Η Κίνα παραμένει η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη και κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας ανάπτυξης, συμβάλλοντας περίπου 30% στην παγκόσμια αύξηση του ΑΕΠ. Ωστόσο, πίσω από τις εντυπωσιακές επιδόσεις κρύβονται διαρθρωτικές προκλήσεις που δημιουργούν έντονες συζητήσεις: Είναι η Κίνα σε τροχιά κατάρρευσης ή απλώς σε φάση προσαρμογής; Ας δούμε τους βασικούς μύθους και τις αλήθειες βάσει πρόσφατων εκτιμήσεων από IMF, World Bank, Nikkei Asia και άλλες έγκυρες πηγές (Ιανουάριος 2026).
Μύθος 1: Η Κίνα είναι ανίκητη και συνεχίζει να αναπτύσσεται με διψήφιους ρυθμούς
Αλήθεια: Η ανάπτυξη επιβραδύνεται σταθερά. Το 2025 η Κίνα πιθανότατα πέτυχε περίπου 5% (ή ελαφρώς παραπάνω), αλλά για το 2026 οι προβλέψεις κυμαίνονται από 4,3% έως 4,5% (IMF: 4,5%, World Bank: 4,4%, Nomura: 4,3%). Αυτό είναι μακριά από τα 8-10% των προηγούμενων δεκαετιών. Οι λόγοι; Γήρανση πληθυσμού, πτώση παραγωγικότητας και μετάβαση από επενδύσεις σε κατανάλωση.
Μύθος 2: Το ακίνητο είναι παρελθόν – η κρίση τελείωσε
Αλήθεια: Η κρίση στα ακίνητα συνεχίζεται και θα στοιχειώνει την οικονομία τουλάχιστον μέχρι το 2026-2027.
- Οι τιμές κατοικιών έχουν πέσει 20%+ από το peak του 2021.
- Πωλήσεις νέων κατοικιών υποχωρούν, επενδύσεις σε ακίνητα συρρικνώνονται κατά 15-16%.
- Γίγαντες όπως η Evergrande (σε εκκαθάριση από 2024) και η Country Garden εξακολουθούν να δημιουργούν προβλήματα, με χρέη εκατοντάδων δισ. δολαρίων.
Το real estate αντιπροσώπευε ~25-30% του ΑΕΠ – η πτώση του στραγγαλίζει την εμπιστοσύνη νοικοκυριών και τραπεζών, ενώ μειώνει τα έσοδα των τοπικών κυβερνήσεων από πωλήσεις γης.
Μύθος 3: Η Κίνα βασίζεται μόνο σε εξαγωγές – δεν έχει πρόβλημα εσωτερικής ζήτησης
Αλήθεια: Οι εξαγωγές είναι ο κύριος πυλώνας το 2025 (ρεκόρ πλεονάσματος ~1 τρισ. δολ.), αλλά η εσωτερική ζήτηση παραμένει αδύναμη.
- Κατανάλωση νοικοκυριών χαμηλή λόγω υψηλής αποταμίευσης (προληπτική), νεανικής ανεργίας και πτώσης πλούτου από ακίνητα.
- Αποπληθωρισμός συνεχίζεται (ήπιος, ~0% το 2025, ελαφρά άνοδος το 2026).
- Το Πεκίνο προσπαθεί να στραφεί σε κατανάλωση-led μοντέλο (νέο 15ο Πενταετές Σχέδιο 2026-2030), αλλά η μετάβαση είναι αργή και δύσκολη.
Μύθος 4: Το χρέος είναι υπό έλεγχο – δεν υπάρχει κίνδυνος κρίσης
Αλήθεια: Το χρέος είναι η μεγαλύτερη κρυφή αδυναμία.
- Δημόσιο χρέος + τοπικές κυβερνήσεις + LGFV (off-balance) ξεπερνά τα τρισεκατομμύρια δολάρια.
- Τοπικές κυβερνήσεις (22 επαρχίες) πνίγονται σε χρέη – τα έσοδα από γη μειώθηκαν δραστικά λόγω κρίσης ακινήτων.
- Συνολικό χρέος (δημόσιο + ιδιωτικό) προβλέπεται να φτάσει 80% του ΑΕΠ μέχρι το 2029 (Fitch).
Η κυβέρνηση κάνει swaps χρεών και targeted στήριξη, αλλά δεν υπάρχει μαζική τόνωση όπως παλιά – ο κίνδυνος «Ιαπωνοποίησης» (μακροχρόνιος αποπληθωρισμός + στασιμότητα) είναι πραγματικός.
Τι ακολουθεί το 2026;
Η Κίνα εισέρχεται στο 2026 με:
- Προσωρινή εκεχειρία με ΗΠΑ (αλλά απειλές δασμών από Ευρώπη/Λατινική Αμερική).
- Πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική (έλλειμμα ≥4%, special bonds).
- Στόχο ~5% (αν και ρεαλιστικά 4,4-4,5%).
- Προτεραιότητες: Ενίσχυση κατανάλωσης, σταθεροποίηση ακινήτων, μείωση υπερβάλλουσας παραγωγικής ικανότητας («anti-involution»).
Συμπέρασμα: Η Κίνα δεν καταρρέει – δείχνει ανθεκτικότητα με ισχυρές εξαγωγές και πολιτικές στήριξης. Όμως οι κρυφές αδυναμίες (ακίνητα, χρέος, αδύναμη κατανάλωση, γήρανση) είναι βαθιές και απαιτούν ριζικές μεταρρυθμίσεις (π.χ. ενίσχυση κοινωνικής προστασίας, Hukou reform). Το 2026 θα είναι χρονιά μετάβασης – όχι «boom», αλλά ούτε και «bust». Η πορεία εξαρτάται από το πόσο αποφασιστικά θα στραφεί το Πεκίνο προς την εσωτερική ζήτηση αντί για εξαγωγές και χρέος.