Μια νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο περιοδικό Frontiers in Immunology (Οκτώβριος 2025, με εκτεταμένη κάλυψη τον Δεκέμβριο 2025) αποκαλύπτει μια ανησυχητική σύνδεση: το άγχος και η αϋπνία μειώνουν δραστικά τα φυσικά φονικά κύτταρα (Natural Killer – NK cells), τα οποία αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας του ανοσοποιητικού μας συστήματος!
Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Taibah στη Σαουδική Αραβία, με επικεφαλής την επίκουρη καθηγήτρια Ανοσολογίας Renad Alhamawi, εξέτασαν 60 νεαρές φοιτήτριες ηλικίας 17-23 ετών. Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα και ανησυχητικά:
- Πάνω από το 75% των συμμετεχουσών ανέφεραν συμπτώματα άγχους.
- Περίπου το 53% παρουσίαζαν σημάδια αϋπνίας.
Οι φοιτήτριες με συμπτώματα άγχους είχαν σημαντικά λιγότερα κυκλοφορούντα NK κύτταρα και τις υποομάδες τους σε σχέση με όσες δεν είχαν άγχος. Η πτώση γινόταν ακόμα πιο έντονη όσο αυξανόταν η σοβαρότητα του άγχους: Στις περιπτώσεις μέτριου έως σοβαρού άγχους, τα επίπεδα έπεφταν δραματικά (σε κάποιες μετρήσεις έως και 70% λιγότερα!).
Στις φοιτήτριες με αϋπνία, τα συνολικά NK κύτταρα (και οι υποομάδες τους) ήταν μειωμένα σε αριθμό και ποσοστό. Όταν μάλιστα συνδυάζονταν άγχος και αϋπνία, η καταστολή του ανοσοποιητικού γινόταν ακόμα πιο ισχυρή – κάθε βαθμός παραπάνω στην κλίμακα άγχους συνδεόταν με περαιτέρω πτώση των NK κυττάρων.
Τι είναι τα NK κύτταρα και γιατί είναι τόσο σημαντικά;
Τα φυσικά φονικά κύτταρα λειτουργούν σαν τους «εκτελεστές» του ανοσοποιητικού: εντοπίζουν και καταστρέφουν άμεσα μολυσμένα κύτταρα, ιούς και καρκινικά κύτταρα πριν προλάβουν να εξαπλωθούν. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι:
- Τα κυκλοφορούντα (CD16+CD56dim) που είναι τα πιο «επιθετικά» και καταστρέφουν εχθρούς.
- Τα ρυθμιστικά (CD16+CD56high) που βοηθούν στην επικοινωνία του ανοσοποιητικού.
Όταν ο αριθμός τους πέφτει, ο οργανισμός γίνεται πιο ευάλωτος σε λοιμώξεις, φλεγμονές, καρκίνο και ακόμα και σε ψυχικές διαταραχές όπως η κατάθλιψη.
Τι προκαλεί αυτή την πτώση;
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η χρόνια αύξηση της κορτιζόλης (η ορμόνη του στρες) από το άγχος και η διαταραχή του ύπνου παίζουν κεντρικό ρόλο στην καταστολή των NK κυττάρων. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί το άγχος και η κακή ποιότητα ύπνου συνδέονται με μακροπρόθεσμες παθήσεις.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι υγιεινές συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν:
- Τακτική άσκηση
- Τεχνικές μείωσης στρες (π.χ. διαλογισμός, γιόγκα)
- Ισορροπημένη διατροφή
- Βελτίωση ποιότητας ύπνου
Ωστόσο, οι ίδιοι επισημαίνουν τους περιορισμούς: Η μελέτη έγινε μόνο σε νεαρές γυναίκες, οπότε χρειάζονται περαιτέρω έρευνες σε άνδρες, μεγαλύτερες ηλικίες και διαφορετικές χώρες.
Μια υπενθύμιση ότι το άγχος και η αϋπνία δεν είναι «μόνο στο μυαλό» – επηρεάζουν βαθιά και το σώμα μας, ακόμα και σε κυτταρικό επίπεδο. Ίσως ήρθε η ώρα να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στον ύπνο και την ψυχική μας ηρεμία… πριν γίνει αργά!
Πηγή: Frontiers in Immunology (2025, DOI: 10.3389/fimmu.2025.1698155)