Κίεβο — Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έκανε την Κυριακή τον απολογισμό μιας πυκνής ημέρας διαβουλεύσεων στο Κίεβο με τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι έφτασαν στην ουκρανική πρωτεύουσα αμέσως μετά τη συνάντησή τους με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στη Μόσχα. Στις συνομιλίες, σε ένα σημείο, προστέθηκαν και οι εθνικοί σύμβουλοι ασφαλείας Βρετανίας, Γαλλίας και Γερμανίας — παρουσία που δεν είχε ανακοινωθεί εκ των προτέρων.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, πραγματοποιήθηκαν συνολικά τρεις γύροι ουσιαστικών συνομιλιών μέσα στην ημέρα. Το ζήτημα των εδαφών —με φόντο τη ρωσική απαίτηση παραχώρησης του υπόλοιπου Ντόνετσκ— παραμένει, όπως είπε, ανοιχτό, αλλά ο ίδιος επανέλαβε πως τόσο περίπλοκα θέματα μπορούν να επιλυθούν μόνο σε επίπεδο αρχηγών κρατών, όχι σε τεχνικό ή διπλωματικό επίπεδο.
Πέρα από τα εδάφη: εγγυήσεις ασφαλείας και «σχέδιο ευημερίας»
Ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε ότι η ατζέντα των συνομιλιών δεν περιορίστηκε στο εδαφικό, αλλά κάλυψε ευρύτερα το μέλλον της χώρας: εγγυήσεις ασφαλείας, αλλά και οικονομικές εγγυήσεις μέσω ενός σχεδίου ανασυγκρότησης που περιγράφηκε ως «σχέδιο ευημερίας». Επισήμανε πως μια ισχυρή ουκρανική στρατιωτική δύναμη παραμένει, κατά την άποψή του, η βασικότερη εγγύηση ασφαλείας για τη μεταπολεμική περίοδο, ενώ ζήτησε οι όποιες εγγυήσεις να είναι «ισχυρές και σαφείς».
Παράλληλα, ανακοινώθηκε ο προγραμματισμός νέου γύρου συνομιλιών με τη συμμετοχή της Ουκρανίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και των Ευρωπαίων συμμάχων της — Γαλλίας, Γερμανίας και Ηνωμένου Βασιλείου — σηματοδοτώντας την επιδιωκόμενη ενσωμάτωση των Ευρωπαίων συμμάχων στη διαπραγματευτική διαδικασία μετά τον πρώτο γύρο με τους Αμερικανούς απεσταλμένους.
Το βάρος πέφτει στον χειμώνα
Πέρα από τη διπλωματική διάσταση, ο Ζελένσκι στάθηκε εκτενώς στις άμεσες ανάγκες της χώρας ενόψει της νέας χειμερινής περιόδου του πολέμου, που πλέον διανύει τον πέμπτο του χρόνο. Το Κίεβο επιδιώκει ένα ευρύτερο «χειμερινό πακέτο» στήριξης από τους συμμάχους, με έμφαση στην ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας, την προστασία του ενεργειακού δικτύου και την πρόσβαση σε αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Ο ίδιος εξέφρασε την ελπίδα να υπάρξουν συγκεκριμένες συνεννοήσεις με τους Αμερικανούς εταίρους σε αυτόν τον τομέα, με αντίστοιχη στήριξη και από την ευρωπαϊκή πλευρά.
Ταυτόχρονα, ο Ουκρανός πρόεδρος άφησε να εννοηθεί ότι δεν αναμένει σύντομο τέλος του πολέμου, εκτιμώντας ότι οι συγκρούσεις είναι πιθανό να συνεχιστούν και μέσα στον χειμώνα, παρότι χαρακτήρισε «θετική» τη συνολική εικόνα από τις χθεσινές επαφές με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ.
Το πλαίσιο: διπλωματία σε δύο μέτωπα
Η επίσκεψη Γουίτκοφ-Κούσνερ στο Κίεβο εντάσσεται σε μια ευρύτερη αμερικανική διπλωματική προσπάθεια που ξεκίνησε με τη μετάβασή τους στη Μόσχα, στο πλαίσιο του σχεδίου του προέδρου Τραμπ για προώθηση μιας πρότασης τερματισμού του πολέμου. Η αλληλουχία των επαφών —πρώτα με τον Πούτιν, στη συνέχεια με τον Ζελένσκι, και τώρα ο προγραμματισμός συνομιλιών με τη συμμετοχή των Ευρωπαίων— δείχνει μια προσπάθεια διατήρησης της διαπραγματευτικής ορμής μεταξύ Ουάσιγκτον, Μόσχας και Κιέβου, με τα εδαφικά ζητήματα, τις εγγυήσεις ασφαλείας, την οικονομική ανασυγκρότηση και τον ρόλο της Ευρώπης να αναδεικνύονται ως οι βασικοί άξονες γύρω από τους οποίους θα κριθεί η συνέχεια.
Το αν και πότε θα προκύψει η αναμενόμενη συνάντηση σε επίπεδο ηγετών, την οποία ο ίδιος ο Ζελένσκι θεωρεί προαπαιτούμενο για την επίλυση του εδαφικού, παραμένει το μεγάλο ανοιχτό ερώτημα των επόμενων εβδομάδων.