Το Υπουργείο Παιδείας παρουσίασε στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, στο Ωδείο Αθηνών, την επόμενη φάση του Εθνικού Διαλόγου για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο. Η εκδήλωση εντάσσεται σε ευρύτερο σχεδιασμό για το σχολείο, που περιλαμβάνει το πρόγραμμα σπουδών, την αξιολόγηση, τις δεξιότητες, την επαγγελματική εκπαίδευση, τις υποδομές και την ισότητα ευκαιριών.
Στόχος που τίθεται επισήμως είναι το Λύκειο να μην λειτουργεί κυρίως ως προετοιμασία για μία τελική εξεταστική διαδικασία. Στο τραπέζι βρίσκεται μικτό μοντέλο: αξιολόγηση κατά τη διάρκεια της φοίτησης και τελική εξέταση. Οι Πανελλαδικές εξετάσεις δεν καταργούνται στο παρόν στάδιο. Η σχέση τους με το Εθνικό Απολυτήριο και με την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση παραμένει ανοιχτή.
Τι είναι το Εθνικό Απολυτήριο
Το Εθνικό Απολυτήριο εξετάζεται ως τίτλος που αποτυπώνει τη συνολική εκπαιδευτική πορεία στο Λύκειο και όχι μόνο την επίδοση μιας εξεταστικής περιόδου. Μεταξύ των προτάσεων που έχουν τεθεί στον διάλογο περιλαμβάνονται:
- συνδυασμός βαθμών Λυκείου και τελικής εθνικής εξέτασης,
- μεγαλύτερη βαρύτητα στον μέσο όρο μαθημάτων,
- πλήρης αντικατάσταση των Πανελλαδικών σε μεταγενέστερο στάδιο.
Καμία από τις παραπάνω επιλογές δεν έχει οριστικοποιηθεί. Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της αξιοπιστίας και του αδιάβλητου της διαδικασίας.
Πώς εξετάζεται να υπολογίζονται οι βαθμοί
Δεν έχει αποφασιστεί ο ακριβής τρόπος υπολογισμού του Εθνικού Απολυτηρίου ούτε οι συντελεστές ανά τάξη ή εξέταση.
Η Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου εξετάζει αν θα συνυπολογίζεται η Α΄ Λυκείου ή αν το βάρος θα δοθεί κυρίως στη Β΄ και τη Γ΄ Λυκείου. Η Α΄ Λυκείου αντιμετωπίζεται ως μεταβατική χρονιά και εξετάζεται αν θα προσμετράται στον τελικό υπολογισμό. Δεν υπάρχει οριστική απόφαση ότι ο βαθμός της Α΄ Λυκείου θα μετρά για την εισαγωγή στα ΑΕΙ.
Σε προηγούμενες επεξεργασίες έχουν παρουσιαστεί ενδεικτικές σταθμίσεις, όπως 20%-30%-50% ή παραλλαγές τους. Τα ποσοστά αυτά δεν αποτελούν θεσμοθετημένο κανόνα και δεν έχουν οριστικοποιηθεί.
Ψηφιακό πιστοποιητικό και Τράπεζα Θεμάτων
Εξετάζεται η δημιουργία ψηφιακού πιστοποιητικού στο οποίο θα καταγράφεται η εκπαιδευτική πορεία του μαθητή. Στο πλαίσιο του σχεδιασμού προβλέπεται οι μαθητές να γνωρίζουν εγκαίρως τους κανόνες και τα στοιχεία της εκπαιδευτικής τους πορείας που θα λαμβάνονται υπόψη.
Παράλληλα εξετάζεται ευρύτερη αξιοποίηση της Τράπεζας Θεμάτων στις ενδοσχολικές και στις εθνικού τύπου εξετάσεις. Ο ακριβής βαθμός χρήσης της ανά τάξη δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Ποιοι μαθητές επηρεάζονται
Η αλλαγή δεν αφορά τους σημερινούς μαθητές του Λυκείου με άμεση εφαρμογή. Το Υπουργείο δηλώνει ότι δεν θα αλλάξουν εκ των υστέρων οι όροι για μαθητές που ήδη προετοιμάζονται για τις ισχύουσες Πανελλαδικές.
Ως πρώτοι δυνητικοί αποδέκτες του νέου μοντέλου αναφέρονται μαθητές μικρότερων τάξεων, με αναφορές σε μαθητές που βρίσκονται σήμερα στην Α΄ και τη Β΄ Γυμνασίου. Ο τελικός ορίζοντας εφαρμογής θα εξαρτηθεί από τη νομοθέτηση και από μεταβατική περίοδο προετοιμασίας σχολείων, εκπαιδευτικών και προγραμμάτων σπουδών.
