Η δήλωση του Υπουργού Εξωτερικών
Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, προχώρησε σε ιδιαίτερα αυστηρή δήλωση απέναντι στο καθεστώς της Νικαράγουας, μετά την ανακοίνωση του προέδρου Ντανιέλ Ορτέγκα ότι η χώρα δεν θα διεξάγει ξανά εκλογές. Σύμφωνα με τη δήλωση που αναρτήθηκε στον προσωπικό του λογαριασμό, ο Ορτέγκα και η σύζυγός του Ροζάριο Μουρίγιο έχουν εγκαταλείψει ακόμη και την προσποίηση της λαϊκής συναίνεσης, ενώ ο λαός της Νικαράγουας έχει το δικαίωμα να επιλέγει τους ηγέτες του μέσα από δημοκρατικές εκλογές.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σε επίσημη ανακοίνωσή του, ανέφερε ότι η δήλωση του Ορτέγκα πως υπό τη δυναστεία της οικογένειάς του η Νικαράγουα δεν θα ξαναδεί εκλογές αποκαλύπτει την πραγματική αυταρχική φύση του καθεστώτος, καλώντας παράλληλα τη διεθνή κοινότητα να ενώσει δυνάμεις ώστε να καταστήσει σαφές στο δίδυμο Ορτέγκα-Μουρίγιο ότι δεν μπορεί να διατηρεί «business as usual» σχέσεις με άλλα κράτη, τη στιγμή που υπονομεύει τις βασικές αρχές του δημοκρατικού ημισφαιρίου.
Σε ξεχωριστές δηλώσεις του, ο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη δήλωση Ορτέγκα ως κάτι που «αποκαλύπτει» τον αυταρχικό χαρακτήρα του καθεστώτος, τονίζοντας ότι το ζευγάρι «έχει εγκαταλείψει ακόμη και την προσποίηση λαϊκής συναίνεσης».
Τι δήλωσε ο Ορτέγκα
Η αφορμή για την αντίδραση Ρούμπιο ήταν ομιλία του 80χρονου ηγέτη της Νικαράγουας το βράδυ της Κυριακής, στο πλαίσιο των εορτασμών για την 47η επέτειο της Σανδινιστικής Επανάστασης του 1979. Ο Ορτέγκα, ο οποίος βρίσκεται αδιάλειπτα στην εξουσία από το 2007 μετά από προγενέστερη προεδρική θητεία τη δεκαετία του 1980, δήλωσε ότι η χώρα δεν θα διεξάγει πλέον εκλογές, κλείνοντας κάθε δρόμο για ηλεκτορική πρόκληση όταν λήξει η θητεία του τον επόμενο χρόνο.
Χαρακτηριστική ήταν η φράση του: «Δεν θα υπάρξουν άλλες εκλογές εδώ για να προσπαθήσουν να καταλάβουν την κυβέρνηση και να αρπάξουν την εξουσία», χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες για το πώς ακριβώς θα εφαρμοστεί η κατάργηση.
Αναλυτές και μέλη της αντιπολίτευσης εν εξορία σημείωσαν πως η δήλωση απλώς φωτίζει μια ήδη υπάρχουσα πραγματικότητα, καθώς ο Ορτέγκα είχε ήδη εξαλείψει ουσιαστικά κάθε εκλογικό ανταγωνισμό στις εκλογές του 2011, του 2016 και του 2021.
Η ενοποίηση της εξουσίας Ορτέγκα-Μουρίγιο
Η κατάργηση των εκλογών έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς πορείας συγκέντρωσης εξουσίας. Πέρυσι, ο Ορτέγκα προχώρησε σε περαιτέρω παγίωση της εξουσίας του μέσω σειράς συνταγματικών μεταρρυθμίσεων, που περιλάμβαναν τον ορισμό της συζύγου του, Ροζάριο Μουρίγιο, ως «συμπροέδρου» και την επέκταση της προεδρικής θητείας στα έξι χρόνια. Οι δύο τους ελέγχουν, όπως αναφέρεται, σχεδόν κάθε πτυχή της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των ενόπλων δυνάμεων και της δικαιοσύνης.
Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ έχει κατηγορήσει το ζευγάρι ότι έχει οικοδομήσει ένα καταπιεστικό καθεστώς, με κρατικούς αξιωματούχους να εμπλέκονται σε αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια, εξωδικαστικές εκτελέσεις και διώξεις της κοινωνίας των πολιτών και των μέσων ενημέρωσης.
Το 2018, η καταστολή διαδηλώσεων εναντίον της κυβέρνησης είχε οδηγήσει σε τον θάνατο περισσότερων από 300 ανθρώπων, ενώ έκτοτε εκατοντάδες πολίτες έχουν στερηθεί την ιθαγένειά τους και άλλοι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τη χώρα από φόβο φυλάκισης.
Η αμερικανική πολιτική απέναντι στο καθεστώς
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη χαρακτηρίσει επισήμως το καθεστώς Ορτέγκα-Μουρίγιο ως δικτατορία, προχωρώντας σε κυρώσεις εναντίον μελών της κυβέρνησης και των συνεργατών τους, ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει επιβάλει περιορισμούς visa σε περισσότερους από 2.350 αξιωματούχους της Νικαράγουας και τα μέλη των οικογενειών τους.
Τον Ιούνιο, ο Ρούμπιο είχε δηλώσει ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες στέκονται στο πλευρό του λαού της Νικαράγουας, που φιλοδοξεί να δει μια ελεύθερη Νικαράγουα».
Ιστορικό πλαίσιο: οι εκλογές του 2021
Η τελευταία εκλογική διαδικασία στη χώρα, το 2021, είχε αμφισβητηθεί έντονα διεθνώς. Σύμφωνα με ανθρωπιστικές οργανώσεις, οι εκλογές του 2021 αμφισβητήθηκαν ευρέως, αφού ο Ορτέγκα είχε κρατήσει αντιπάλους και επιχειρηματίες και είχε ποινικοποιήσει τη διαφωνία. Η προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση είχε τότε επιβάλει κυρώσεις εναντίον αξιωματούχων του καθεστώτος για τις «εικονικές» εκλογές εκείνης της χρονιάς.
Τι ακολουθεί
Η νέα δήλωση Ορτέγκα, σε συνδυασμό με την έντονη αντίδραση Ρούμπιο, αναμένεται να τροφοδοτήσει νέο γύρο διπλωματικής πίεσης από την Ουάσιγκτον, ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε ανοιχτά τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει συντονισμένη δράση απέναντι στο καθεστώς. Παραμένει άγνωστο αν θα ακολουθήσουν νέες κυρώσεις ή άλλα μέτρα πίεσης, καθώς η προεδρική θητεία του Ορτέγκα λήγει επισήμως το 2027.