Με αιχμηρή ανάρτηση, ο Ουκρανός πρόεδρος συνδέει το φονικό πλήγμα στη Ζαπορίζια με την ενεργειακή συμφωνία Τραμπ–Πούτιν. Τουλάχιστον 12 νεκροί, ανάμεσά τους τρία παιδιά.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συνέδεσε ευθέως τη νέα ρωσική επίθεση στη Ζαπορίζια με την απόφαση της Ουάσιγκτον να χαλαρώσει τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ. Σε ανάρτησή του στο X, ο Ουκρανός πρόεδρος έγραψε με πικρή ειρωνεία ότι η Μόσχα «ευχαρίστησε» για την άρση των κυρώσεων ρίχνοντας πέντε κατευθυνόμενες βόμβες σε πολυκατοικίες της πόλης.
Νεκροί, τραυματίες και αγνοούμενοι
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, μέχρι τη στιγμή της ανάρτησης είχε επιβεβαιωθεί ο θάνατος 12 ανθρώπων, ανάμεσά τους τριών παιδιών. Άλλοι 14 τραυματίστηκαν, δύο από αυτούς βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση και οι γιατροί δίνουν μάχη για να τους κρατήσουν στη ζωή. Παράλληλα, ελέγχεται ακόμη η τύχη 12 ακόμη ανθρώπων που ενδέχεται να βρίσκονταν στα σημεία των πληγμάτων.
Όλες οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης βρίσκονται επί τόπου και οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης συνεχίζονται. Ο Ουκρανός πρόεδρος εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων.
Η Ζαπορίζια δεν ήταν ο μόνος στόχος. Όπως ανέφερε, κατά τη διάρκεια της νύχτας δέχθηκαν επιθέσεις 13 ουκρανικές περιφέρειες, με ζημιές σε κατοικίες, υποδομές και σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις.
«Χρειάζονται διαφορετικά μηνύματα»
Το πολιτικό μήνυμα της ανάρτησης ήταν σαφές. Κατά τον Ζελένσκι, η χθεσινή νύχτα επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά ότι στη Ρωσία κάθε χαλάρωση της πίεσης ερμηνεύεται ως άδεια να συνεχίσει τον πόλεμο και τους βομβαρδισμούς πόλεων. «Χρειάζονται διαφορετικά μηνύματα», σημείωσε, τονίζοντας ότι η Ρωσία πρέπει να κατανοήσει πως οφείλει να σταματήσει τον πόλεμο, κάτι που θα συμβεί μόνο αν νιώσει τις απώλειές της.
Σε μια φράση με ιδιαίτερο βάρος, ενόψει των αμερικανικών πιέσεων, πρόσθεσε ότι αυτή τη στιγμή αυτό εξασφαλίζεται από τις ουκρανικές δυνατότητες μεγάλου βεληνεκούς, και ότι το Κίεβο θα απαντήσει στα ρωσικά πλήγματα.
Η συμφωνία που άναψε τη φωτιά
Η ανάρτηση ήρθε λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της ενεργειακής συμφωνίας Τραμπ–Πούτιν. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, η Ρωσία θα διαθέσει αμέσως πάνω από 300.000 τόνους ντίζελ, ακολουθούμενους από 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και ένα εκατομμύριο τόνους στη συνέχεια, ενώ άλλα 3 εκατομμύρια τόνοι θα παραδοθούν ανάλογα με την κατάσταση των ρωσικών διυλιστηρίων. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανέστειλε προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ έως τον Απρίλιο του 2027, με γενική άδεια που εξέδωσε την Παρασκευή.
Η Μόσχα χαιρέτισε την εξέλιξη. Ο Ρώσος απεσταλμένος Κιρίλ Ντμίτριεφ αναδημοσίευσε την ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, λέγοντας ότι η συνεργασία Ρωσίας–ΗΠΑ στο ντίζελ και την ενέργεια θα ωφελήσει τον κόσμο.
Η πρώτη αντίδραση του Κιέβου
Ο Ζελένσκι είχε ήδη αντιδράσει έντονα από την πρώτη στιγμή. Σε ανάρτησή του προειδοποίησε ότι τα «δώρα στον Πούτιν» δεν θα φέρουν ειρήνη ούτε κανένα όφελος στον πολιτισμένο κόσμο, ενώ σε δήλωση που διένειμε η ουκρανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον τη χαρακτήρισε «αδύναμη απόφαση ισχυρών εταίρων».
Ιδιαίτερα πικρό για το Κίεβο ήταν το timing. Ο Τραμπ ανακοίνωσε τη συμφωνία ενώ οι απεσταλμένοι του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, συναντούσαν Ουκρανούς αξιωματούχους για να συζητήσουν πρόταση τερματισμού του πολέμου. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η ομάδα του χρησιμοποιείται απλώς ως προπέτασμα καπνού, κάτι που δεν είναι δίκαιο ούτε ο τρόπος που φέρονται οι εταίροι μεταξύ τους. Ο Τραμπ, όταν ρωτήθηκε επανειλημμένα για την κριτική του Ζελένσκι, αρνήθηκε να σχολιάσει και είπε ότι είναι ικανοποιημένος με τη συμφωνία.
Μια απότομη στροφή της Ουάσιγκτον
Η απόφαση αποτελεί εντυπωσιακή αναστροφή. Μόλις τον προηγούμενο μήνα ο Τραμπ είχε υπογράψει σαρωτικό νόμο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με στόχο να περιορίσει τα ενεργειακά έσοδα που τροφοδοτούν τον πόλεμο. Ο νόμος προβλέπει επίσης δασμούς έως 100% στους πέντε μεγαλύτερους εισαγωγείς ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου.
Πίσω από την κίνηση βρίσκεται το κόστος των καυσίμων. Ο Τραμπ επιδιώκει να μειώσει τις τιμές της ενέργειας ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, όμως οι αναλυτές εκτιμούν ότι η συμφωνία δεν θα ρίξει ουσιαστικά τις τιμές του ντίζελ. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, η ρωσική παραγωγή ντίζελ έχει υποχωρήσει περίπου 30%, γεγονός που θέτει ερωτήματα για το πόσο γρήγορα μπορούν να φτάσουν οι υποσχεμένες ποσότητες.
Τα διυλιστήρια στο επίκεντρο
Η αναφορά του Ζελένσκι στα πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς δεν είναι τυχαία. Εδώ και εβδομάδες ο Τραμπ πιέζει το Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, αποδίδοντας σε αυτές την άνοδο των τιμών. Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Πούτιν πιθανότατα αναμένει από την Ουκρανία να σταματήσει τα πλήγματα στα διυλιστήρια ως αντάλλαγμα για τη «χάρη» προς τον Τραμπ, κάτι για το οποίο ο Ζελένσκι δύσκολα θα συνεργαστεί.
Με τη χθεσινή του ανάρτηση, ο Ουκρανός πρόεδρος έδωσε την πιο καθαρή απάντηση μέχρι σήμερα: το Κίεβο δεν σκοπεύει να κατεβάσει τα όπλα του στον ενεργειακό πόλεμο, όσο οι ρωσικές βόμβες συνεχίζουν να πέφτουν στις ουκρανικές πόλεις.