Η Ισπανία προχώρησε σε μία από τις πιο σκληρές θέσεις εντός της Ευρώπης απέναντι στις αμερικανο-ισραηλινές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, κλείνοντας πλήρως τον εναέριο χώρο της σε αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στον πόλεμο. Η απόφαση, που ανακοινώθηκε στις 30 Μαρτίου 2026, έρχεται ως επέκταση της προηγούμενης άρνησης χρήσης των κοινών στρατιωτικών βάσεων Ρότα και Μορόν.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της Reuters και επιβεβαίωση της υπουργού Άμυνας της Ισπανίας Μαργαρίτα Ρόμπλες, η Μαδρίτη δεν επιτρέπει πλέον ούτε τη διέλευση αμερικανικών στρατιωτικών πτήσεων που σχετίζονται με τις επιθέσεις στο Ιράν, ακόμα και αν τα αεροσκάφη προέρχονται ή κατευθύνονται από/προς τρίτες χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Γαλλία. Εξαιρέσεις θα ισχύουν μόνο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Η Ρόμπλες χαρακτήρισε τον πόλεμο «βαθιά παράνομο και άδικο», τονίζοντας ότι η Ισπανία δεν θα συμμετέχει ούτε θα διευκολύνει τέτοιες ενέργειες. Η κίνηση αυτή εντείνει τις εντάσεις με την κυβέρνηση Τραμπ και αναδεικνύει τις σοβαρές διαιρέσεις μέσα στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τη στρατηγική στη Μέση Ανατολή.
Τι σημαίνει πρακτικά η απόφαση
- Οι ΗΠΑ αναγκάζονται να αναπροσαρμόσουν τις διαδρομές των πολεμικών αεροσκαφών, κάτι που αυξάνει το κόστος, τον χρόνο και την επιχειρησιακή πολυπλοκότητα.
- Η Ισπανία, παραδοσιακός σύμμαχος των ΗΠΑ με σημαντικές κοινές βάσεις, υιοθετεί πλέον τη σκληρότερη στάση μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών.
- Η απόφαση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την αρχική άρνηση χρήσης των βάσεων, που είχε προκαλέσει την αντίδραση του Προέδρου Τραμπ.
Γεωπολιτικό πλαίσιο
Η κίνηση της Ισπανίας υπογραμμίζει την αυξανόμενη τάση ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία από τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει το παράδοξο: ενώ η Ευρώπη συζητά την «στρατηγική αυτονομία» της, παραμένει διχασμένη μπροστά σε κρίσεις όπως η συνεχιζόμενη κατοχή στην Κύπρο ή η αστάθεια στη Συρία.
Η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή παραμένει ρευστή, με τις διπλωματικές και στρατιωτικές ισορροπίες να αλλάζουν καθημερινά. Η στάση της Ισπανίας αποτελεί σαφές μήνυμα ότι εντός του δυτικού συνασπισμού δεν υπάρχει πλέον αυτόματη συναίνεση σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.
