Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε σημαντική και απαραίτητη την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των stealth μαχητικών F-35, τονίζοντας ότι θα βελτιώσει τις διμερείς σχέσεις με τις ΗΠΑ και θα ενισχύσει την ασφάλεια του ΝΑΤΟ. Σε γραπτές απαντήσεις του σε ερωτήσεις του Bloomberg (δημοσιεύτηκαν στις 5 Ιανουαρίου 2026), ο Ερντογάν αποκάλυψε ότι κατά την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο 2025 πρότεινε προσωπικά στον Ντόναλντ Τραμπ την προμήθεια των F-35, χαρακτηρίζοντας «άδικο» τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα το 2019.
«Με την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία, έχει προκύψει μια ευκαιρία να ωθηθούν οι σχέσεις Τουρκίας – ΗΠΑ σε πιο λογική και εποικοδομητική βάση», δήλωσε ο Ερντογάν. «Η παραλαβή των F-35, για τα οποία η Τουρκία έχει ήδη πληρώσει, και η επανένταξή της στο πρόγραμμα είναι σημαντικές και απαραίτητες για τη βελτίωση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον και την άμυνα του ΝΑΤΟ».
Η Τουρκία είχε αποκλειστεί από το πρόγραμμα μετά την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 το 2017, κάτι που οδήγησε σε αμερικανικές κυρώσεις CAATSA. Ο Ερντογάν επανέλαβε ότι η απόφαση ήταν «ασυμβίβαστη με το πνεύμα της συμμαχίας».
Προσπάθειες για Επίλυση του Ζητήματος των S-400
Η Άγκυρα επιδιώκει να επιστρέψει τα S-400 στη Ρωσία, όπως ανέφερε το Bloomberg τον Δεκέμβριο 2025. Ο Ερντογάν έθεσε το θέμα στον Βλαντίμιρ Πούτιν κατά τη συνάντησή τους στο Τουρκμενιστάν, ενώ ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Άγκυρα Τομ Μπαράκ (στενός σύμμαχος του Τραμπ) δήλωσε ότι το ζήτημα μπορεί να επιλυθεί σε 4-6 μήνες.
Παράλληλα, η Τουρκία πιέζει για την προμήθεια F-16 Block 70 από τις ΗΠΑ, με τον Ερντογάν να τονίζει ότι οι όροι πρέπει να σέβονται το πνεύμα του ΝΑΤΟ – αναφέροντας ως παράδειγμα την αγορά Eurofighter από την Ευρώπη.
Ενεργειακή Στροφή και Ισορροπίες με Ρωσία
Η Τουρκία, τρίτος μεγαλύτερος αγοραστής ρωσικού αργού, δέχθηκε πιέσεις από την κυβέρνηση Τραμπ τον Σεπτέμβριο 2025 να μειώσει τις εισαγωγές από τη Μόσχα. Τα διυλιστήρια άρχισαν ήδη να περιορίζουν τις αγορές μετά τις αμερικανικές κυρώσεις σε ρωσικούς παραγωγούς.
Ο Ερντογάν ανακοίνωσε στροφή προς αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν πλέον εξέχουσα θέση στην ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα της Τουρκίας. Παράλληλα, η Ρωσία εξακολουθεί να καλύπτει το 61% των εισαγωγών πετρελαίου και το 40% του φυσικού αερίου, αλλά η Άγκυρα επιδιώκει ισορροπημένη προσέγγιση για την ενεργειακή ασφάλεια.
Ρόλος σε Περιφερειακές Συγκρούσεις
Ο Ερντογάν τόνισε τη διαμεσολαβητική ικανότητα της Τουρκίας:
- Στην Ουκρανία: Η Άγκυρα μπορεί να μιλήσει απευθείας με Πούτιν και Ζελένσκι, παραμένει ανοιχτή σε ειρηνευτικές συνομιλίες και εκεχειρία.
- Στη Γάζα: Ως χώρα-κλειδί με ιστορικούς δεσμούς με Παλαιστίνιους και διπλωματία με Ισραήλ, η Τουρκία είναι απαραίτητη για οποιαδήποτε Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης – «Η πολιτική μας βούληση είναι σαφής. Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε ευθύνη για διαρκή ειρήνη».
Η δήλωση του Ερντογάν έρχεται σε μια περίοδο βελτίωσης των σχέσεων Άγκυρας-Ουάσιγκτον υπό Τραμπ, με φόντο την κοινή επιθυμία για επίλυση παλαιών διαφορών και ενίσχυση της συνεργασίας στο ΝΑΤΟ. Η εξέλιξη παρακολουθείται στενά από συμμάχους, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, λόγω των επιπτώσεων στην περιφερειακή ισορροπία.
