Στις 19 Μαρτίου 2026, η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας Κάγια Κάλας (Kaja Kallas) δήλωσε ότι οι ιρανικές επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών του Κατάρ «βαθαίνουν το χάος» στη Μέση Ανατολή και τόνισε ότι ο πόλεμος χρειάζεται έξοδο, όχι περαιτέρω κλιμάκωση.
Σε ανάρτησή της στο X, λίγο πριν την έναρξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (#EUCO), η Κάλας συνέδεσε άμεσα την κρίση στη Μέση Ανατολή με την κατάσταση στην Ουκρανία:
«Οι επιθέσεις του Ιράν στις ενεργειακές υποδομές του Κατάρ βαθαίνουν το χάος. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή χρειάζεται έξοδο, όχι κλιμάκωση. Αυτό είναι εξίσου σημαντικό για την Ουκρανία, καθώς η Ρωσία επωφελείται από τον πόλεμο με το Ιράν. Τώρα είναι η ώρα να ενισχύσουμε τη στήριξη προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης του δανείου που συμφώνησαν ήδη οι ηγέτες από τον Δεκέμβριο.»
Η δήλωση έρχεται λίγες ώρες μετά:
- Την ιρανική πυραυλική επίθεση στο Ras Laffan (Κατάρ), που προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές και πυρκαγιές στον μεγαλύτερο κόμβο LNG παγκοσμίως.
- Την ισραηλινή επίθεση σε εγκαταστάσεις του South Pars (Ιράν), που αποτέλεσε το άμεσο έναυσμα.
- Την κοινή δήλωση 12 χωρών (συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας) στο Ριάντ που κάλεσε το Ιράν να σταματήσει άμεσα τις επιθέσεις.
- Τη σκληρή δήλωση του Σαουδάραβα ΥΠΕΞ Πρίγκιπα Φαϊσάλ ότι «η εμπιστοσύνη με την Τεχεράνη έχει συντριβεί» και ότι το Ριάντ διατηρεί το δικαίωμα στρατιωτικής δράσης.
Η Κάλας, πρώην Πρωθυπουργός της Εσθονίας και ισχυρή υποστηρίκτρια της Ουκρανίας από την αρχή της ρωσικής εισβολής, βλέπει στρατηγική σύνδεση: η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή αποσπά προσοχή, πόρους και πολιτική βούληση από την Ουκρανία, ενώ η Ρωσία –σύμμαχος του Ιράν– επωφελείται από την αύξηση των τιμών ενέργειας και την αποδυνάμωση της δυτικής ενότητας.
Η αναφορά στο «δάνειο που συμφώνησαν οι ηγέτες από τον Δεκέμβριο» πιθανότατα αναφέρεται στο πακέτο μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης 50 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία (από δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία), το οποίο έχει εγκριθεί πολιτικά αλλά η υλοποίησή του καθυστερεί λόγω τεχνικών και νομικών ζητημάτων.
Η δήλωση της Κάλας αποτελεί σαφές μήνυμα προς τους Ευρωπαίους ηγέτες που συγκεντρώνονται σήμερα στις Βρυξέλλες: η ΕΕ πρέπει να μην αφήσει την κρίση στη Μέση Ανατολή να αποδυναμώσει τη στήριξη προς το Κίεβο. Ενώ παράλληλα ζητά αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή – θέση που συνάδει με τις προηγούμενες δηλώσεις Μακρόν για μορατόριουμ σε πλήγματα κατά πολιτικών υποδομών.
Με τον πόλεμο Ιράν-ΗΠΑ-Ισραήλ να εισέρχεται στην 3η εβδομάδα, κλειστό Στενό Ορμούζ, εκτοξεύσεις τιμών ενέργειας και μαζικούς εκτοπισμούς (Λίβανος), η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με διπλή πρόκληση: ενεργειακή ασφάλεια και συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία εν μέσω παγκόσμιας γεωπολιτικής αναταραχής. Η Κάλας ζητά να μην χαθεί η προτεραιότητα στο Κίεβο – ακριβώς επειδή η Ρωσία παρακολουθεί και επωφελείται.