Στην εκδήλωση για την ένταξη της ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO παρέστη στις 2 Οκτωβρίου στο Λιτόχωρο ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η εγγραφή του Ολύμπου αποτελεί την 21η ελληνική εγγραφή στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και την τρίτη που πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια, μετά το Ζαγόρι το 2023 και τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα το 2025. Η UNESCO κατατάσσει την ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου στα μικτά αγαθά Παγκόσμιας Κληρονομιάς, με κριτήρια τόσο πολιτιστικής όσο και φυσικής αξίας.
Κατά την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο της UNESCO ως σημαντική εξέλιξη για την περιοχή και αναφέρθηκε στις υποχρεώσεις που συνοδεύουν την εγγραφή.
«Αυτή η πολύτιμη “σφραγίδα” που θέτει σήμερα η UNESCO στον Όλυμπο δεν αποτελεί ένα τρόπαιο, απλά μία θέση σε κάποια προθήκη. Είναι μια διαρκής υπενθύμιση της ευθύνης που με σεβασμό αναλαμβάνει η πολιτεία, η κεντρική πολιτεία, ο ΟΦΥΠΕΚΑ, η αυτοδιοίκηση, με στόχο να θωρακίσει αποτελεσματικά αυτό το ξεχωριστό οικοσύστημα και να κρατήσει ζωντανή την πολιτισμική του ταυτότητα, όχι μόνο για εμάς αλλά και για τις επόμενες γενιές και με κριτήριο πια όχι μόνο την ελληνικότητά του αλλά και την παγκόσμια ακτινοβολία του», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, η ένταξη στον Κατάλογο αποτελεί διπλό στοίχημα, καθώς η προστασία του φυσικού τοπίου συνδέεται με την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
«Πρόκειται, βέβαια, για ένα διπλό στοίχημα, καθώς η προστασία του τοπίου πρέπει να συμβαδίζει και με την ανάπτυξη της κοινωνίας η οποία ζει γύρω του, γιατί όσο οι φυσικές ομορφιές μένουν αλώβητες και προστατευμένες τόσο οι μόνιμοι κάτοικοι θα μπορούν να δημιουργούν και να προκόβουν στον τόπο τους», είπε.
Στην ομιλία του ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στον χαρακτήρα του Ολύμπου ως μικτού αγαθού της UNESCO, επισημαίνοντας ότι πριν από την εγγραφή του υπήρχαν δύο αντίστοιχα ελληνικά αγαθά, τα Μετέωρα και το Άγιο Όρος.
«Τώρα αποκτούμε τρία μεικτά μνημεία, χώρους δηλαδή οι οποίοι είναι πολύτιμοι τόσο για την οικολογική όσο και για την πολιτισμική τους αξία», ανέφερε.
Σύμφωνα με την UNESCO, η εγγραφή αφορά την «ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου», η οποία βρίσκεται στις Περιφερειακές Ενότητες Πιερίας και Λάρισας. Η UNESCO επισημαίνει τη σύνδεση του Ολύμπου με την αρχαία ελληνική μυθολογία, αλλά και τη σημαντική γεωμορφολογία, τη βιοποικιλότητα και τα ενδημικά είδη της περιοχής.
Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για την περιοχή προβλέπεται η διεύρυνση του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου κατά σχεδόν 140.000 στρέμματα, με την τελική έκταση να ξεπερνά τα 375.000 στρέμματα. Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα, το 58% του διευρυμένου πάρκου θα εντάσσεται σε ζώνες αυστηρής προστασίας.
Παράλληλα, προβλέπονται εργασίες συντήρησης και αναβάθμισης των βασικών πεζοπορικών διαδρομών, αποκατάσταση 14 κύριων ορειβατικών διαδρομών, κατασκευή εννέα υδατοδεξαμενών και τριών πυροφυλακίων, καθώς και δράσεις για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται ακόμη η κατασκευή έξι φυλακίων εισόδου στις κύριες πύλες του Ολύμπου και η εγκατάσταση συστήματος καταμέτρησης επισκεπτών, με στόχο την καλύτερη διαχείριση των επισκεπτών και την άμεση παροχή βοήθειας σε περίπτωση ανάγκης.
