Σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη εξέλιξη που απειλεί την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν εξέδωσαν προειδοποιήσεις μέσω ραδιοφωνικών μεταδόσεων VHF ότι «κανένα πλοίο δεν επιτρέπεται να διέλθει από το Στενό του Ορμούζ». Η ανακοίνωση αυτή έγινε γνωστή το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026, λίγες ώρες μετά τις κοινές αεροπορικές επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ που οδήγησαν στον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και σε σοβαρές ζημιές σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Τι Ακριβώς Συνέβη;
Σύμφωνα με έγκυρες διεθνείς πηγές όπως το Reuters και η Ευρωπαϊκή Ναυτική Αποστολή Aspides (EUNAVFOR ASPIDES), εμπορικά πλοία στην περιοχή του Κόλπου λαμβάνουν επανειλημμένα μηνύματα μέσω VHF από τους Φρουρούς της Επανάστασης: «No ship is allowed to pass the Strait of Hormuz».
- Ένας ανώνυμος αξιωματούχος της Aspides επιβεβαίωσε στο Reuters ότι τα μηνύματα αποδίδονται στους IRGC, αλλά το Ιράν δεν έχει εκδώσει επίσημη δήλωση ή NAVAREA προειδοποίηση για κλείσιμο του στενού.
- Το Ηνωμένο Βασίλειο (UK Maritime Trade Operations – UKMTO) ανέφερε παρόμοιες αναφορές από πλοία και διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει επίσημη απαγόρευση μέσω διεθνών ναυτιλιακών καναλιών – τα μηνύματα δεν έχουν νομική ισχύ υπό το διεθνές δίκαιο.
- Ωστόσο, η ναυτιλία έχει ήδη αντιδράσει: Πολλά δεξαμενόπλοια στρέφονται πίσω, ιαπωνικές εταιρείες σταμάτησαν δρομολόγια, και μεγάλες εταιρείες πετρελαίου ανέστειλαν αποστολές μέσω του στενού.
Το Στενό του Ορμούζ είναι το πιο κρίσιμο σημείο παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου: Περίπου 20% του παγκόσμιου αργού (περίπου 21 εκατ. βαρέλια/ημέρα) διέρχεται από εκεί, συνδέοντας τους μεγάλους παραγωγούς του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, Ιράκ, ΗΑΕ, Κουβέιτ, Ιράν) με τον Κόλπο του Ομάν και την ανοιχτή θάλασσα.
Ποια Είναι η Αιτία;
Η προειδοποίηση έρχεται ως άμεση αντίδραση στις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ της 28ης Φεβρουαρίου, που χαρακτηρίστηκαν από την Τεχεράνη ως «κατάφωρη επίθεση» και οδήγησαν σε μαζικά ιρανικά αντίποινα (πυραύλους και drones κατά Ισραήλ, αμερικανικών βάσεων και συμμάχων). Το Ιράν έχει απειλήσει επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια να κλείσει το στενό σε περίπτωση επίθεσης, αλλά ποτέ δεν το έχει υλοποιήσει πλήρως – αναλυτές θεωρούν ότι μια πλήρης και παρατεταμένη αποκλεισμός είναι δύσκολος λόγω της υπεροχής του αμερικανικού ναυτικού (5ος Στόλος στο Μπαχρέιν) και του ότι θα έβλαπτε και τις ίδιες τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν.
Οι Άμεσες Συνέπειες
- Πετρέλαιο: Οι τιμές έχουν ήδη εκτοξευθεί – αναλυτές προβλέπουν ότι ακόμα και σύντομη διαταραχή μπορεί να στείλει το βαρέλι πάνω από 100 δολάρια, ενισχύοντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό (0,6-0,7% επιπλέον) και πιέζοντας τις ΗΠΑ.
- Ναυτιλία: Πλοία αποφεύγουν την περιοχή, δεξαμενόπλοια στρέφονται, ενώ υπάρχει κίνδυνος για εμπορευματοκιβώτια (rerouting μακριά από Σουέζ/Ερυθρά Θάλασσα).
- Περιφερειακή Κρίση: Η κλιμάκωση συνδέεται άμεσα με τις συγκρούσεις σε Ιράν, Ομάν (drone επίθεση στο Duqm), Αφγανιστάν-Πακιστάν και τον Κόλπο, δημιουργώντας φόβο για ευρύτερο πόλεμο.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή – το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα κλείσιμο, αλλά τα μηνύματα και η αποφυγή πλοίων δείχνουν πρακτική διακοπή. Οι ΗΠΑ και σύμμαχοι προετοιμάζονται για προστασία ναυτιλίας, ενώ ο ΟΗΕ και η ΕΕ καλούν σε αποκλιμάκωση.