Φανταστείτε έναν άντρα ντυμένο με ένα απλό λευκό ύφασμα, να περπατάει χιλιόμετρα υπό τον καυτό ήλιο, με χιλιάδες να τον ακολουθούν – όχι για να πολεμήσουν, αλλά για να μαζέψουν αλάτι από τη θάλασσα. Αυτός ήταν ο Μαχάτμα Γκάντι, ο άνθρωπος που απέδειξε ότι η ειρήνη μπορεί να είναι το πιο ισχυρό όπλο κατά της καταπίεσης.
Γεννημένος το 1869 στο Porbandar της Ινδίας, ο Μοχάντας Καραμτσάντ Γκάντι σπούδασε νομικά στο Λονδίνο και ξεκίνησε την καριέρα του στη Νότια Αφρική. Εκεί, το 1893, βίωσε τον ρατσισμό από πρώτο χέρι όταν τον πέταξαν έξω από τρένο επειδή ήταν Ινδός. Αυτή η στιγμή τον άλλαξε για πάντα. Το 1906, ξεκίνησε την πρώτη του μεγάλη καμπάνια μη-βίας, το Satyagraha – «δύναμη της αλήθειας» – αρνούμενος να συμμορφωθεί με νόμους που διαχώριζαν τους Ινδούς και τους έκαναν να νιώθουν πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Επιστρέφοντας στην Ινδία το 1915, ο Γκάντι έγινε ο ηγέτης του εθνικού κινήματος για ανεξαρτησία από τη Βρετανική Αυτοκρατορία. Αντί για εξεγέρσεις και αίμα, επέλεξε συμβολικές, μαζικές πράξεις ανυπακοής. Το 1920 ξεκίνησε το Κίνημα Μη Συνεργασίας: κάλεσε τους Ινδούς να μποϊκοτάρουν βρετανικά προϊόντα, σχολεία, δικαστήρια και να υφαίνουν τα δικά τους ρούχα με χειροποίητο αργαλειό. Εκατομμύρια ακολούθησαν, και η οικονομική πίεση στους Βρετανούς ήταν τεράστια.
Η πιο εμβληματική στιγμή ήρθε το 1930 με την Πορεία του Αλατιού. Οι Βρετανοί είχαν μονοπώλιο στο αλάτι – βασικό είδος διατροφής – και απαγόρευαν στους Ινδούς να το παράγουν ή να το πουλάνε. Ο Γκάντι, στα 61 του, ξεκίνησε από το άσραμ του στη Σαμπαρμάτι και περπάτησε 390 χιλιόμετρα μέχρι τη θάλασσα στο Ντάντι. Καθ’ οδόν, χιλιάδες ενώθηκαν μαζί του. Όταν έφτασε, έσκυψε, μάζεψε μια χούφτα αλάτι από την ακτή και είπε: «Με αυτό το αλάτι ξεκινά η ανεξαρτησία μας». Η πράξη αυτή ενέπνευσε εκατομμύρια Ινδούς σε όλη τη χώρα να κάνουν το ίδιο. Οι Βρετανοί αντέδρασαν με μαζικές συλλήψεις – πάνω από 60.000 άνθρωποι φυλακίστηκαν – αλλά το κίνημα είχε ήδη γίνει ανεξέλεγκτο. Το 1947 η Ινδία απέκτησε την ανεξαρτησία της, και ο Γκάντι έγινε σύμβολο παγκόσμιο της μη-βίαιης αντίστασης.
Πέθανε το 1948 από σφαίρα ενός εξτρεμιστή, αλλά η κληρονομιά του ζει: από τα κινήματα πολιτικών δικαιωμάτων του Martin Luther King Jr. μέχρι τις σύγχρονες διαμαρτυρίες για κλίμα και δικαιοσύνη
