Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ προχώρησε στην ετήσια ανανέωση της απόφασης για αναστολή του εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία, επεκτείνοντάς την για ακόμη ένα έτος, από την 1η Οκτωβρίου 2026 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027. Η σχετική τροποποίηση των Κανονισμών Διεθνούς Εμπορίου Όπλων (ITAR) δημοσιεύθηκε στο Ομοσπονδιακό Μητρώο (Federal Register) στις 11 Σεπτεμβρίου, έπειτα από πιστοποίηση του Υπουργού Εξωτερικών προς τις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου στις 10 Ιουλίου 2026.
Τι προβλέπει η απόφαση
Με τη νέα ρύθμιση, το καθεστώς της Κύπρου ως «απαγορευμένου προορισμού» παραμένει σε αναστολή, επιτρέποντας τη συνέχιση εξαγωγών, επανεξαγωγών και μεταφορών αμυντικού υλικού και υπηρεσιών προς τη χώρα. Πρόκειται για τη συνέχιση μιας πολιτικής που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2022, όταν για πρώτη φορά από το 1987 —οπότε είχε επιβληθεί το εμπάργκο στο σύνολο του νησιού— οι ΗΠΑ ανέστειλαν την εφαρμογή των περιορισμών προς τη Λευκωσία, κατόπιν σχετικής εξουσιοδότησης του Κογκρέσου.
Η νομική βάση της απόφασης παραμένει ο νόμος για την Εξουσιοδότηση Άμυνας Οικονομικού Έτους 2020 (NDAA) και ο Νόμος για την Ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου (EMSEPA), που προβλέπουν ετήσια πιστοποίηση εκ μέρους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Στο σκεπτικό της απόφασης έχει επανειλημμένα αναφερθεί η πρόοδος της Κυπριακής Δημοκρατίας σε μεταρρυθμίσεις κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και η άρνηση πρόσβασης σε ρωσικά πολεμικά πλοία στα κυπριακά λιμάνια.
Η αντίδραση της Άγκυρας
Η ανανέωση προκάλεσε, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο, την αντίδραση της Τουρκίας. Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση με αριθμό 177, στην οποία υιοθετεί τις θέσεις του ψευδοκράτους στα κατεχόμενα και κάνει λόγο για «υπονόμευση της περιφερειακής σταθερότητας» και ανάγκη αποφυγής βημάτων που, όπως ισχυρίζεται, διαβρώνουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών στο νησί. Η Άγκυρα επαναλαμβάνει τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως «εγγυήτριας δύναμης» και δεσμεύεται να «υπερασπιστεί τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα» της τουρκοκυπριακής κοινότητας.
Ανάλογες αντιδράσεις έχει εκφράσει η τουρκική πλευρά σε προηγούμενες ετήσιες ανανεώσεις της απόφασης από το 2022, χωρίς ωστόσο αυτό να έχει μεταβάλει τη σταθερή πλέον πολιτική γραμμή της Ουάσινγκτον απέναντι στη Λευκωσία.
Το πλαίσιο
Η αναστολή των περιορισμών εντάσσεται στη διευρυνόμενη αμυντική συνεργασία Κύπρου – ΗΠΑ των τελευταίων ετών, η οποία περιλαμβάνει και την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο πρόγραμμα Foreign Military Sales και στο πρόγραμμα Excess Defense Articles, ανοίγοντας τον δρόμο για προμήθεια αμερικανικού οπλισμού. Παράλληλα, εκκρεμεί στη Γερουσία των ΗΠΑ διακομματικό νομοσχέδιο, που έχει κατατεθεί από τους γερουσιαστές Κόρι Μπούκερ και Τζέρι Μοράν, με στόχο η άρση του εμπάργκο να μετατραπεί από ετήσια σε πενταετή, ενισχύοντας τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα της αμυντικής συνεργασίας.