χαρακτήρισε τις κατηγορίες «γελοίες» και τόνισε ότι η αλβανική κυβέρνηση προσπαθεί να αποφύγει την ουσία των λαϊκών αιτημάτων.
Τι λένε ανεξάρτητες πηγές
• Οι διαδηλώσεις έχουν γνήσια εσωτερική βάση: Περιβαλλοντικές ανησυχίες, κατηγορίες για διαφθορά και οικονομική δυσαρέσκεια είναι ευρέως διαδεδομένες στην Αλβανία.
• Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής δημόσια αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν άμεση ιρανική οργάνωση των διαδηλώσεων (π.χ. χρηματοδότηση, καθοδήγηση διαδηλωτών).
• Η Αλβανία έχει ιστορικό αντιπαράθεσης με το Ιράν λόγω κυβερνοεπιθέσεων στο παρελθόν (2022), αλλά η σύνδεση με τις τρέχουσες διαδηλώσεις παραμένει κυρίως πολιτική ρητορική του Ράμα.
Συμπέρασμα
Ο Εντι Ράμα χρησιμοποιεί την κατηγορία κατά του Ιράν ως μέσο απονομιμοποίησης των διαδηλώσεων και απόκρουσης της κριτικής για το επενδυτικό project. Ενώ είναι πιθανό το Ιράν να εκμεταλλεύεται την κατάσταση με disinformation (όπως κάνουν πολλά κράτη), η ουσία των διαμαρτυριών φαίνεται να είναι εσωτερική και πολυπαραγοντική.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με τις διαδηλώσεις να συνεχίζονται και την κυβέρνηση να προχωρά με το project παρά τις αντιδράσεις. Η Αλβανία βρίσκεται σε μια από τις πιο έντονες πολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών.
