Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το πιο επικίνδυνο θαλάσσιο πέρασμα του πλανήτη. Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου αναφέρθηκαν πλήγματα σε τρία ακόμη δεξαμενόπλοια, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ τηλεφώνησε στον εμίρη του Κατάρ, βασικό μεσολαβητή, εν μέσω φόβων για νέο γύρο αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν.
Τι συνέβη στα Στενά
Το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσε, μέσω των ιρανικών κρατικών μέσων, ότι δύο πετρελαιοφόρα έπεσαν σε νάρκες και τυλίχθηκαν στις φλόγες: το ένα ανατολικά των Στενών και το άλλο μέσα στο ίδιο το πέρασμα. Σύμφωνα με την ιρανική ανακοίνωση, τα πλοία είχαν απενεργοποιήσει τα συστήματα πλοήγησης και αναγνώρισης και επιχειρούσαν να διέλθουν από «μη εγκεκριμένη» διαδρομή με αμερικανική υποστήριξη. Οι Φρουροί προειδοποίησαν ότι οι προσπάθειες της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM) να περάσει πλοία από ναρκοθετημένες περιοχές θα αποτυγχάνουν. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Παράλληλα, η βρετανική υπηρεσία ναυτιλιακής ασφάλειας UKMTO έλαβε καθυστερημένη αναφορά για έκρηξη στην ίσαλο γραμμή, στην αριστερή πλευρά ενός δεξαμενόπλοιου που έβγαινε από τα Στενά. Το περιστατικό σημειώθηκε περίπου 16 ναυτικά μίλια ανατολικά του Χασάμπ του Ομάν, το βράδυ της Πέμπτης (22:00 UTC). Το πλοίο συνέχισε το ταξίδι του με δικά του μέσα και όλο το πλήρωμα είναι ασφαλές. Η UKMTO δεν γνωστοποίησε τη σημαία του πλοίου ούτε την αιτία της έκρηξης, και δεν είναι σαφές αν το περιστατικό ταυτίζεται με κάποιο από όσα ανακοίνωσε η Τεχεράνη.
Τα νέα πλήγματα ακολουθούν μια ιδιαίτερα βίαιη Πέμπτη. Ιρανικές δυνάμεις είχαν τότε δηλώσει ότι τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια χτυπήθηκαν από νάρκες, ενώ, σύμφωνα με το Al Jazeera, ένας ναυτικός σκοτώθηκε σε έκρηξη σε δεξαμενόπλοιο πετρελαιοειδών στον Κόλπο, την οποία ο διαχειριστής του πλοίου απέδωσε πιθανότατα σε πυραυλική επίθεση. Ο Τραμπ έχει κατηγορήσει το Ιράν ότι ψεύδεται για τέτοια περιστατικά, με στόχο να ανεβάσει τις τιμές της ενέργειας.
Τα Στενά του Ορμούζ, σε κανονικές συνθήκες, διακινούν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου. Η Τεχεράνη έχει ανακοινώσει ότι πλοία από τέσσερις χώρες — Ινδία, Κίνα, Κατάρ και Ιράκ — μπορούν να διέρχονται ελεύθερα.
Το τηλεφώνημα Τραμπ – Σεΐχη Ταμίμ
Ο Αμερικανός πρόεδρος τηλεφώνησε στον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, για να συζητήσουν τις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν. Σύμφωνα με το γραφείο του εμίρη, οι δύο ηγέτες εξέτασαν τις διπλωματικές πρωτοβουλίες της Ντόχα για αποκλιμάκωση και για μια συνολική συμφωνία. Ο σεΐχης Ταμίμ τόνισε τη σημασία της συνέχισης του διαλόγου και της διπλωματικής επίλυσης των διαφορών, ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση. Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε τη συνομιλία στο CBS News.
Το τηλεφώνημα εντάσσεται σε έναν καταιγισμό διπλωματικών επαφών. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί μίλησε με ομολόγους του από το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Ομάν, την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Ιράν έστειλε μέσω του Κατάρ νέα πρόταση για το πυρηνικό ζήτημα, την οποία εξετάζει η Ουάσιγκτον.
