Η Ουκρανία βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο διεθνών ανησυχιών, καθώς νέο κύμα ερευνών για διαφθορά αφορά πρόσωπα που βρίσκονται στον ευρύτερο κύκλο της εξουσίας του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εν μέσω του πολέμου με τη Ρωσία.
Η επιχείρηση «Forrest Gump» και οι έρευνες σε συνεργάτες του προεδρικού γραφείου
Στις 19 Αυγούστου 2026, οι ουκρανικές αρχές κατά της διαφθοράς πραγματοποίησαν έρευνες στην κατοικία της Ίρινα Μούντρα (Iryna Mudra), τότε αναπληρώτριας επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου, καθώς και σε χώρους που συνδέονται με τον βουλευτή Βαντίμ Στολάρ (Vadym Stolar) και άλλα πρόσωπα, στο πλαίσιο ειδικής επιχείρησης με την κωδική ονομασία «Forrest Gump».
Η υπόθεση αφορά, σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) και την Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς (SAPO), φερόμενη εγκληματική οργάνωση που συνδέεται με ξέπλυμα χρήματος, παράνομη κατάληψη επιχειρήσεων και περιουσιακών στοιχείων και άλλες μορφές οικονομικής εγκληματικότητας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται, μεταξύ άλλων, ποσό περίπου 150 εκατομμυρίων γρίβνια (περίπου 3,4 εκατ. δολάρια), το οποίο σύμφωνα με την έρευνα φέρεται να διοχετεύθηκε μέσω της κρατικοποιημένης Sense Bank και να χρησιμοποιήθηκε για την παροχή εγγύησης υπέρ του πρώην υπουργού Ενέργειας και μετέπειτα υπουργού Δικαιοσύνης Χέρμαν Χαλουστσένκο (Herman Halushchenko).
Η Μούντρα ενημερώθηκε από τις αρχές για την υποψία που της αποδίδεται και αρνείται οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια. Ο πρόεδρος Ζελένσκι την απομάκρυνε από τη θέση της στο Γραφείο του Προέδρου.
Η υπόθεση εξελίχθηκε περαιτέρω μέσα στις επόμενες ημέρες. Στις 25 Αυγούστου, το Ανώτατο Δικαστήριο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (HACC) αποφάσισε την προσωρινή κράτηση της Μούντρα για 60 ημέρες, με δυνατότητα αποφυλάκισης υπό εγγύηση ύψους 20 εκατομμυρίων γρίβνια. Η εισαγγελία είχε ζητήσει εγγύηση ύψους 150 εκατομμυρίων γρίβνια.
Η νέα υπόθεση έχει προκαλέσει σημαντική πολιτική πίεση στην κυβέρνηση, καθώς παράλληλα έχουν ενταθεί οι συζητήσεις για την πολιτική διακυβέρνηση της χώρας και έχουν διατυπωθεί εκ νέου εκκλήσεις για τη διεξαγωγή εκλογών.
Σχετικό βίντεο — BBC News
Το ευρύτερο σκάνδαλο διαφθοράς και οι έρευνες που αγγίζουν πρόσωπα από το περιβάλλον του Ζελένσκι.
Δεν είναι η πρώτη φορά — το σκάνδαλο «Midas» και η Energoatom
Η νέα υπόθεση έρχεται λίγους μήνες μετά το μεγάλο σκάνδαλο διαφθοράς που αποκαλύφθηκε τον Νοέμβριο του 2025 και συνδέθηκε με την κρατική πυρηνική εταιρεία Energoatom.
Η NABU αποκάλυψε τότε, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Midas», φερόμενη εγκληματική οργάνωση που δραστηριοποιούνταν στον ενεργειακό τομέα και είχε δημιουργήσει μηχανισμό παράνομων πληρωμών και ξεπλύματος χρημάτων. Η έρευνα είχε διαρκέσει περίπου 15 μήνες, ενώ οι αρχές είχαν πραγματοποιήσει περισσότερες από 70 έρευνες και είχαν συγκεντρώσει περίπου 1.000 ώρες ηχογραφημένου υλικού.
Διεθνείς αναλύσεις έχουν αποτιμήσει το μέγεθος του φερόμενου κυκλώματος σε περίπου 100 έως 110 εκατομμύρια δολάρια. Η NABU έχει αναφερθεί σε τουλάχιστον 100 εκατομμύρια δολάρια που φέρονται να υπεξαιρέθηκαν ή να ξεπλύθηκαν μέσω του μηχανισμού, ενώ άλλες αναλύσεις έχουν χρησιμοποιήσει το ποσό των 110 εκατομμυρίων δολαρίων για το συνολικό μέγεθος του φερόμενου σχήματος.
Το σκάνδαλο συνδέθηκε με πρόσωπα από τον ευρύτερο κύκλο της εξουσίας και οδήγησε σε σημαντικές πολιτικές αναταράξεις, μεταξύ άλλων στην αποχώρηση της υπουργού Ενέργειας Σβίτλανα Χρίντσουκ (Svitlana Hrynchuk) και του τότε υπουργού Δικαιοσύνης Χέρμαν Χαλουστσένκο, ο οποίος στο παρελθόν είχε διατελέσει υπουργός Ενέργειας.
