Η Ισπανική κυβέρνηση προχωρά σε μια σημαντική νομοθετική ρύθμιση για την προστασία της υγείας των ανηλίκων, απαγορεύοντας την πώληση ενεργειακών ποτών σε παιδιά κάτω των 16 ετών. Η ανακοίνωση έγινε στις 25 Φεβρουαρίου 2026 από τον υπουργό Κοινωνικών Δικαιωμάτων, Καταναλωτικών Υποθέσεων και Ατζέντας 2030, Pablo Bustinduy, στο πλαίσιο ευρύτερων μέτρων κατά της κατανάλωσης επιβλαβών προϊόντων από νέους. Αυτή η πρωτοβουλία έρχεται να ενοποιήσει τους κανόνες σε εθνικό επίπεδο, καθώς ορισμένες περιφέρειες, όπως η Γαλικία, έχουν ήδη εφαρμόσει παρόμοιους περιορισμούς.
Οι Λεπτομέρειες της Απαγόρευσης
Σύμφωνα με το σχέδιο ρύθμισης, όλα τα ενεργειακά ποτά θα απαγορευτούν για πώληση σε άτομα κάτω των 16 ετών. Για προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε καφεΐνη – συγκεκριμένα αυτά που υπερβαίνουν τα 32 χιλιοστόγραμμα καφεΐνης ανά 100 χιλιοστόλιτρα – η απαγόρευση θα επεκταθεί σε άτομα κάτω των 18 ετών. Ο υπουργός Bustinduy τόνισε ότι η ρύθμιση θα εφαρμοστεί με το “πιο αποτελεσματικό νομικό εργαλείο” και “το συντομότερο δυνατό”, χωρίς ωστόσο να δοθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Οι Λόγοι Πίσω από την Απόφαση
Η αύξηση της κατανάλωσης ενεργειακών ποτών μεταξύ των νέων αποτελεί κύριο λόγο για αυτή την κίνηση. Σύμφωνα με στοιχεία, οι πωλήσεις στη χώρα αυξήθηκαν κατά σχεδόν 39% τα τελευταία τέσσερα χρόνια, φτάνοντας τα 105 εκατομμύρια λίτρα το 2025, με ετήσια αξία αγοράς κοντά στα 300 εκατομμύρια ευρώ. Μια έρευνα του 2025 δείχνει ότι το 38,4% των μαθητών ηλικίας 14-18 ετών κατανάλωσε ενεργειακά ποτά τον τελευταίο μήνα, με υψηλότερα ποσοστά στους αγόρια (45,7%) και ειδικά στους 16-18 ετών (πάνω από 48%). Επιπλέον, το 47% των καταναλωτών τα αναμειγνύει με αλκοόλ, αυξάνοντας τους κινδύνους δηλητηρίασης και καρδιαγγειακών προβλημάτων.
Οι επιστημονικά αποδεδειγμένοι κίνδυνοι από την υπερβολική καφεΐνη σε εφήβους, όπως διαταραχές ύπνου, άγχος και καρδιακά προβλήματα, ενισχύουν την ανάγκη για τέτοια μέτρα. Έκθεση της Gasol Foundation αναφέρει ότι το 80% των παιδιών και εφήβων στην Ισπανία καταναλώνει ανθυγιεινά τρόφιμα και ποτά, κάνοντας το ζήτημα προτεραιότητα δημόσιας υγείας.
Δημόσια Υποστήριξη και Σύγκριση με Άλλες Χώρες
Η ρύθμιση απολαμβάνει ευρεία αποδοχή: Σύμφωνα με βαρόμετρο της Ισπανικής Υπηρεσίας Ασφάλειας Τροφίμων και Διατροφής (AESAN), το 91% των Ισπανών υποστηρίζει την απαγόρευση πώλησης ενεργειακών ποτών σε ανηλίκους, ενώ σχεδόν το 40% προτιμά το όριο των 16 ετών. Ακόμα και μεταξύ των 18-35 ετών, η υποστήριξη φτάνει το 88,3%. Επιπλέον, το 79% συμφωνεί με την απαγόρευση διαφημίσεων ανθυγιεινών τροφίμων που απευθύνονται σε παιδιά.
Η Ισπανία ακολουθεί το παράδειγμα χωρών όπως η Γερμανία, η Νορβηγία, η Πολωνία, η Λετονία, η Ουγγαρία και η Λιθουανία, που έχουν ήδη παρόμοιους περιορισμούς. Χώρες όπως η Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία και η Σουηδία έχουν επίσης μέτρα κατά της διαφήμισης ανθυγιεινών προϊόντων.
Σχετικά Μέτρα: Περιορισμοί σε Διαφημίσεις και Σχολεία
Η απαγόρευση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο προστασίας. Από το 2024 ισχύει βασιλικό διάταγμα που απαγορεύει την πώληση ενεργειακών ποτών σε σχολεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα. Επιπλέον, πρόσφατα περιορίστηκαν οι διαφημίσεις τροφίμων και ποτών που θεωρούνται ανθυγιεινά για ανηλίκους, με τον υπουργό να χαρακτηρίζει τέτοιες διαφημίσεις “επιβλαβείς για την υγεία τους”. Στις επόμενες εβδομάδες, η κυβέρνηση θα προτείνει περαιτέρω κανονισμούς για διαφημίσεις ανθυγιεινών τροφίμων, σύμφωνα με συστάσεις υγειονομικών αρχών.
Αυτή η κίνηση της Ισπανίας αναδεικνύει την αυξανόμενη ευαισθητοποίηση για την υγεία των νέων, θέτοντας προτεραιότητα στην πρόληψη κινδύνων από κατανάλωση επιβλαβών προϊόντων. Με την εφαρμογή της, η χώρα ελπίζει να μειώσει την υψηλή κατανάλωση και να προωθήσει υγιεινότερες συνήθειες στις νεότερες γενιές.