Απειλές εκατέρωθεν
Η διπλωματία συνυπάρχει με σκληρή ρητορική. Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ίσως χρειαστεί να «καταστρέψουν» ό,τι απομένει από το Ιράν, ότι η ανοικοδόμηση της χώρας θα χρειαστεί 25 χρόνια, και ότι ο κόσμος θα μάθει «σύντομα» αν θα το πράξει. Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού Μοχαμάντ Ακραμινιά προειδοποίησε ότι, αν η χώρα δεχθεί επίθεση, θα πλήξει αμερικανικούς στόχους χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς. Ο αναπληρωτής επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν αρκείται σε δεσμεύσεις «στα χαρτιά» και ζητά έμπρακτα βήματα από την Ουάσιγκτον πριν από οποιαδήποτε διπλωματική εμπλοκή.
Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης ισχυρίστηκαν ότι κατέρριψαν νέο αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος πάνω από το νησί Κεσμ, το μεγαλύτερο του Ιράν, στη βόρεια πλευρά των Στενών. Πρόκειται για τον τελευταίο από σειρά παρόμοιων ισχυρισμών της εβδομάδας: την Τετάρτη το IRGC είχε ανακοινώσει κατάρριψη ενός MQ-1 και την Πέμπτη δύο αναγνωριστικών MQM-170 με μέσα ηλεκτρονικού πολέμου. Ο αμερικανικός στρατός δεν έχει σχολιάσει και οι ισχυρισμοί δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα.
Ρωσία – Ιράν: Η συμφωνία για 90 εκτοξευτές
Στο παρασκήνιο, ένα δημοσίευμα των Financial Times φωτίζει τη στρατιωτική συνεργασία Μόσχας – Τεχεράνης. Σύμφωνα με έγγραφα παραγωγής ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας για το 2024–2025, ένας αγοραστής με τον κωδικό «K-10» — κωδικό που, κατά το δημοσίευμα, χρησιμοποιεί ο ρωσικός κρατικός εξαγωγέας όπλων για το Ιράν — παρήγγειλε 90 εκτοξευτές APU-L. Οι εκτοξευτές τοποθετούνται σε επιθετικά ελικόπτερα Mi-28, τα οποία διαθέτει ήδη το Ιράν, και φέρουν κατευθυνόμενους πυραύλους ακριβείας LMUR, που οι ρωσικές δυνάμεις χρησιμοποιούν εκτεταμένα στην Ουκρανία. Τα έγγραφα πάντως δεν επιβεβαιώνουν αν οι εκτοξευτές έχουν ήδη παραδοθεί.
Το δημοσίευμα ήρθε αμέσως μετά τη συνάντηση του Βλαντιμίρ Πούτιν με τον κορυφαίο Ιρανό αξιωματούχο ασφαλείας Μοχσέν Ρεζαΐ στο Κρεμλίνο, για την επέκταση της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών, και έρχεται σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι η Ρωσία βοηθά ελάχιστα την Τεχεράνη.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 με επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν. Μια εκεχειρία τον Απρίλιο δεν άντεξε και οι συγκρούσεις επανήλθαν τον Ιούλιο. Οι διαπραγματεύσεις, με μεσολαβητές το Κατάρ και το Πακιστάν, προσκρούουν στη σειρά των βημάτων. Η Ουάσιγκτον θέλει το πυρηνικό πρόγραμμα στο τραπέζι από την αρχή, ενώ η Τεχεράνη επιμένει πρώτα σε άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών της και των κυρώσεων στο πετρέλαιο, στο πλαίσιο των «επτά όρων» της. Στα τέλη Οκτωβρίου, ιρανικός αξιωματούχος απέρριψε νέο σχέδιο του Κατάρ ως «απαράδεκτες ιδέες».
Το πολιτικό σκηνικό στις ΗΠΑ έχει επίσης αλλάξει: στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου οι Ρεπουμπλικανοί υπέστησαν βαριές απώλειες, με τη δυσαρέσκεια για τον πόλεμο να θεωρείται βασικός παράγοντας. Το ερώτημα πλέον είναι αν ο Τραμπ θα επιλέξει τη διπλωματική οδό που προτείνει η Ντόχα ή μια νέα κλιμάκωση — με τα Στενά του Ορμούζ και τα πληρώματα των πλοίων να πληρώνουν στο μεταξύ το τίμημα.