Ο πρώην στενός συνεργάτης και επιχειρηματικός εταίρος του Ζελένσκι, Τιμούρ Μίντιτς (Timur Mindich), κατηγορήθηκε από τις αρχές, μαζί με άλλα πρόσωπα, για αδικήματα που συνδέονται με δωροδοκίες, υπεξαίρεση και ξέπλυμα χρήματος στον ενεργειακό τομέα.
Παραιτήσεις-σοκ και το «χρυσό καζανάκι»
Η κρίση κλιμακώθηκε ακόμη περισσότερο στα τέλη Νοεμβρίου 2025, όταν παραιτήθηκε ο τότε ισχυρός άνδρας του προεδρικού επιτελείου Αντρίι Γερμάκ (Andrii Yermak), λίγες ώρες μετά την έρευνα της NABU στην κατοικία του.
Η παραίτησή του αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά πλήγματα για τον Ζελένσκι. Ωστόσο, η πραγματοποίηση της έρευνας στην κατοικία του δεν σημαίνει από μόνη της ότι ο Γερμάκ κατηγορήθηκε ή ότι αποδείχθηκε η συμμετοχή του στο κύκλωμα.
Την ίδια περίοδο, οι έρευνες της NABU γύρω από την υπόθεση Midas έφεραν στη δημοσιότητα και ιδιαίτερα εντυπωσιακές εικόνες από πολυτελείς χώρους που συνδέονταν με τον επιχειρηματία Τιμούρ Μίντιτς, μεταξύ των οποίων και το περίφημο «χρυσό καζανάκι».
Το συγκεκριμένο εύρημα συνδέθηκε με τις έρευνες γύρω από τον Μίντιτς και όχι με την κατοικία του Γερμάκ.
Θεσμική αντιπαράθεση: Ζελένσκι και αντιδιαφθορικές αρχές
Αξίζει να σημειωθεί πως τον Ιούλιο του 2025 ο Ζελένσκι είχε προωθήσει νομοθετικές αλλαγές που περιόριζαν την ανεξαρτησία της NABU και της SAPO, ενισχύοντας τον έλεγχο της γενικής εισαγγελίας πάνω στις δύο υπηρεσίες.
Η κίνηση προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις στο Κίεβο και σε άλλες ουκρανικές πόλεις, ενώ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπό την πίεση των αντιδράσεων, η κυβέρνηση τελικά υποχώρησε και αποκατέστησε την ανεξαρτησία των αντιδιαφθορικών θεσμών.
Η νέα υπόθεση Forrest Gump έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της σχέσης μεταξύ της πολιτικής εξουσίας και των αντιδιαφθορικών αρχών.
Το κέντρο μελετών OSW σημειώνει ότι οι νέες αποκαλύψεις, που αφορούν μεταξύ άλλων και την εθνικοποιημένη Sense Bank, ενισχύουν τις ανησυχίες για πιθανή «αίσθηση ατιμωρησίας» στους κύκλους της εξουσίας. Παράλληλα, η αντιπαράθεση γύρω από τη λειτουργία των NABU και SAPO παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα στην Ουκρανία.
Τι σημαίνει αυτό για τον Ζελένσκι
Τα διαδοχικά σκάνδαλα έρχονται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή, με τη χώρα να βρίσκεται ακόμη σε πόλεμο και τον πρόεδρο να έχει εκλεγεί το 2019 με βασική πολιτική δέσμευση την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Η νέα υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές πιέσεις προς την κυβέρνηση. Στις 18 Αυγούστου 2026, ο πρώην υπουργός Άμυνας Μιχάιλο Φεντόροφ (Mykhailo Fedorov) κάλεσε σε διεξαγωγή εκλογών εν μέσω πολέμου, επικαλούμενος μεταξύ άλλων προβλήματα διακυβέρνησης και διαφθοράς.
Για τον Ζελένσκι, η πρόκληση είναι διπλή: από τη μία πλευρά, η ανεξάρτητη δράση των αντιδιαφθορικών αρχών αποτελεί σημαντικό στοιχείο της αξιοπιστίας της Ουκρανίας απέναντι στους δυτικούς εταίρους της· από την άλλη, κάθε νέα υπόθεση που αγγίζει πρόσωπα κοντά στην προεδρική εξουσία ενισχύει την πολιτική πίεση προς το προεδρικό στρατόπεδο.
Σημειώνεται, πάντως, ότι στις συγκεκριμένες υποθέσεις δεν έχει διατυπωθεί κατηγορία κατά του ίδιου του Βολοντίμιρ Ζελένσκι για συμμετοχή στα φερόμενα κυκλώματα. Οι έρευνες αφορούν άλλα πρόσωπα και η ενοχή των υπό διερεύνηση προσώπων θα κριθεί από τα αρμόδια δικαστήρια.
Η έκβαση των ερευνών και των δικαστικών διαδικασιών ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά τόσο την εσωτερική πολιτική σκηνή όσο και τη σχέση εμπιστοσύνης με τους δυτικούς συμμάχους της Ουκρανίας.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν οι νέες έρευνες θα οδηγήσουν σε καταδίκες, αλλά και κατά πόσο η κυβέρνηση Ζελένσκι θα μπορέσει να διατηρήσει την εμπιστοσύνη της ουκρανικής κοινωνίας και των δυτικών συμμάχων της, ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται.
Δείτε το σχετικό ρεπορτάζ της France 24 για τις έρευνες γύρω από το προεδρικό γραφείο και τις νέες πολιτικές πιέσεις προς τον Ζελένσκι.
