Τα μικρόβια (βακτήρια, ιοί, μύκητες και παράσιτα) υπάρχουν παντού: στον αέρα, στο νερό, στο έδαφος, στο σώμα μας και στο σπίτι μας. Τα περισσότερα είναι αβλαβή ή ακόμα και ωφέλιμα (π.χ. βοηθούν στην πέψη, ενισχύουν το ανοσοποιητικό), αλλά κάποια μπορούν να προκαλέσουν λοιμώξεις. Η σωστή υγιεινή είναι το καλύτερο όπλο πρόληψης – όχι η υπερβολική αποστείρωση.
Βασικά είδη μικροβίων & πώς μεταδίδονται
Τα κύρια είδη είναι:
- Βακτήρια → Μονοκύτταροι οργανισμοί, πολλά ωφέλιμα, κάποια (π.χ. E.coli, Salmonella) προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις.
- Ιοί → Χρειάζονται κύτταρα ξενιστή για να πολλαπλασιαστούν (π.χ. γρίπη, κρυολόγημα, norovirus).
- Μύκητες & παράσιτα → Λιγότερο συχνά στο σπίτι, αλλά μπορούν να προκαλέσουν μολύνσεις.
Μεταδίδονται κυρίως μέσω χειρών, επιφανειών, αέρα (σταγονίδια), τροφίμων και νερού.
Εδώ βλέπουμε μια χαρακτηριστική επιστημονική απεικόνιση μικροβίων στο μικροσκόπιο:
Οι πιο συχνοί μύθοι & οι αλήθειες
Μύθος Αλήθεια Η υπερβολική καθαριότητα βλάπτει το ανοσοποιητικό Επικίνδυνος μύθος. Η υγιεινή σώζει ζωές. Η έκθεση σε μικρόβια βοηθά, αλλά όχι η αμέλεια. Το ζεστό νερό σκοτώνει καλύτερα τα μικρόβια Το νερό πρέπει να είναι καυτό (>60°C) για να σκοτώσει – πρακτικά το σαπούνι + τρίψιμο 20’’ είναι αρκετό. Τα αντιβακτηριδιακά σαπούνια είναι απαραίτητα Όχι. Το απλό σαπούνι + νερό είναι εξίσου αποτελεσματικό. Τα αντιβακτηριδιακά μπορεί να δημιουργήσουν ανθεκτικότητα. Η χλωρίνη σημαίνει πάντα απόλυτη καθαριότητα Είναι εξαιρετικό απολυμαντικό, αλλά όχι καθαριστικό. Πρώτα αφαιρούμε τη βρωμιά, μετά απολυμαίνουμε. Το 5-δευτερόλεπτο rule (φαγητό στο πάτωμα) Μύθος. Ακόμα και λίγα δευτερόλεπτα αρκούν για μεταφορά βακτηρίων – καλύτερα να το πετάξουμε. Τα χέρια στεγνώνουν μόνα τους μετά το πλύσιμο Όχι. Τα υγρά χέρια μεταφέρουν μικρόβια πιο εύκολα – στεγνώνουμε καλά με πετσέτα ή χαρτί.
Οι πιο βρώμικες επιφάνειες στο σπίτι
Η κουζίνα είναι συνήθως πιο επικίνδυνη από την τουαλέτα!
- Σφουγγάρι κουζίνας
- Νεροχύτης & αποχετεύσεις
- Πόμολα, διακόπτες, τηλεχειριστήρια
- Πάγκοι & ξύλα κοπής
- Ψυγείο & λαβές
Οπτικοποίηση κοινών επιφανειών με μικρόβια:
Πώς να πλένουμε σωστά τα χέρια (το #1 μέτρο πρόληψης)
Το πλύσιμο χεριών με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα μειώνει δραστικά τη μετάδοση.
Βήμα-βήμα οδηγίες:
- Βρέξε τα χέρια με καθαρό νερό
- Βάλε σαπούνι
- Τρίψε παλάμες, ράχες, ανάμεσα στα δάχτυλα, κάτω από νύχια
- Τρίψε για 20’’ (τραγούδα «Χρόνια Πολλά» δύο φορές!)
- Ξέπλυνε καλά
- Στέγνωσε με καθαρή πετσέτα
Παραδείγματα σωστού πλυσίματος:
Συμβουλές για καθημερινή προστασία
- Πλένουμε χέρια: πριν/μετά φαγητό, μετά τουαλέτα, μετά μεταφορικά/γραφείο
- Αερίζουμε το σπίτι
- Απολυμαίνουμε επιφάνειες με χλωρίνη/αλκοόλη 70% όταν χρειάζεται
- Αλλάζουμε σφουγγάρια/πετσέτες συχνά
- Μην αγγίζουμε πρόσωπο με βρώμικα χέρια
Η υγιεινή δεν είναι εμμονή – είναι έξυπνη πρόληψη.
Δεν χρειάζεται να ζούμε σε αποστειρωμένο περιβάλλον, αλλά με στοχευμένες συνήθειες μειώνουμε σημαντικά τον κίνδυνο λοιμώξεων.
