Μια επαναστατική γέλη που παράγει και απελευθερώνει συνεχώς οξυγόνο απευθείας στο εσωτερικό χρόνιων πληγών αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, Ρίβερσαϊντ (UC Riverside). Η καινοτομία αυτή, που τροφοδοτείται από μια μικροσκοπική μπαταρία, κατάφερε σε πειραματόζωα με διαβήτη και γήρας να επουλώσει πληγές που συνήθως οδηγούσαν σε θάνατο μέσα σε μόλις 23 ημέρες. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications Materials στις 22 Φεβρουαρίου 2026, ανοίγει ελπίδες για δραστική μείωση των ακρωτηριασμών σε ασθενείς με διαβητικά έλκη και πιθανές μελλοντικές εφαρμογές στη δημιουργία εργαστηριακών οργάνων.
Οι χρόνιες πληγές – τραύματα που παραμένουν ανοιχτά πάνω από έναν μήνα – αποτελούν σοβαρό πρόβλημα υγείας παγκοσμίως. Περίπου 12 εκατομμύρια άνθρωποι ετησίως υποφέρουν από αυτές, με 4,5 εκατομμύρια μόνο στις ΗΠΑ. Σε έναν στους πέντε ασθενείς, η κατάσταση καταλήγει σε ακρωτηριασμό λόγω λοίμωξης, νέκρωσης και μη επούλωσης. Ο κύριος λόγος είναι η υποξία (έλλειψη οξυγόνου) στα βαθύτερα στρώματα του τραύματος, που εμποδίζει την αγγειογένεση (δημιουργία νέων αγγείων), παρατείνει τη φλεγμονή και ευνοεί βακτηριακή ανάπτυξη.
«Οι χρόνιες πληγές δεν επουλώνονται μόνες τους», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής, αναπληρωτής καθηγητής Βιομηχανικής Iman Noshadi. «Υπάρχουν τέσσερα στάδια επούλωσης: φλεγμονή, αγγειογένεση, αναδιαμόρφωση και αναγέννηση. Σε οποιοδήποτε στάδιο, η έλλειψη σταθερού οξυγόνου είναι κρίσιμο εμπόδιο».
Πώς Λειτουργεί η Καινοτόμος Γέλη
Η γέλη είναι μαλακή, εύκαμπτη και βιοσυμβατή, φτιαγμένη από νερό και υγρό με βάση τη χολίνη (αντιβακτηριδιακό, μη τοξικό). Συνδέεται με μια μικρή μπαταρία (παρόμοια με αυτές των ακουστικών βαρηκοΐας) και λειτουργεί ως ηλεκτροχημική συσκευή: διασπά μόρια νερού και απελευθερώνει οξυγόνο σταδιακά για έως και έναν μήνα.
Πριν στερεοποιηθεί, η γέλη προσαρμόζεται τέλεια στο σχήμα της πληγής, γεμίζοντας κενά και ανισότητες όπου το οξυγόνο δεν φτάνει ποτέ από τον αέρα ή την κυκλοφορία. Σε αντίθεση με επιφανειακές θεραπείες, παρέχει συνεχή παροχή οξυγόνου στα βαθύτερα στρώματα, βοηθώντας την πληγή να βγει από το στάδιο της παρατεταμένης φλεγμονής.
Η χολίνη προσφέρει επιπλέον οφέλη: ρυθμίζει την ανοσολογική απόκριση, μειώνει την υπερβολική φλεγμονή και περιορίζει τα επιβλαβή αντιδραστικά είδη οξυγόνου (ROS) που επιδεινώνουν τη βλάβη.
Εντυπωσιακά Αποτελέσματα σε Πειραματόζωα
Σε ποντίκια με διαβήτη και γήρας (μοντέλα που μιμούνται τις πληγές ηλικιωμένων ανθρώπων), οι μη θεραπευόμενες πληγές συνήθως δεν έκλειναν και οδηγούσαν σε θάνατο. Με την εφαρμογή της γέλης (αντικατάσταση εβδομαδιαία), οι πληγές έκλεισαν πλήρως σε περίπου 23 ημέρες, και τα ζώα επέζησαν.
«Μπορούμε να φτιάξουμε αυτό το έμπλαστρο ως προϊόν όπου η γέλη θα ανανεώνεται περιοδικά», δήλωσε ο Prince David Okoro, υποψήφιος διδάκτορας στο εργαστήριο του Noshadi.
Μεγαλύτερες Προοπτικές: Από Πληγές σε Εργαστηριακά Όργανα
Η έλλειψη οξυγόνου αποτελεί βασικό εμπόδιο στη δημιουργία παχύτερων ιστών και οργάνων σε εργαστήριο. «Όταν το πάχος του ιστού αυξάνεται, τα κύτταρα πεθαίνουν από έλλειψη οξυγόνου», εξήγησε ο Noshadi. «Αυτή η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα για τη δημιουργία και διατήρηση μεγαλύτερων οργάνων για μεταμοσχεύσεις».
Γιατί Είναι Επείγον Σήμερα
Με τη γήρανση του πληθυσμού και την αύξηση του διαβήτη, οι χρόνιες πληγές γίνονται επιδημία. «Ο καθιστικός τρόπος ζωής μειώνει τις ανοσολογικές αποκρίσεις», πρόσθεσε η συν-ερευνήτρια Baishali Kanjilal. «Δεν λύνουμε τις κοινωνικές ρίζες, αλλά αυτή η καινοτομία δίνει μια ευκαιρία να μειώσουμε τους ακρωτηριασμούς, να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής και να βοηθήσουμε το σώμα να επουλωθεί μόνο του».
Η τεχνολογία βρίσκεται ακόμα σε προκλινικό στάδιο, αλλά τα αποτελέσματα θεωρούνται ιδιαίτερα πολλά υποσχόμενα. Οι ερευνητές ελπίζουν σε γρήγορη μετάβαση σε κλινικές δοκιμές, με στόχο ένα προϊόν που θα αλλάξει τη ζωή εκατομμυρίων ασθενών με διαβητικά έλκη παγκοσμίως.