Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε με ενθουσιασμό στο X σήμερα Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026 ότι η Συνθήκη για τα Ανοιχτά Θαλάσσια (High Seas Treaty), γνωστή και ως Συμφωνία BBNJ (Biodiversity Beyond National Jurisdiction), τέθηκε σε ισχύ! Πρόκειται για μια ιστορική νίκη για τους ωκεανούς, τη ζωή και την ανθρωπότητα, όπως τόνισε ο ίδιος.
«We did it. Today, the High Seas Treaty enters into force. It is a tremendous victory for the oceans, for life, for humanity», έγραψε ο Μακρόν, συνοδεύοντας το μήνυμα με μια εντυπωσιακή φωτογραφία από τον αστροναύτη Thomas Pesquet (@thom_astro).
Τι Σημαίνει η Ενεργοποίηση της Συνθήκης
Η συνθήκη, που υιοθετήθηκε το 2023 μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, καλύπτει τα ανοιχτά θάλασσα (high seas) – δηλαδή τις περιοχές πέρα από τις εθνικές δικαιοδοσίες, που αποτελούν περίπου τα δύο τρίτα των ωκεανών και σχεδόν το μισό της επιφάνειας του πλανήτη.
Μέχρι σήμερα, αυτές οι περιοχές λειτουργούσαν ως «Άγριος Δύσης» χωρίς ουσιαστική προστασία, ανοιχτές σε υπερεκμετάλλευση, ρύπανση και υπεραλίευση. Πλέον γίνονται χώρος κοινής ευθύνης, με νομικά δεσμευτικά εργαλεία για:
- Δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών (Marine Protected Areas)
- Αξιολόγηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων νέων δραστηριοτήτων
- Δίκαιη μοιρασιά οφελών από θαλάσσιους γενετικούς πόρους
- Ενίσχυση επιστημονικής συνεργασίας και μεταφοράς τεχνολογίας
Ο στόχος είναι η προστασία του 30% των θαλασσών και ωκεανών μέχρι το 2030, σύμφωνα με τις διεθνείς δεσμεύσεις για τη βιοποικιλότητα.
Η Πορεία προς την Ενεργοποίηση
- Από 8 χώρες το 2024
- Σε 60 χώρες που δεσμεύτηκαν το 2025 κατά την Διάσκεψη Ωκεανών στη Νίκαια (Nice Ocean Summit)
- Σε 83 χώρες σήμερα που έχουν κυρώσει τη συνθήκη
Η κρίσιμη καμπή ήρθε στις 19 Σεπτεμβρίου 2025, όταν το Μαρόκο έγινε η 60ή χώρα που κύρωσε τη συμφωνία, ενεργοποιώντας την 120ήμερη περίοδο μέχρι την ισχύ (17 Ιανουαρίου 2026). Η Γαλλία, με τον Μακρόν στο τιμόνι, έπαιξε καθοριστικό ρόλο ως συνδιοργανώτρια της Διάσκεψης στη Νίκαια και μέλος της High Ambition Coalition.
Γιατί Είναι Τόσο Σημαντικό
Οι ωκεανοί αντιμετωπίζουν κρίση: κλιματική αλλαγή, υπεραλίευση, πλαστική ρύπανση και πιθανή εξόρυξη βυθού. Η συνθήκη ενισχύει την πολυμερή συνεργασία και δείχνει ότι η ανθρωπότητα μπορεί να προοδεύει όταν ενώνεται γύρω από κοινά ζητήματα. Ο Μακρόν το χαρακτήρισε «επιλογή ευθύνης έναντι αδιαφορίας, συνεργασίας έναντι απομόνωσης, τιμής της ανθρωπότητας έναντι χάους».
Η πρώτη Συνδιάσκεψη των Μερών (COP) θα γίνει εντός ενός έτους, ενώ προετοιμασίες (PrepCom) είναι ήδη σε εξέλιξη. Παρά την επιτυχία, προκλήσεις παραμένουν: χώρες όπως οι ΗΠΑ έχουν υπογράψει αλλά όχι κυρώσει, και η εφαρμογή απαιτεί πόρους και πολιτική βούληση.
Ο Μακρόν έκλεισε με κάλεσμα: «When we come together around what truly matters, we prove that progress is possible. So let us continue. Together.»
Μια φωτογραφία από το διάστημα υπενθυμίζει την κοινή μας ευθύνη για τον «μπλε πλανήτη». Η ενεργοποίηση της συνθήκης είναι ένα φωτεινό μήνυμα ελπίδας σε εποχή κρίσεων!