Στις 3 Ιανουαρίου 2026, έφυγε από τη ζωή στο Λονδίνο η Εύα Σλος (Eva Schloss), μια από τις τελευταίες επιζήσασες του Ολοκαυτώματος που αφιέρωσε δεκαετίες της ζωής της στην εκπαίδευση για τα φρικτά γεγονότα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την καταπολέμηση του ρατσισμού και της προκατάληψης. Η Εύα Σλος ήταν η ετεροθαλής αδελφή (stepsister) της Άννας Φρανκ, καθώς η μητέρα της παντρεύτηκε τον Όττο Φρανκ, πατέρα της Άννας, μετά τον πόλεμο.
Γεννημένη ως Εύα Γκέιρινγκερ (Eva Geiringer) στις 11 Μαΐου 1929 στη Βιέννη, η Εύα έζησε την άνοδο του ναζισμού από κοντά. Μετά την προσάρτηση της Αυστρίας από τη ναζιστική Γερμανία το 1938, η οικογένειά της κατέφυγε στο Άμστερνταμ. Εκεί γνώρισε την Άννα Φρανκ, συνομήλική της (γεννημένη ένα μήνα αργότερα), με τις δύο οικογένειες να ζουν κοντά η μία στην άλλη. Και οι δύο οικογένειες κρύφτηκαν το 1942 για να αποφύγουν τη σύλληψη από τους Ναζί, αλλά προδόθηκαν το 1944.
Η Εύα, σε ηλικία μόλις 15 ετών (την ημέρα των γενεθλίων της), συνελήφθη μαζί με τη μητέρα της Φρίτσι, τον πατέρα Έριχ και τον αδελφό Χάιντς. Μεταφέρθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπιρκενάου, όπου ο πατέρας και ο αδελφός της δολοφονήθηκαν. Η Εύα και η μητέρα της επέζησαν μέχρι την απελευθέρωση του στρατοπέδου από τον Κόκκινο Στρατό στις 27 Ιανουαρίου 1945.
Μετά τον πόλεμο, η Εύα εγκαταστάθηκε στη Βρετανία, όπου σπούδασε φωτογραφία (με τη βοήθεια μιας Leica που της δώρισε ο Όττο Φρανκ) και παντρεύτηκε τον Ζβι Σχλος, Εβραίο πρόσφυγα από τη Γερμανία. Το 1953, η μητέρα της Φρίτσι παντρεύτηκε τον Όττο Φρανκ, κάνοντας την Εύα προγονική αδελφή της Άννας και της Μάργκοτ Φρανκ, που είχαν πεθάνει στο Μπέργκεν-Μπέλσεν από τύφο λίγους μήνες πριν την απελευθέρωση.
Για περισσότερα από 40 χρόνια, η Εύα παρέμεινε σιωπηλή για τις εμπειρίες της, λόγω του βαθύτατου τραύματος. Όπως είχε πει η ίδια, «ήμουν θυμωμένη με τον κόσμο». Η σιωπή έσπασε το 1986, όταν μίλησε σε εκδήλωση για την Άννα Φρανκ στο Λονδίνο. Από τότε, αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στην εκπαίδευση: μιλούσε σε σχολεία, πανεπιστήμια, φυλακές και διεθνή συνέδρια, έγραψε βιβλία όπως το «Eva’s Story: A Survivor’s Tale by the Stepsister of Anne Frank», «After Auschwitz» και «The Promise», και συνίδρυσε το Anne Frank Trust UK το 1991, του οποίου ήταν επίτιμη πρόεδρος.
Η Εύα συνέχισε να μιλάει μέχρι τα βαθιά γεράματα, ακόμα και στα 90+ της, τονίζοντας: «Πρέπει να μην ξεχνάμε ποτέ τις τρομερές συνέπειες της μεταχείρισης ανθρώπων ως ‘άλλους’».
Οι Αντιδράσεις στην Απώλεια
Ο βασιλιάς Κάρολος Γ’ της Βρετανίας, που την είχε γνωρίσει προσωπικά (και είχε χορέψει μαζί της σε εκδήλωση το 2022), εξέφρασε βαθιά θλίψη:
«Η σύζυγός μου και εγώ είμαστε βαθύτατα λυπημένοι για τον θάνατο της Εύα Σλος. Οι φρικαλεότητες που υπέστη ως νεαρή γυναίκα είναι αδύνατο να γίνουν κατανοητές, και παρ’ όλα αυτά αφιέρωσε την υπόλοιπη ζωή της στην υπέρβαση του μίσους και της προκατάληψης, προάγοντας καλοσύνη, θάρρος, κατανόηση και ανθεκτικότητα μέσω του ακούραστου έργου της για το Anne Frank Trust UK και την εκπαίδευση για το Ολοκαύτωμα σε όλο τον κόσμο. Είμαστε και οι δύο προνομιούχοι και υπερήφανοι που την γνωρίσαμε, και την θαυμάσαμε βαθιά. Ας είναι η μνήμη της ευλογία για όλους μας.»
Το Ευρωπαϊκό Εβραϊκό Κογκρέσο εξέφρασε «βαθιά θλίψη» σε ανάρτηση στο X, χαρακτηρίζοντάς την «ισχυρή φωνή» για την εκπαίδευση του Ολοκαυτώματος. Το Anne Frank Trust UK την αποκάλεσε «αξιοθαύμαστη γυναίκα: επιζήσασα του Άουσβιτς, αφοσιωμένη εκπαιδεύτρια του Ολοκαυτώματος, ακούραστη στον αγώνα για μνήμη, κατανόηση και ειρήνη».
Η οικογένειά της δήλωσε: «Ελπίζουμε η κληρονομιά της να συνεχίσει να εμπνέει μέσα από τα βιβλία, τις ταινίες και τους πόρους που άφησε πίσω της. Είμαστε απίστευτα περήφανοι για όσα εκπροσωπούσε και πέτυχε η Εύα, αλλά αυτή τη στιγμή πενθούμε».
Η Εύα Σχλος άφησε πίσω της τρεις κόρες, εγγόνια και δισέγγονα. Η απώλειά της έρχεται σε μια εποχή που οι τελευταίοι επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος, ικανοί να μοιραστούν προσωπικές μαρτυρίες, γίνονται όλο και λιγότεροι, καθιστώντας το έργο της ακόμα πιο σημαντικό για τις μελλοντικές γενιές. Η μνήμη της θα συνεχίσει να φωτίζει τον αγώνα κατά του μίσους και υπέρ της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