Προβλέπονται επίσης εργασίες αποκατάστασης και αναβάθμισης στον οδικό άξονα Λιτόχωρο – Πριόνια.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη σύνδεση της προστασίας του Ολύμπου με την τοπική οικονομία και είπε:
«Σκοπός μας, λοιπόν, είναι να δημιουργήσουμε έναν νέο αναπτυξιακό πυλώνα, να “γεννήσουμε” ένα νέο αναπτυξιακό κύκλο, που θα φέρει απασχόληση, παραγωγική ανασυγκρότηση και εισόδημα, μα πάνω από όλα ζωντάνια, εδώ, στη Μακεδονία, στην Κεντρική Μακεδονία, στη Θεσσαλία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Όλυμπος “πατάει” σε δύο Περιφέρειες: και στην Κεντρική Μακεδονία και στη Θεσσαλία, αλλά όχι μόνο».
Ο Πρωθυπουργός ανέφερε ακόμη ότι η εγγραφή στον Κατάλογο της UNESCO δημιουργεί νέες απαιτήσεις ως προς τη διαχείριση των επισκεπτών και τις υπηρεσίες που θα παρέχονται στην περιοχή.
«Πραγματικά, με την εγγραφή του Ολύμπου στον κατάλογο της UNESCO οι ευκαιρίες οι οποίες ανοίγονται για τον τόπο αυτό είναι λαμπρές. Και μπορούμε να προσδοκούμε σε μία σημαντική αύξηση των επισκεπτών, τους οποίους, όμως, θα πρέπει πια να μπορούμε να τους διαχειριζόμαστε με υπευθυνότητα», σημείωσε.
Παράλληλα, τόνισε ότι έχουν τεθεί χρονοδιαγράμματα για την υλοποίηση των υποχρεώσεων που συνδέονται με την εγγραφή:
«Γι’ αυτό και επιμένω τόσο πολύ ότι η διαδρομή ουσιαστικά τώρα ξεκινά. Έχουμε αυστηρά χρονοδιαγράμματα μέχρι το τέλος του 2027, προκειμένου να μπορούμε να είμαστε συνεπείς στις υποχρεώσεις που εμείς οι ίδιοι, ως κυβέρνηση και ως τοπική κοινωνία, αναλάβαμε απέναντι στην UNESCO».
Στην ομιλία του ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης σε έργα και χρηματοδοτήσεις για ορεινές περιοχές, σημειώνοντας ότι 400 εκατομμύρια ευρώ από το τρέχον ΕΣΠΑ διοχετεύονται σε έργα ορεινής ανάπτυξης, ενώ ανέφερε επίσης ποσά για την τοπική επιχειρηματικότητα και την αγροτική οδοποιία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα έργα AntiNero, που αφορούν παρεμβάσεις στα δασικά οικοσυστήματα, καθώς και στην πολιτική για την ενίσχυση των ορεινών περιοχών.
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην επόμενη ελληνική υποψηφιότητα για τον Κατάλογο της UNESCO, τη Νικόπολη.
«Θα πετύχουμε λοιπόν και τον στόχο της Νικόπολης, αλλά το μήνυμα το οποίο στέλνουμε σήμερα, στη σκιά αυτού του ιερού βουνού, είναι σαφές: σε έναν κόσμο ταραγμένο, η Ελλάδα μένει σταθερή, όχι μόνο στην πορεία της και τις επιλογές της, αλλά στις αξίες της και τις ευαισθησίες της».
Η UNESCO καταγράφει πλέον επίσημα την «ευρύτερη περιοχή του Ολύμπου» ως ελληνικό αγαθό Παγκόσμιας Κληρονομιάς, με ημερομηνία εγγραφής το 2026 και έκταση του εγγεγραμμένου αγαθού περίπου 18.938 εκτάρια.
