Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026 την πρόθεσή του να αφαιρέσει τη Συρία από τον κατάλογο των κρατών που στηρίζουν την τρομοκρατία, μια ταξινόμηση που βαρύνει τη χώρα από το 1979. Η δήλωση έγινε κατά τη διάρκεια διμερούς συνάντησης με τον Σύρο μεταβατικό πρόεδρο Αχμάντ αλ-Σάρα.
«Έκανε εξαιρετική δουλειά», λέει ο Τραμπ
Ερωτηθείς από δημοσιογράφους αν σκοπεύει να προχωρήσει στην αφαίρεση της χώρας από τη λίστα, ο Τραμπ απάντησε πως το θεωρεί δεδομένο, χαρακτηρίζοντας το έργο του Σύρου προέδρου «εξαιρετικό». Στρεφόμενος προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ζήτησε τη γνώμη του για το ενδεχόμενο, λαμβάνοντας θετική απάντηση. Ο Αμερικανός πρόεδρος επαίνεσε επίσης τον αλ-Σάρα για τη συμβολή της νέας συριακής ηγεσίας στην αποκατάσταση της χώρας μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, τονίζοντας πως η Συρία διέθετε ιστορικά μία από τις σημαντικότερες κουλτούρες της περιοχής -με γιατρούς, δικηγόρους και καθηγητές- πριν περάσει μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο, και πως ο λαός της είναι σήμερα υπερήφανος για την πρόοδο που σημειώνεται.
Ο Σύρος πρόεδρος, από την πλευρά του, ευχαρίστησε τον Τραμπ για την «ιστορική απόφαση» άρσης των κυρώσεων, λέγοντας πως ολόκληρος ο συριακός λαός εκφράζει την ευγνωμοσύνη του προς τον Αμερικανό πρόεδρο.
Ο υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο: «Ανοίγονται νέες δυνατότητες ανάκαμψης»
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επιβεβαίωσε μέσω social media ότι ο πρόεδρος ενημέρωσε επισήμως το Κογκρέσο για την πρόθεσή του να ανακαλέσει τον χαρακτηρισμό της Συρίας ως κράτους που στηρίζει την τρομοκρατία, περιγράφοντας την κίνηση ως «ιστορικό βήμα» που ανοίγει νέες δυνατότητες οικονομικής ευκαιρίας και ανάκαμψης, δίνοντας στον συριακό λαό μια ευκαιρία για μεγαλείο.
Τι σημαίνει η άρση του χαρακτηρισμού
Η Συρία βρισκόταν στη λίστα των κρατών-χορηγών τρομοκρατίας του αμερικανικού Στέιτ Ντιπάρτμεντ από το 1979, μαζί με το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα και την Κούβα -μια ταξινόμηση που συνεπάγεται αυστηρούς περιορισμούς σε αμερικανική βοήθεια, εξαγωγές αμυντικού υλικού και χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Η αφαίρεσή της αναμένεται να διευκολύνει ιδιωτικές επενδύσεις στη χώρα και να ενισχύσει την οικονομική ανασυγκρότησή της, μετά από μια δεκαετή εμφύλια σύρραξη με εκτιμώμενο κόστος ανοικοδόμησης άνω των 216 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ περίπου το 90% του πληθυσμού ζει σήμερα κάτω από το όριο της φτώχειας.
Η επανεξέταση της ταξινόμησης βρισκόταν σε εξέλιξη από τον Ιούνιο του 2025, όταν ο Τραμπ είχε αναθέσει στον Ρούμπιο τη σχετική διαδικασία. Σύμφωνα με αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, καθώς απομένουν διαδικαστικά βήματα τόσο από την πλευρά του υπουργείου όσο και από τον ίδιο τον πρόεδρο.
Η κίνηση είχε στηριχθεί και από διακομματική ομάδα βουλευτών -τους Δημοκρατικούς γερουσιαστές Τζιν Σαχίν και Ελίζαμπεθ Ουόρεν, καθώς και τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή Τζο Γουίλσον- οι οποίοι σε επιστολή τους προς τον Ρούμπιο υποστήριξαν πως, παρά τα ζητήματα που απομένουν σε τομείς όπως η ισότιμη εκπροσώπηση γυναικών και μειονοτήτων, οι λόγοι που δικαιολογούσαν αρχικά τον χαρακτηρισμό δεν ισχύουν πλέον.
Στο πλαίσιο ευρύτερης προσέγγισης Ουάσινγκτον-Δαμασκού
Η ανακοίνωση εντάσσεται σε μια σειρά κινήσεων φιλικής προσέγγισης μεταξύ των δύο χωρών το τελευταίο διάστημα. Ο Τραμπ είχε συναντήσει τον αλ-Σάρα για πρώτη φορά στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας τον Μάιο του 2025, ενώ τον περασμένο Νοέμβριο το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθέτησε αμερικανική πρόταση για άρση κυρώσεων εναντίον του, επιτρέποντάς του να επισκεφθεί επίσημα τις ΗΠΑ και να συναντηθεί με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Τον Δεκέμβριο, το Κογκρέσο ενέκρινε την κατάργηση του νόμου Caesar, που επέβαλλε ευρείες κυρώσεις σε πρόσωπα και οντότητες συνδεδεμένες με το καθεστώς Άσαντ.
Ο αλ-Σάρα, πρώην διοικητής της Τζαμπάτ αλ-Νούσρα -παρακλαδιού της Αλ Κάιντα στη Συρία- πριν διακόψει τους δεσμούς του με την οργάνωση το 2016, ηγήθηκε του συνασπισμού ισλαμιστικών ομάδων που ανέτρεψε τον Άσαντ στα τέλη του 2024. Έκτοτε έχει διακόψει τη στρατιωτική συνεργασία της Συρίας με τη Ρωσία -τερματίζοντας τη ρωσική παρουσία στην αεροπορική βάση της Λατάκειας και στη ναυτική βάση της Ταρτούς- και έχει αποστασιοποιηθεί από τη Χεζμπολάχ.
Στο περιθώριο της συνάντησης, ο Τραμπ δήλωσε επίσης πως πιστεύει ότι το Ισραήλ επιθυμεί να αποσύρει τις δυνάμεις του από τον νότιο Λίβανο.
Η εξέλιξη έρχεται μία ημέρα αφότου βόμβα εξερράγη στη Δαμασκό, την ώρα που ο αλ-Σάρα φιλοξενούσε τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, υπενθυμίζοντας τις προκλήσεις ασφαλείας που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η μεταβατική κυβέρνηση.