Με ανάρτηση στο X το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας «γιόρτασε» τη συμπλήρωση 43 ετών από την ανακήρυξη του ψευδοκράτους στα κατεχόμενα της Κύπρου, μιλώντας για «ανεξαρτησία», «μάρτυρες» και «ήρωες βετεράνους». Πίσω από τη ρητορική, όμως, βρίσκεται μια ενέργεια που ο ΟΗΕ έκρινε νομικά άκυρη από την πρώτη στιγμή και την οποία μέχρι σήμερα αναγνωρίζει μόνο η ίδια η Άγκυρα.
Τι γράφει η ανάρτηση
Ο επίσημος λογαριασμός του τουρκικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας (@tcsavunma) δημοσίευσε σήμερα, 15 Νοεμβρίου 2026, μήνυμα συνοδευόμενο από εικόνα με τη σημαία της Τουρκίας δίπλα σε εκείνη του ψευδοκράτους και την επιγραφή «15 KASIM KKTC». Σε πιστή μετάφραση από τα τουρκικά, η ανάρτηση αναφέρει:
«Γιορτάζουμε την Ημέρα της Δημοκρατίας της 15ης Νοεμβρίου των Τουρκοκυπρίων αδελφών μας, οι οποίοι πριν από 43 χρόνια διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους σε ολόκληρο τον κόσμο, καθώς και την 43η επέτειο από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου.
Μνημονεύουμε με ευλάβεια και ευγνωμοσύνη τους ένδοξους μάρτυρές μας που θυσίασαν τη ζωή τους για αυτόν τον σκοπό και ευχόμαστε στους ηρωικούς βετεράνους μας υγεία και μακροζωία.
Όπως χθες, έτσι και σήμερα και αύριο, θα συνεχίσουμε να στεκόμαστε στο πλευρό των Τουρκοκυπρίων αδελφών μας!»
Το ότι το μήνυμα προέρχεται από το υπουργείο Άμυνας και όχι μόνο από το υπουργείο Εξωτερικών δεν είναι λεπτομέρεια. Η αναφορά σε «μάρτυρες» και «βετεράνους» εντάσσεται στην τουρκική στρατιωτική αφήγηση για το Κυπριακό, ενώ η δέσμευση ότι η Τουρκία θα βρίσκεται εκεί «και αύριο» υπογραμμίζει τη διαρκή πολιτική και στρατιωτική υποστήριξη της Άγκυρας προς την τουρκοκυπριακή πλευρά.
Μια «ανεξαρτησία» που ο ΟΗΕ κήρυξε άκυρη
Στις 15 Νοεμβρίου 1983 η τουρκοκυπριακή ηγεσία υπό τον Ραούφ Ντενκτάς προχώρησε σε μονομερή ανακήρυξη «ανεξάρτητου κράτους» στο τμήμα της Κύπρου που τελεί υπό τουρκική κατοχή από το 1974. Τρεις ημέρες αργότερα, στις 18 Νοεμβρίου 1983, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθέτησε το Ψήφισμα 541, με 13 ψήφους υπέρ, μία κατά (Πακιστάν) και μία αποχή (Ιορδανία).
Το ψήφισμα:
- Αποδοκιμάζει τη «δήθεν απόσχιση» τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
- Κρίνει την ανακήρυξη ασυμβίβαστη με τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη Συνθήκη Εγγυήσεως του 1960.
- Χαρακτηρίζει την απόπειρα δημιουργίας της λεγόμενης «ΤΔΒΚ» νομικά άκυρη και ζητά την ανάκλησή της.
- Καλεί όλα τα κράτη να μην αναγνωρίσουν κανένα άλλο κυπριακό κράτος πέραν της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Τον Μάιο του 1984 ακολούθησε το Ψήφισμα 550, που καταδίκασε τις περαιτέρω αποσχιστικές ενέργειες, όπως την ανταλλαγή «πρέσβεων» μεταξύ Τουρκίας και ψευδοκράτους. Παράλληλα, χαρακτήρισε απαράδεκτη κάθε προσπάθεια εγκατάστασης στα Βαρώσια ανθρώπων διαφορετικών από τους νόμιμους κατοίκους τους και ζήτησε τη μεταφορά της περιοχής υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών.
Η λέξη «ανεξαρτησία» στην τουρκική ανάρτηση είναι, επομένως, παραπλανητική. Η Κύπρος έγινε ανεξάρτητο κράτος το 1960. Αυτό που επιχειρήθηκε το 1983 ήταν απόσχιση εδάφους ενός κυρίαρχου κράτους, υπό την προστασία ξένου στρατού, και όχι απελευθέρωση από κάποια αποικιακή δύναμη.
Σαράντα τρία χρόνια μετά: μόνο η Τουρκία
Μετά από τέσσερις δεκαετίες, το ψευδοκράτος εξακολουθεί να αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία. Καμία άλλη χώρα μέλος του ΟΗΕ δεν το έχει αναγνωρίσει. Η Άγκυρα έχει επιχειρήσει να του προσδώσει διεθνή παρουσία μέσω του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών, όπου το 2022 απέκτησε καθεστώς παρατηρητή, χωρίς όμως αυτό να μεταβάλλει το νομικό του καθεστώς ή να συνιστά διπλωματική αναγνώριση από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη.
Στο ίδιο πνεύμα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σε σειρά αποφάσεων όπως οι Λοϊζίδου κατά Τουρκίας (1996) και Κύπρος κατά Τουρκίας (2001), έχει κρίνει ότι η Τουρκία φέρει ευθύνη για όσα συμβαίνουν στα κατεχόμενα, επειδή ασκεί εκεί αποτελεσματικό συνολικό έλεγχο μέσω της στρατιωτικής παρουσίας της.
«Γιορτές» με πολεμικά πλοία και Τούρκο αντιπρόεδρο
Η ανάρτηση του υπουργείου Άμυνας δεν είναι μεμονωμένη. Στους φετινούς «εορτασμούς» στα κατεχόμενα συμμετέχει ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας Τζεβντέτ Γιλμάζ, ο οποίος, σύμφωνα με κυπριακά δημοσιεύματα, θα μιλήσει μαζί με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν στην παρέλαση στην κατεχόμενη Λευκωσία. Την ίδια ώρα, τουρκικά πολεμικά πλοία βρίσκονται στα λιμάνια της Κερύνειας και της Αμμοχώστου, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την επέτειο.
Η αντίδραση της Λευκωσίας
Στη Λευκωσία, Πολιτεία, Εκκλησία, κόμματα και οργανωμένα σύνολα καταδίκασαν την επέτειο. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, σε γραπτή δήλωσή του, υπογράμμισε ότι η ανακήρυξη καταδικάστηκε από το σύνολο της διεθνούς κοινότητας ως έκνομη ενέργεια και ότι η Κύπρος θα συνεχίσει να αγωνίζεται με όλα τα διπλωματικά και πολιτικά μέσα «μέχρι την ημέρα της απελευθέρωσης και της επανένωσης της πατρίδας μας», απευθύνοντας παράλληλα μήνυμα ελπίδας προς τους Τουρκοκυπρίους.
Η σταθερή θέση της Αθήνας, όπως έχει διατυπωθεί από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών στις επετείους των τελευταίων ετών, είναι ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί τα τετελεσμένα της τουρκικής εισβολής και κατοχής και παραμένει προσηλωμένη, σε σύμπνοια με τη Λευκωσία, σε λύση Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας με μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια, όπως ορίζουν τα ψηφίσματα του ΟΗΕ.
Το πολιτικό υπόβαθρο
Η φετινή επέτειος έρχεται σε μια περίοδο κινητικότητας στο Κυπριακό. Ο Τουφάν Έρχιουρμαν, που εξελέγη Τουρκοκύπριος ηγέτης τον Οκτώβριο του 2025, είχε ταχθεί, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του Ερσίν Τατάρ, υπέρ της επανέναρξης συνομιλιών με ομοσπονδιακό προσανατολισμό. Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι οι κινήσεις του στο Κυπριακό θα συντονίζονται με την Τουρκία, η οποία συνεχίζει να προβάλλει τη θέση για «δύο κράτη».
Από ελληνική σκοπιά, η ανάρτηση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας δείχνει ότι, όσο κι αν αλλάζουν τα πρόσωπα στη βόρεια Λευκωσία, η επίσημη Τουρκία συνεχίζει να «γιορτάζει» ως ανεξαρτησία μια απόσχιση που η διεθνής κοινότητα έχει απορρίψει εδώ και 43 χρόνια και να παρουσιάζει τη στρατιωτική της παρουσία στο νησί ως εγγύηση και όχι ως αυτό που αποτελεί, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ και τη διεθνή νομική αντιμετώπιση, στρατιωτική κατοχή εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας, κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.