Η Υψηλή Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, προειδοποίησε σήμερα ότι το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ απειλεί τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες, πλήττει σοβαρά την οικονομία και ενισχύει οικονομικά τη Ρωσία στον πόλεμό της στην Ουκρανία.
Σε δηλώσεις της πριν από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ που ξεκινά σήμερα στις Βρυξέλλες, η Κάλας τόνισε ότι το ζήτημα θα βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων, με έμφαση στην προστασία της ναυσιπλοΐας και την πιθανή ενεργοποίηση ή επέκταση της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής Aspides.
«Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ πλήττει την παγκόσμια οικονομία και βοηθά τη Ρωσία να χρηματοδοτήσει τον πόλεμό της. Επηρεάζει τους εταίρους μας στην περιοχή και είναι επικίνδυνο για τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες», ανέφερε χαρακτηριστικά η Κάλας, σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις της και την ανάρτησή της στο X.
Το πλαίσιο της κρίσης
Το Στενό του Ορμούζ – μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου – έχει ουσιαστικά κλείσει για πλοία από ΗΠΑ, Ισραήλ και δυτικούς συμμάχους μετά την ανακοίνωση του Ιράν, στο πλαίσιο του πολέμου που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου 2026 μετά από αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις. Η κίνηση δεξαμενών έχει πέσει κάτω από το 10% των προπολεμικών επιπέδων, ενώ οι τιμές του Brent έχουν εκτοξευθεί πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η διαταραχή δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο: επηρεάζει και λιπάσματα που μεταφέρονται μέσω του στενού, δημιουργώντας κίνδυνο επισιτιστικής κρίσης το 2027, όπως επισήμανε η Κάλας σε συνομιλίες της με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. Μάλιστα, η Ευρώπη εξετάζει πρωτοβουλίες τύπου «Συμφωνίας Σιτηρών της Μαύρης Θάλασσας» για να διασφαλίσει τις προμήθειες, ιδίως προς την Ασία όπου κατευθύνεται το 85% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου από την περιοχή.
Ο ρόλος της Ρωσίας και οι οικονομικές επιπτώσεις
Η Κάλας υπογράμμισε ότι το κλείσιμο λειτουργεί υπέρ της Μόσχας: οι υψηλές τιμές πετρελαίου αυξάνουν τα έσοδα της Ρωσίας, ενώ παράλληλα οι ΗΠΑ έχουν χαλαρώσει κάποιους περιορισμούς σε ρωσικό πετρέλαιο. «Χρειαζόμαστε λιγότερα χρήματα για τη Ρωσία να συνεχίσει τον πόλεμο, όχι περισσότερα», τόνισε, συνδέοντας άμεσα την ενεργειακή κρίση στην Μέση Ανατολή με την Ουκρανία.
Η απάντηση της ΕΕ: Aspides και «Συμμαχία των Προθύμων»
Σήμερα οι Υπουργοί Εξωτερικών θα συζητήσουν συγκεκριμένα μέτρα προστασίας της ναυσιπλοΐας, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας αλλαγής εντολής της αποστολής Aspides (που ξεκίνησε για την Ερυθρά Θάλασσα) ώστε να καλύψει και το Στενό του Ορμούζ. Η Κάλας σημείωσε ότι η υπάρχουσα δομή διοίκησης της αποστολής μπορεί να αξιοποιηθεί γρήγορα, ενώ γίνεται λόγος και για «Συμμαχία των Προθύμων».
Ωστόσο, δεν υπάρχει ομοφωνία: η Γερμανία εκφράζει επιφυλάξεις και αποκλείει συμμετοχή, όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ.
Η ΕΕ επιμένει σε διπλωματική λύση, ενώ παράλληλα συντονίζεται με εταίρους για να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση που θα πλήξει την παγκόσμια οικονομία, τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.
Η σημερινή συνάντηση στις Βρυξέλλες αποτελεί κρίσιμο βήμα για την ευρωπαϊκή απάντηση σε μια κρίση που υπερβαίνει τα σύνορα της Μέσης Ανατολής και απειλεί την ενεργειακή ασφάλεια παγκοσμίως. Η εξέλιξη των συζητήσεων θα καθορίσει αν η Ευρώπη θα περάσει από τα λόγια σε πράξεις για να κρατήσει ανοιχτές τις ζωτικές θαλάσσιες οδούς.