Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε μέσω X (πρώην Twitter) ότι η χώρα της είναι έτοιμη να αναστείλει τη συμφωνία Σένγκεν με την Ισπανία, μετά τις εικόνες χάους από τη μαζική είσοδο μεταναστών στη Θέουτα, την ισπανική εξωχώρια πόλη στη Βόρεια Αφρική.
Τα λόγια της Μελόνι στα ελληνικά
Σε ανάρτησή της, η Ιταλίδα πρωθυπουργός έγραψε: «Οι εικόνες που φτάνουν από τη Θέουτα είναι εντυπωσιακές και αποδεικνύουν, για ακόμη μία φορά, ότι η ανεξέλεγκτη παράνομη μετανάστευση αποτελεί συγκεκριμένη απειλή για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων.
Συζήτησα με τον Υπουργό Εσωτερικών Ματέο Πιαντεντόζι. Η Ιταλία δεν θα μείνει να παρακολουθεί. Συγκαλούμε τους αρμόδιους φορείς, και μετά το πέρας αυτών των συναντήσεων είμαστε έτοιμοι να παρέμβουμε ακόμη και με έκτακτα μέσα για να υπερασπιστούμε τα σύνορα και την ασφάλεια των πολιτών, όπως η αναστολή του χώρου Σένγκεν με την Ισπανία.
Στο θέμα της παράνομης μετανάστευσης δεν θα υποχωρήσουμε ούτε χιλιοστό: η υπεράσπιση των συνόρων, η καταπολέμηση των διακινητών ανθρώπων και η διασφάλιση αποτελεσματικών επαναπατρισμών θα συνεχίσουν να αποτελούν τη γραμμή αυτής της Κυβέρνησης.»
Τι πυροδότησε την κρίση
Η δήλωση Μελόνι έρχεται μετά την είσοδο χιλιάδων μεταναστών από το Μαρόκο στη Θέουτα τις τελευταίες ώρες — αρχικά η εκτίμηση μιλούσε για 1.500-2.000 άτομα, με τον αριθμό να ανεβαίνει στη συνέχεια στις περίπου 3.000. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εισροή μεταναστών στη Θέουτα από τον Μάιο του 2021, όταν πάνω από 10.000 άνθρωποι είχαν περάσει τα σύνορα μέσα σε δύο ημέρες, στο πλαίσιο τότε διπλωματικής κρίσης Μαρόκου-Ισπανίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, τουλάχιστον 18 με 20 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται, ενώ επιχειρούσαν να φτάσουν στη Θέουτα κολυμπώντας ή με φουσκωτά στρώματα.
Η αντίδραση της υπόλοιπης ιταλικής κυβέρνησης
Η θέση της Μελόνι δεν ήταν μεμονωμένη. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι δήλωσε πως είναι υπέρ του κλεισίματος του χώρου Σένγκεν με την Ισπανία, κατηγορώντας την κυβέρνηση Σάντσεθ ότι με την απόδοση ισπανικής (άρα και ευρωπαϊκής) υπηκοότητας σε πάνω από 500.000 παράτυπους μετανάστες ενθαρρύνει τη διακίνηση ανθρώπων. Ο υπουργός Υποδομών Ματέο Σαλβίνι στάθηκε ακόμη πιο σκληρός, καλώντας ανοιχτά για αναστολή της Σένγκεν και υπεράσπιση των συνόρων.
Η αντίδραση της Ισπανίας
Η κυβέρνηση της Μαδρίτης αντέδρασε άμεσα και έντονα, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις «ανάρμοστες» και προχωρώντας σε κλήση του Ιταλού πρέσβη. Η ισπανική τοπική Συνέλευση της Θέουτα ενέκρινε ομόφωνα ψήφισμα που ζητά το προσωρινό κλείσιμο των συνόρων με το Μαρόκο ως «επείγον και μη αναβλητέο» μέτρο, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση τη χειρότερη κρίση των τελευταίων ετών στην περιοχή. Η Μαδρίτη εξετάζει, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ακόμη και την κινητοποίηση του στρατού.
Τι θα σήμαινε στην πράξη μια αναστολή Σένγκεν
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η αναστολή της συνθήκης Σένγκεν με μια χώρα δεν είναι απλή διαδικασία — θα σήμαινε επαναφορά ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, κάτι που θα επηρέαζε άμεσα εκατομμύρια ταξιδιώτες. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, το κεκτημένο Σένγκεν ισχύει ήδη πλήρως στη Θέουτα και τη Μελίγια, με ειδικούς κανόνες ελέγχου κατά την έξοδο προς την υπόλοιπη Ισπανία — κάτι που έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η θέση του ΟΗΕ
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, μέσω εκπροσώπου του, υπενθύμισε την ανάγκη σεβασμού των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας όλων των μεταναστών που φτάνουν στη Θέουτα — μια θέση που έρχεται σε αντίθεση με τη γραμμή σκληρής αντιμετώπισης που υιοθετούν Ρώμη και τμήμα της ισπανικής κοινής γνώμης.
Η γενική εικόνα
Η κρίση στη Θέουτα εξελίσσεται σε πρώτης τάξεως διπλωματικό επεισόδιο ανάμεσα σε Ρώμη και Μαδρίτη, με πολιτικές προεκτάσεις που ξεπερνούν το μεταναστευτικό ζήτημα καθαυτό. Παραμένει αβέβαιο αν η απειλή αναστολής Σένγκεν θα υλοποιηθεί πρακτικά ή αν θα λειτουργήσει κυρίως ως πολιτικό μήνυμα εσωτερικής κατανάλωσης εν μέσω αυξανόμενης πίεσης στην ιταλική κυβέρνηση για σκληρότερη στάση στο μεταναστευτικό.