Μια νέα μεγάλη επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι όσοι προτιμούν αργά ξενύχτια και είναι πιο δραστήριοι το βράδυ (οι λεγόμενοι «νυχτερίδες» ή night owls) αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο για καρδιακές παθήσεις, ιδιαίτερα σε μέση και μεγαλύτερη ηλικία. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στις 28 Ιανουαρίου 2026 στο Journal of the American Heart Association, βασίζεται σε δεδομένα από περισσότερους από 322.000 ενήλικες (μέση ηλικία 57 ετών) από το UK Biobank, και δείχνει ότι η προτίμηση για βραδινή δραστηριότητα συνδέεται με χειρότερη συνολική καρδιαγγειακή υγεία.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Sina Kianersi από το Brigham and Women’s Hospital και το Harvard Medical School, κατηγοριοποίησαν τους συμμετέχοντες βάσει του χρονοτύπου τους (chronotype): περίπου το 8% δήλωσε «σίγουρα βραδινός τύπος» (definite evening people), πηγαίνοντας για ύπνο πολύ αργά (π.χ. 2 π.μ.) και κορυφώνοντας τη δραστηριότητά του αργότερα μέσα στην ημέρα. Το 24% ήταν «σίγουρα πρωινοί τύποι» (definite morning people), ενώ το υπόλοιπο 67% είχε ενδιάμεσο χρονοτύπο.
Η καρδιαγγειακή υγεία αξιολογήθηκε με το Life’s Essential 8 της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας (AHA), που περιλαμβάνει 8 βασικούς παράγοντες: υγιεινή διατροφή, σωματική δραστηριότητα, μη κάπνισμα, ποιοτικός ύπνος, υγιές βάρος, χοληστερίνη, σάκχαρο και πίεση αίματος.
Τα κύρια ευρήματα:
- Οι άνθρωποι που ξενυχτούν είχαν 79% υψηλότερη πιθανότητα να έχουν συνολικά κακή καρδιαγγειακή υγεία (poor LE8 score <50) σε σύγκριση με τον ενδιάμεσο χρονοτύπο.
- Κατά τη διάρκεια μέσου follow-up 13,8–14 ετών, είχαν 16% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού.
- Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.
- Οι πρωινοί τύποι είχαν 5% χαμηλότερη πιθανότητα κακής καρδιαγγειακής υγείας.
Το μεγαλύτερο μέρος του αυξημένου κινδύνου (περίπου 75%) εξηγείται από τροποποιήσιμους παράγοντες όπως το κάπνισμα (το ισχυρότερο, εξηγεί 34%), η ανεπαρκής διάρκεια ύπνου (14%), υψηλό σάκχαρο (12%), υπερβολικό βάρος και κακή διατροφή. Οι νυχτερίδες συχνά βιώνουν κυκλοφορική ασυμφωνία (circadian misalignment), όπου το εσωτερικό βιολογικό ρολόι δεν ταιριάζει με το φυσικό κύκλο ημέρας-νύχτας ή τις κοινωνικές υποχρεώσεις, οδηγώντας σε ανθυγιεινές συνήθειες.
«Οι νυχτερίδες μπορεί να έχουν συμπεριφορές που επηρεάζουν την καρδιακή υγεία, όπως χειρότερη διατροφή, κάπνισμα και ανεπαρκής ή ακανόνιστος ύπνος», εξήγησε ο Kianersi. Ωστόσο, η μελέτη δίνει ελπίδα: βελτιώνοντας τις καθημερινές συνήθειες (π.χ. καλύτερος ύπνος, διακοπή καπνίσματος, υγιεινή διατροφή, άσκηση), οι νυχτερίδες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Η έρευνα ενισχύει τις συστάσεις της AHA για 7–9 ώρες ποιοτικού ύπνου, πρωινή έκθεση σε φυσικό φως, περιορισμό καφεΐνης αργά το απόγευμα και σταδιακή προσαρμογή ωραρίου ύπνου. Οι ειδικοί προτρέπουν όσους έχουν βραδινό χρονοτύπο να δώσουν προσοχή στην υγεία τους, ειδικά μετά τα 50, καθώς η καρδιοπάθεια παραμένει η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως.