Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ εξέδωσε σήμερα, 29 Ιουνίου 2026, απόφαση με ψήφους 6 υπέρ και 3 κατά, με την οποία ανέτρεψε προηγούμενο νομολογιακό δεδομένο σχεδόν 90 ετών και αναγνώρισε στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ το δικαίωμα να απολύει μέλη ανεξάρτητων ρυθμιστικών αρχών χωρίς αιτιολογία.
Η υπόθεση Slaughter
Η απόφαση στην υπόθεση Trump v. Slaughter ανέτρεψε την ιστορική απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 1935 στην υπόθεση Humphrey’s Executor v. United States, η οποία προστάτευε τα μέλη ανεξάρτητων ρυθμιστικών επιτροπών, όπως της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου (FTC), από απόλυση χωρίς συγκεκριμένη αιτία.
Η Rebecca Slaughter, την οποία ο Τραμπ είχε διορίσει στην FTC κατά την πρώτη του θητεία, απολύθηκε τον Μάρτιο του 2025 με μοναδικό αιτιολογικό ότι η συνέχιση της υπηρεσίας της ήταν «ασύμβατη» με τις προτεραιότητες της κυβέρνησης. Αυτό ερχόταν σε αντίθεση με τον νόμο ίδρυσης της FTC, που επέτρεπε απόλυση μόνο για αναποτελεσματικότητα, παραμέληση καθήκοντος ή κακή συμπεριφορά.
Τι αλλάζει
Η πλειοψηφία των έξι συντηρητικών δικαστών έκρινε ότι η πρόβλεψη περί απόλυσης μόνο για αιτία είναι αντίθετη στην αρχή της διάκρισης των εξουσιών. Ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς έγραψε στην πλειοψηφική γνώμη ότι «η FTC ασκεί αναμφισβήτητα εκτελεστική εξουσία και πρέπει συνεπώς να ελέγχεται από τον επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας».
Η απόφαση θα μπορούσε να έχει συνέπειες πολύ πέραν της FTC, επηρεάζοντας αρχές όπως η Ομοσπονδιακή Ρυθμιστική Επιτροπή Ενέργειας, η Επιτροπή Πυρηνικής Ρύθμισης και το Συμβούλιο Εθνικών Εργασιακών Σχέσεων. Ωστόσο, το Δικαστήριο άφησε ανοικτό το ερώτημα αν η απόφαση αυτή ισχύει και για τη Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed), την οποία έχει χαρακτηρίσει ως «ιδιαίτερα δομημένη οντότητα» με διαφορετικό ιστορικό υπόβαθρο.
Αντιδράσεις
Ο Τραμπ χαιρέτισε την απόφαση στο Truth Social, χαρακτηρίζοντάς την «ιστορική και πρωτοφανή» και τονίζοντας ότι «90 χρόνια νομολογίας έχουν ανατραπεί πλήρως και αδιαμφισβήτητα».
Η μειοψηφούσα δικαστής Σόνια Σοτομαγιόρ ανέγνωσε σπανίως από την έδρα σύνοψη της διαφωνίας της, γεγονός που σηματοδοτεί έντονη αντίρρηση. Έγραψε ότι «το Δικαστήριο ξεχνά τη θέση του» και ότι «σήμερα δίνει στον Πρόεδρο μια εξουσία άγνωστη ακόμα και στο Αγγλικό Στέμμα κατά του οποίου επαναστάτησαν οι Ιδρυτές Πατέρες».
Η απόφαση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες συνταγματικές αποφάσεις για τη διάκριση των εξουσιών στις ΗΠΑ τις τελευταίες δεκαετίες και αναμένεται να επηρεάσει τη λειτουργία δεκάδων ομοσπονδιακών αρχών για τα επόμενα χρόνια.