Αυτό που ξεκίνησε ως αστεία φωτογραφία με λευκά γράμματα πάνω σε θυμωμένο γάτο έχει γίνει σήμερα ένα από τα πιο ισχυρά πολιτικά όπλα του 21ου αιώνα.
Τα μιμίδια δεν είναι πια χιούμορ. Είναι εξουσία.
1. Όταν ο Pepe the Frog κέρδισε εκλογές
Το 2016, το MIT Technology Review και το Data & Society Research Institute κατέγραψαν κάτι πρωτοφανές: το μιμίδι του βατράχου Pepe χρησιμοποιήθηκε πάνω από 1,3 εκατομμύριο φορές στο 4chan και το Twitter τις τελευταίες 60 μέρες πριν τις αμερικανικές εκλογές. Μέρος αυτών ήταν αστεία. Μέρος τους ήταν συντονισμένη προπαγάνδα. Όλα μαζί επηρέασαν περισσότερο τη νεολαία από οποιαδήποτε τηλεοπτική διαφήμιση.
2. Η επιστήμη πίσω από το αστείο
Μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης (Reuters Institute, 2025) σε 12 χώρες έδειξε ότι το 57% των νέων 18-34 ετών ενημερώνεται πολιτικά πρωτίστως μέσω… μιμιδιών στο Instagram και το TikTok. Το ίδιο ινστιτούτο διαπίστωσε ότι ένα viral μιμίδι διαδίδεται 11 φορές γρηγορότερα από ένα άρθρο εφημερίδας και έχει 62% μεγαλύτερη πιθανότητα να γίνει πιστευτό όταν συνοδεύεται από χιούμορ.
3. Τα trolls ως νέα «λαϊκά κόμματα»
Στη Βραζιλία, ο Jair Bolsonaro κέρδισε το 2018 χάρη σε ομάδες WhatsApp που έστελναν καθημερινά δεκάδες χιλιάδες μιμίδια. Στις Φιλιππίνες, ο Rodrigo Duterte είχε ολόκληρο «στρατό πληρωμένων troll» που παρήγαγε 24/7 χιουμοριστικό περιεχόμενο. Στην Ελλάδα, το 2023-2025, κόμματα όλων των αποχρώσεων διατηρούν ανώνυμες σελίδες που παράγουν αποκλειστικά μιμίδια – και συχνά αυτά τα προφίλ έχουν περισσότερους followers από τα επίσημα κομματικά κανάλια.
4. Το παράδοξο της «αλήθειας μέσα στο ψέμα»
Το BBC και το Stanford Internet Observatory (2024) κατέγραψαν το φαινόμενο «truth via mockery»: πολλές φορές ένα μιμίδι λέει μια πολιτική αλήθεια με τρόπο τόσο ωμό και αστείο που τα παραδοσιακά ΜΜΕ δεν τολμούν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: το μιμίδι «Εγώ στην ουρά για βενζίνη» με φωτογραφία από το 1974 που έγινε viral στην Ελλάδα το 2022 – ενώ όλα τα κανάλια μιλούσαν για «προσωρινές δυσκολίες», το μιμίδι έλεγε την αλήθεια με μία μόνο εικόνα.
5. Οι νέοι κανόνες του παιχνιδιού
- Όποιος ελέγχει το χιούμορ ελέγχει την ατζέντα.
- Όποιος δεν μπορεί να γίνει meme, εξαφανίζεται.
- Όποιος θυμώνει με ένα μιμίδι, έχει ήδη χάσει.
Σήμερα δεν κερδίζει αυτός που έχει το καλύτερο πρόγραμμα. Κερδίζει αυτός που γίνεται το καλύτερο μιμίδι.
Και τα trolls – αυτοί οι ανώνυμοι, αστείοι, συχνά χυδαίοι ψηφιακοί πολεμιστές – δεν είναι πια το περιθώριο του διαδικτύου. Είναι η νέα πρωτοπορία του δημόσιου λόγου.
Γιατί στην εποχή μας, ένα αστείο μπορεί να ρίξει κυβερνήσεις.
Και ένα καλό μιμίδι αξίζει περισσότερο από χίλιες αναλύσεις.