Τεχεράνη – Ντουμπάι – Ουάσινγκτον, 4 Μαρτίου 2026 – Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) δήλωσε σήμερα ότι διατηρεί «πλήρη έλεγχο» του Στενού του Ορμούζ, του στρατηγικού περάσματος από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, ενώ ο Πρόεδρος Τραμπ απειλεί με άμεση ναυτική συνοδεία δεξαμενόπλοιων.
«Το Στενό του Ορμούζ βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό τον πλήρη έλεγχο του Ναυτικού της Ισλαμικής Δημοκρατίας», δήλωσε ο αξιωματικός του IRGC Ναυτικού Mohammad Akbarzadeh, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars. «Είναι αδύνατο για οποιοδήποτε πλοίο να περάσει χωρίς την άδειά μας», πρόσθεσε, ενώ ανέφερε ότι περισσότερα από 10 δεξαμενόπλοια έχουν ήδη στοχοποιηθεί.
Το κλείσιμο και οι άμεσες συνέπειες
- Το Ιράν κήρυξε το Στενό «κλειστό» από τις 2 Μαρτίου, ως απάντηση στις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις.
- Περίπου 3.200 πλοία (4% της παγκόσμιας χωρητικότητας) είναι ακινητοποιημένα μέσα στον Κόλπο, ενώ άλλα 500 (1% της χωρητικότητας) περιμένουν έξω, κυρίως κοντά σε λιμάνια ΗΑΕ και Ομάν (στοιχεία Clarksons Research).
- Στο Ιράκ, η παραγωγή στα μεγάλα πεδία Rumaila και West Qurna 2 έχει μειωθεί ή σταματήσει προσωρινά.
- Οι τιμές πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί κατά 7-13% σε λίγες ημέρες, με φόβους για περαιτέρω άνοδο αν το κλείσιμο διαρκέσει.
Η απειλή Τραμπ και η πραγματικότητα
Ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να αναπτύξουν το Ναυτικό για να συνοδεύσουν δεξαμενόπλοια «όσο πιο σύντομα γίνεται». Ωστόσο, το Ιράν ελέγχει στρατιωτικά τα στενά σημεία του περάσματος (πλάτος μόλις 33 χλμ. στο στενότερο) με πυραύλους, drones, υποβρύχια και νάρκες.
Παρά την απειλή, ένα δεξαμενόπλοιο (Pola) κατάφερε να περάσει σπάνια το Στενό προς τα ΗΑΕ χωρίς AIS (απενεργοποίησε τον εντοπιστή του), δείχνοντας ότι ο έλεγχος δεν είναι απόλυτος – αλλά η πλειονότητα των εμπορικών πλοίων αποφεύγει τη διαδρομή.
Οι οικονομικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις
- Ευρώπη & Ινδία → Άμεση πίεση στις τιμές καυσίμων και φυσικού αερίου.
- Ναυτιλιακές εταιρείες → Ακύρωση δρομολογίων, αύξηση ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου (πολλές έχουν ήδη ακυρώσει κάλυψη στον Κόλπο).
- ΗΠΑ → Πολιτική πίεση από Δημοκρατικούς για «ανοιχτή δέσμευση χωρίς τέλος», ενώ το κόστος συνοδείας θα είναι υψηλό.
- Κίνα & Ρωσία → Κερδίζουν από υψηλότερες τιμές (Ρωσία) και φθηνότερο ιρανικό πετρέλαιο (Κίνα μέσω shadow fleet).
Το Στενό του Ορμούζ δεν έχει κλείσει πλήρως από το 1980-1988 (πόλεμος Ιράν-Ιράκ), αλλά η τωρινή κρίση είναι η σοβαρότερη από τότε. Ο κίνδυνος κλιμάκωσης σε ευρύτερο ναυτικό πόλεμο παραμένει υψηλός.