Το χρονοδιάγραμμα του διαλόγου
Με βάση το χρονοδιάγραμμα που έχει παρουσιαστεί:
- 22 Σεπτεμβρίου 2026: έναρξη ηλεκτρονικής δημόσιας διαβούλευσης για το Εθνικό Απολυτήριο.
- 12 Οκτωβρίου 2026: πρώτη αποτύπωση προτάσεων και σχολίων.
- 31 Οκτωβρίου 2026: ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης.
- 10–12 Νοεμβρίου 2026: επεξεργασία των αποτελεσμάτων από την Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου.
- 30 Νοεμβρίου 2026: ολοκλήρωση της τελικής έκθεσης της Επιτροπής.
- Δεκέμβριος 2026 – Ιανουάριος 2027: κατάρτιση νομοθετικού πλαισίου προς κατάθεση στη Βουλή.
Η Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου αριθμεί 106 μέλη. Η νομοθέτηση αποτελεί το επόμενο στάδιο και θα ακολουθήσει μεταβατική περίοδος πριν από την εφαρμογή. Παράλληλα, προβλέπεται διαβούλευση με κόμματα και φορείς επί της ενδιάμεσης έκθεσης, πριν από την ευρύτερη ηλεκτρονική δημόσια διαβούλευση.
Οι τέσσερις άξονες του ευρύτερου σχεδιασμού
- Σχολικό περιβάλλον και υποδομές. Το μαθησιακό περιβάλλον αντιμετωπίζεται ως παράγοντας που επηρεάζει τη συμμετοχή και τη μάθηση, πέρα από τις αίθουσες διδασκαλίας.
- Προγράμματα σπουδών, δεξιότητες και τεχνητή νοημοσύνη. Προβλέπεται προσαρμογή των προγραμμάτων στις νέες ανάγκες και διδασκαλία χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης ως εργαλείου, με έμφαση στην αξιολόγηση της πληροφορίας, την προστασία δεδομένων και τις δεξιότητες του 21ου αιώνα (κριτική σκέψη, συνεργασία, δημιουργικότητα, επίλυση προβλημάτων, προσαρμοστικότητα).
- Πολλαπλές εκπαιδευτικές διαδρομές. Ενισχύεται η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και η σύνδεση με την αγορά εργασίας, ώστε η επιτυχία να μην ταυτίζεται αποκλειστικά με την είσοδο στο πανεπιστήμιο.
- Συμπερίληψη και ίσες ευκαιρίες. Περιλαμβάνεται στήριξη μαθητών με διαφορετικές ανάγκες και περιορισμός ανισοτήτων μεταξύ σχολείων κέντρου και περιφέρειας.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν μαθητές, εκπαιδευτικοί, πανεπιστημιακοί, στελέχη εκπαίδευσης και διεθνείς εμπειρογνώμονες της εκπαίδευσης. Από τις τοποθετήσεις μαθητών καταγράφηκαν αιτήματα για μεγαλύτερη έμφαση στον αθλητισμό και διατήρηση της τέχνης στο πρόγραμμα και στις μεγαλύτερες τάξεις.
Τι έχει αποφασιστεί και τι παραμένει ανοιχτό
Έχουν τεθεί ως κατευθύνσεις:
- θέσπιση Εθνικού Απολυτηρίου και ενίσχυση της αξίας του,
- νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου,
- μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνολική εκπαιδευτική πορεία,
- διεύρυνση της αξιολόγησης πέραν μιας τελικής εξέτασης,
- ψηφιακό πιστοποιητικό εκπαιδευτικής διαδρομής,
- ευρύτερη χρήση της Τράπεζας Θεμάτων,
- προσαρμογή προγραμμάτων σπουδών και ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης,
- ενίσχυση επαγγελματικής εκπαίδευσης και συμπερίληψης.
Δεν έχουν οριστικοποιηθεί:
- ο ακριβής υπολογισμός του Εθνικού Απολυτηρίου,
- αν θα μετρά η Α΄ Λυκείου για την πρόσβαση στα ΑΕΙ,
- οι συντελεστές ανά τάξη και ανά εξέταση,
- η τελική σχέση Εθνικού Απολυτηρίου και εισαγωγής στα ΑΕΙ.
Η δημόσια διαβούλευση αποτελεί το επόμενο στάδιο της διαδικασίας για την καταγραφή θέσεων μαθητών, γονέων, εκπαιδευτικών και φορέων πριν από τη νομοθέτηση.