Τη διπλωματία ως διέξοδο από την κρίση με το Ιράν προβάλλει η Άγκυρα – Επαφές Τουρκίας και Αιγύπτου για τις αιγυπτιακές αντιρρήσεις στη θαλάσσια συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης
Τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή σε περίπτωση νέας στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν ανέδειξε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, μετά τις πολυμερείς διπλωματικές συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου στην Κωνσταντινούπολη.
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας υποστήριξε ότι μια νέα επίθεση κατά της Τεχεράνης θα μπορούσε να διευρύνει τις συγκρούσεις και να επιδεινώσει την αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή, επιμένοντας ότι η διπλωματία και ο διάλογος αποτελούν τη μόνη λύση για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Η συνάντηση οκτώ χωρών στην Κωνσταντινούπολη
Στις συνομιλίες συμμετείχαν εκπρόσωποι τεσσάρων περιφερειακών χωρών, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, του Πακιστάν και της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και των τριών ευρωπαϊκών δυνάμεων που συγκροτούν το σχήμα E3, δηλαδή της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας. Στη συνάντηση συμμετείχε επίσης η Ιταλία.
Σύμφωνα με τον Φιντάν, οι συμμετέχουσες χώρες εξέφρασαν την ανησυχία τους για την επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και τις ευρύτερες συνέπειες των συνεχιζόμενων συγκρούσεων.
«Κανείς δεν υποστηρίζει αυτή τη στιγμή μια νέα επίθεση κατά του Ιράν», δήλωσε ο Τούρκος υπουργός, υποστηρίζοντας ότι μια στρατιωτική επέμβαση δεν θα έλυνε τα προβλήματα, αλλά θα μπορούσε να επεκτείνει τη σύγκρουση σε περισσότερες χώρες.
Όπως ανέφερε, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην αναζήτηση διπλωματικών μηχανισμών που θα μπορούσαν να αποτρέψουν περαιτέρω καταστροφές και να συμβάλουν στον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα
Οι συμμετέχοντες συζήτησαν επίσης τις επιπτώσεις των πολεμικών συγκρούσεων στην παγκόσμια οικονομία, με ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και στις διαταραχές που επηρεάζουν κρίσιμες διεθνείς ναυτιλιακές οδούς.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δύο στρατηγικής σημασίας περάσματα για το διεθνές εμπόριο και τις ενεργειακές ροές.
Ο Φιντάν συνέδεσε τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με τον πόλεμο στην Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι οι συνέπειες των συγκρούσεων επηρεάζουν κυβερνήσεις και πολίτες ανεξάρτητα από τη γεωγραφική τους θέση, κυρίως μέσω των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών πιέσεων.
Οι επαφές με την Αίγυπτο για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Στο περιθώριο των περιφερειακών εξελίξεων, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε και στη θαλάσσια συμφωνία της Άγκυρας με τη Λιβύη, γνωστή ως τουρκολιβυκό μνημόνιο, αποκαλύπτοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με την Αίγυπτο για τις αντιρρήσεις του Καΐρου.
Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Ελλάδα, η οποία αμφισβητεί τη νομιμότητα των θαλάσσιων οριοθετήσεων που προβλέπει και υποστηρίζει ότι αγνοεί τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες.
Η τοποθέτηση του Φιντάν επιβεβαιώνει ότι η συμφωνία εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο διπλωματικών διαβουλεύσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Αίγυπτο να διατηρεί τις δικές της επιφυλάξεις απέναντι στις τουρκικές θέσεις.
Ο Τούρκος υπουργός αναφέρθηκε, παράλληλα, στις προσπάθειες προσέγγισης των αντίπαλων πλευρών στη Λιβύη, τόσο στην ανατολική όσο και στη δυτική χώρα, εκφράζοντας την ελπίδα ότι σύντομα θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις.
Οι δηλώσεις του εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια της Άγκυρας να διατηρήσει ενεργό ρόλο στις περιφερειακές διπλωματικές διεργασίες, την ώρα που οι ανταγωνισμοί στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν έντονοι.