Στα μέσα του 17ου αιώνα, η γραφειοκρατία της Υψηλής Πύλης είχε ολοένα μεγαλύτερη ανάγκη από ανθρώπους με επαρκή γνώση ευρωπαϊκών γλωσσών. Το 1661, ο Μεγάλος Βεζίρης Αχμέτ Κιοπρουλού διόρισε τον Έλληνα Παναγιώτη Νικούσιο, γιατρό και λόγιο από τη Χίο, στη θέση του Μεγάλου Δραγουμάνου. Ήταν ο πρώτος Έλληνας που κατείχε αυτό το αξίωμα και η αρχή μιας παρουσίας των Ελλήνων και των Φαναριωτών στην οθωμανική διπλωματία που θα διαρκούσε περίπου 160 χρόνια.
Πριν από τον Νικούσιο, τη θέση κατείχαν κυρίως εξισλαμισμένοι Πολωνοί, Ούγγροι και Εβραίοι. Μετά την άνοδό του, όμως, το αξίωμα πέρασε σχεδόν αποκλειστικά σε Έλληνες και Φαναριώτες.
Ο Μεγάλος Δραγουμάνος δεν ήταν απλώς μεταφραστής. Στην πράξη λειτουργούσε ως ένα είδος αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών. Γνώριζε τις στρατιωτικές προετοιμασίες, τις μυστικές διαπραγματεύσεις με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις και τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις στο παλάτι. Η θέση ήταν εξαιρετικά ισχυρή αλλά και επικίνδυνη.
Το 1701 δημιουργήθηκε και η θέση του Δραγουμάνου του Στόλου, με εισόδημα που έφτανε περίπου τις 150.000 γρόσια. Η θέση αυτή αποτελούσε συχνά σκαλοπάτι για την ανάδειξη στον ανώτερο βαθμό του Μεγάλου Δραγουμάνου και γύρω από αυτή αναπτύχθηκαν έντονος ανταγωνισμός και πρακτικές δωροδοκίας.
Πολλοί από αυτούς τους άνδρες ανέβηκαν αργότερα σε ακόμη υψηλότερες θέσεις και διορίστηκαν ηγεμόνες της Βλαχίας και της Μολδαβίας. Έτσι ξεκίνησε η περίοδος της Φαναριώτικης διοίκησης στις δύο παραδουνάβιες ηγεμονίες, από το 1711 έως το 1821.
Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος ήταν ένας από τους σημαντικότερους. Εκπροσώπησε την Οθωμανική Αυτοκρατορία στις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη Συνθήκη του Κάρλοβιτς το 1699 και απέκτησε μεγάλη επιρροή στην Υψηλή Πύλη.
Η οικογένεια των Μουρούζηδων ανέδειξε πέντε Μεγάλους Δραγουμάνους και δύο ηγεμόνες.
Το 1821, ο σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ άρχισε να αντιμετωπίζει τους Φαναριώτες με μεγάλη καχυποψία. Ο Κωνσταντίνος Μουρούζης διορίστηκε Μεγάλος Δραγουμάνος στα τέλη Φεβρουαρίου του 1821 και στις 4 Απριλίου 1821 αποκεφαλίστηκε. Η εκτέλεσή του προηγήθηκε κατά λίγες ημέρες του απαγχονισμού του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄, στις 10 Απριλίου 1821. Μαζί του θανατώθηκαν και άλλοι επιφανείς Φαναριώτες.
Ο θάνατος του Μουρούζη σηματοδότησε ουσιαστικά το τέλος της εποχής των Ελλήνων Μεγάλων Δραγουμάνων. Μετά το 1821, η θέση του διερμηνέα της Πύλης άρχισε να στελεχώνεται από μουσουλμάνους αξιωματούχους.
Οι Έλληνες δραγουμάνοι είχαν καταφέρει για περισσότερο από ενάμιση αιώνα να βρίσκονται στο κέντρο της οθωμανικής διπλωματίας, γνωρίζοντας γλώσσες, πρόσωπα, συμφέροντα και μυστικά που λίγοι άλλοι γνώριζαν.
Από τον Παναγιώτη Νικούσιο και τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο έως τους Μουρούζηδες, τους Σούτσους και τους Υψηλάντηδες, οι Φαναριώτες δραγουμάνοι αποτέλεσαν μια ιδιαίτερη ελληνική παρουσία στην καρδιά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.