Μια σύγκρουση χωρίς τέλος στον ορίζοντα
Πέντε περίπου μήνες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου 2026, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά ασταθής — μια κατάσταση που η ίδια η Τεχεράνη περιγράφει πλέον ως «ούτε πόλεμος, ούτε ειρήνη». Το πεδίο της αντιπαράθεσης έχει επεκταθεί πλέον πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν, φτάνοντας μέχρι τα ύδατα του Κόλπου, την Ερυθρά Θάλασσα και τη Σαουδική Αραβία.
Η Τεχεράνη θέτει όρους για τον Ορμούζ
Ο πορθμός του Ορμούζ, μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες πετρελαίου παγκοσμίως, παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστός για την κανονική εμπορική ναυσιπλοΐα από τότε που ξεκίνησε η σύγκρουση. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί, δήλωσε πρόσφατα πως οι διαπραγματεύσεις με το Ομάν σχετικά με τη διαχείριση της κυκλοφορίας στον πορθμό βρίσκονται «πολύ κοντά σε συμφωνία» — με τα εισερχόμενα πλοία να διέρχονται από βόρειο πέρασμα εντός ιρανικών χωρικών υδάτων, και τα εξερχόμενα από νότιο πέρασμα σε ύδατα του Ομάν.
Ωστόσο, ο Αραγκτσί ξεκαθάρισε πως το άνοιγμα του πορθμού εξαρτάται και από επιπλέον όρους, μεταξύ των οποίων η αποζημίωση για παραβίαση του Μνημονίου Συνεννόησης (MoU) από τις ΗΠΑ. Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε πως ελπίζει οι συνομιλίες με το Ομάν να αποδώσουν καρπούς, καλώντας παράλληλα τη χώρα του να ξεπεράσει την κατάσταση «ούτε πολέμου ούτε ειρήνης» στην οποία βρίσκεται.
Δυσπιστία στις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν
Παρά τις επαφές, η ατμόσφαιρα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης παραμένει βαριά φορτισμένη με αμοιβαία καχυποψία — κυρίως επειδή, όπως αναφέρουν δημοσιογράφοι στην Τεχεράνη, το Ιράν έχει δεχθεί επιθέσεις στη μέση προηγούμενων διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν άσκησε πρόσφατα δριμεία κριτική στην αμερικανική πλευρά για «έλλειψη δέσμευσης» ως προς τη συμφωνία, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι και οι δύο πλευρές προσπαθούν να δουν ποιος θα υποχωρήσει πρώτος, με το Ιράν να φαίνεται να «σκληραίνει» τις απαιτήσεις του και την κυβέρνηση Τραμπ να μη δείχνει διάθεση υποχώρησης.
Οι Χούθι χτυπούν ξανά τη Σαουδική Αραβία
Παράλληλα με το μέτωπο Ιράν-ΗΠΑ, οι Χούθι της Υεμένης — σύμμαχοι του Ιράν που ελέγχουν μεγάλο μέρος της βόρειας Υεμένης — έχουν κλιμακώσει τις επιθέσεις τους εναντίον σαουδαραβικών στόχων. Στις 9 Αυγούστου, η οργάνωση ανέλαβε εκ νέου την ευθύνη για επίθεση με drone σε εγκατάσταση πετρελαίου της Saudi Aramco στην επαρχία Τζιζάν, όπου προκλήθηκε πυρκαγιά, η οποία στη συνέχεια κατασβέστηκε χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί. Οι επιθέσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα πυραυλικών και drone επιθέσεων εναντίον σαουδαραβικού εδάφους από τις 13 Ιουλίου, καθώς και επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα από τις 22 Ιουλίου, που έχουν διαταράξει μία από τις πιο πολυσύχναστες ναυτιλιακές οδούς του κόσμου.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει ήδη καταδικάσει τις επιθέσεις αυτές, με το Κουβέιτ να επαινεί δημόσια την απόφαση και να ζητά την εφαρμογή των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Υεμένη, μεταξύ των οποίων και το ψήφισμα 2216.
Το Πεντάγωνο υπό πίεση: λιγοστεύουν τα αποθέματα
Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο για την αμερικανική πλευρά αφορά την κατάσταση των αμυντικών αποθεμάτων. Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα και πηγές που επικαλούνται σχετικά ρεπορτάζ, τα αμερικανικά στρατεύματα έχουν καταναλώσει περίπου το 80% των αναχαιτιστών THAAD και περίπου το μισό των αναχαιτιστών Patriot που διέθεταν πριν τον πόλεμο, με ορισμένες πηγές να χαρακτηρίζουν τα επίπεδα «επικίνδυνα χαμηλά». Ο Λευκός Οίκος και το Πεντάγωνο έχουν αμφισβητήσει δημόσια την έκταση του προβλήματος, με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ να δηλώνει ότι το ζήτημα των πυρομαχικών έχει «διογκωθεί ανεύθυνα».
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε πως τα αμερικανικά αποθέματα «δεν ήταν ποτέ υψηλότερα», ενώ έχει δεσμευτεί να εντοπίσει όσους διέρρευσαν τις σχετικές αναφορές. Ωστόσο, το κόστος του πολέμου έχει ήδη εκτοξευθεί: το Πεντάγωνο έχει ζητήσει επιπλέον 67,1 δισεκατομμύρια δολάρια χρηματοδότησης από το Κογκρέσο, πέραν του ήδη ανακοινωμένου κόστους πολλών δισεκατομμυρίων. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η αναπλήρωση των πιο ακριβών όπλων —όπως οι πύραυλοι Patriot και τα συστήματα THAAD— μπορεί να διαρκέσει από αρκετούς μήνες έως αρκετά χρόνια, με άμεσο αντίκτυπο και σε συμμάχους όπως η Ουκρανία, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ίδια συστήματα αεράμυνας για να αντιμετωπίσει τις ρωσικές επιθέσεις.
Αλλαγή στρατηγικής: αναζήτηση φθηνότερων όπλων
Η πίεση στα αποθέματα φαίνεται να επιταχύνει μια ευρύτερη αλλαγή στο δόγμα του Πενταγώνου: την αναζήτηση φθηνότερων, πιο άμεσα αναπληρώσιμων συστημάτων όπλων, αντί της αποκλειστικής στήριξης σε ακριβά, υψηλής τεχνολογίας συστήματα αναχαίτισης. Αναλυτές σημειώνουν ότι το Ιράν, αντίθετα, έχει καταφέρει να διατηρήσει σημαντική στρατιωτική ικανότητα χρησιμοποιώντας drones και πυραύλους πολύ χαμηλότερου κόστους παραγωγής από τα συστήματα αναχαίτισής τους.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν ήδη κινηθεί για την ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας των συστημάτων αεράμυνας, με το Πεντάγωνο να προωθεί σχέδια για σημαντική αύξηση της παραγωγής Patriot και THAAD, ώστε να επιταχυνθεί η αναπλήρωση των αποθεμάτων.
Τι ακολουθεί
Με τις διαπραγματεύσεις για τον Ορμούζ να βρίσκονται σε ευαίσθητο στάδιο, τους Χούθι να κλιμακώνουν τις επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία, και το Πεντάγωνο να αναθεωρεί τη στρατηγική εξοπλισμού του υπό το βάρος των πιέσεων στα αποθέματα, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει ρευστή. Οι διπλωματικές προσπάθειες για αποκλιμάκωση συνεχίζονται, ενώ η Τεχεράνη επιμένει πως καμία πλήρης εξομάλυνση δεν μπορεί να συμβεί χωρίς προηγούμενες παραχωρήσεις από την Ουάσινγκτον.
