Μια συναρπαστική νέα ανακάλυψη από το Gladstone Institutes εξηγεί επιτέλους γιατί οι άνθρωποι που ζουν σε μεγάλο υψόμετρο – όπως στα Ιμαλάια, τις Άνδεις ή τις Άλπεις – εμφανίζουν σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά διαβήτη τύπου 2. Η απάντηση κρύβεται στα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα οποία σε συνθήκες χαμηλού οξυγόνου (υποξία) μετατρέπονται σε «σφουγγάρια» που απορροφούν μεγάλες ποσότητες γλυκόζης από το αίμα, μειώνοντας έτσι τα επίπεδα σακχάρου.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cell Metabolism στις 21 Φεβρουαρίου 2026, δείχνει ότι η προσαρμογή αυτή δεν είναι μόνο ένας μηχανισμός επιβίωσης σε αραιό αέρα, αλλά και ένας φυσικός τρόπος προστασίας από τον διαβήτη.
Πώς λειτουργεί ο «μηχανισμός των σφουγγαριών»
Σε χαμηλά επίπεδα οξυγόνου, τα ερυθρά αιμοσφαίρια αλλάζουν τον μεταβολισμό τους:
- Απορροφούν μεγάλες ποσότητες γλυκόζης από την κυκλοφορία του αίματος.
- Χρησιμοποιούν αυτή τη γλυκόζη για να παράγουν ενέργεια με πιο αποδοτικό τρόπο, βοηθώντας ταυτόχρονα στην καλύτερη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς.
- Αποτέλεσμα: Τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα πέφτουν δραστικά, συχνά μέσα σε λίγα λεπτά μετά την κατανάλωση τροφής.
Η επικεφαλής ερευνήτρια Isha Jain, PhD, ερευνήτρια στο Gladstone Institutes και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας Σαν Φρανσίσκο, δήλωσε:
«Τα ερυθρά αιμοσφαίρια αποτελούν έναν κρυφό θύλακα μεταβολισμού γλυκόζης που μέχρι σήμερα δεν είχαμε εκτιμήσει. Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει εντελώς νέους δρόμους για τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα».
Η πρώτη συγγραφέας Yolanda Martí-Mateos, PhD, πρόσθεσε:
«Όταν δίναμε ζάχαρη σε ποντίκια σε συνθήκες υποξίας, εξαφανιζόταν σχεδόν αμέσως από το αίμα τους. Ψάξαμε μυς, εγκέφαλο, ήπαρ – όλα τα συνηθισμένα όργανα – αλλά δεν βρίσκαμε εξήγηση. Τελικά, η απάντηση ήταν στα ερυθρά αιμοσφαίρια».
Τα πειράματα και τα ευρήματα
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένες τεχνικές απεικόνισης και μεταβολικής ανάλυσης σε ποντίκια:
- Σε υποξία, τα ζώα παρήγαγαν περισσότερα ερυθρά αιμοσφαίρια, ενώ κάθε κύτταρο απορροφούσε πολύ περισσότερη γλυκόζη σε σχέση με τα κύτταρα σε κανονικές συνθήκες.
- Η γλυκόζη «χάνονταν» από την κυκλοφορία χωρίς να εμφανίζεται σε άλλα όργανα, επιβεβαιώνοντας ότι τα ερυθρά αιμοσφαίρια λειτουργούν ως «νεροχύτης» (glucose sink).
Προς νέα φάρμακα – Αντιστροφή διαβήτη σε ποντίκια
Το πιο εντυπωσιακό: Οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα φάρμακο που μιμείται αυτόν τον μεταβολικό μηχανισμό χωρίς να χρειάζεται χαμηλό οξυγόνο. Σε ποντίκια με διαβήτη, η χορήγηση του φαρμάκου ανέστρεψε τα υψηλά επίπεδα σακχάρου και βελτίωσε σημαντικά την ευαισθησία στην ινσουλίνη.
Αυτό ανοίγει την πόρτα για μια εντελώς νέα κατηγορία φαρμάκων κατά του διαβήτη τύπου 2, που θα μπορούσαν να λειτουργούν ως «φυσικοί ρυθμιστές» του σακχάρου χωρίς τις παρενέργειες πολλών υπαρχόντων θεραπειών.
Γιατί είναι σημαντικό
Η μελέτη συνδέει επιτέλους την παρατήρηση δεκαετιών – χαμηλότερα ποσοστά διαβήτη σε υψόμετρα άνω των 2.500–3.000 μέτρων – με έναν σαφή βιολογικό μηχανισμό. Παράλληλα, δείχνει ότι ο μεταβολισμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων παίζει πολύ πιο ενεργό ρόλο στη ρύθμιση του σακχάρου από ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περαιτέρω κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, αλλά η ανακάλυψη θεωρείται ήδη «game-changer» για την κατανόηση και θεραπεία του διαβήτη. Μια απλή προσαρμογή του οργανισμού στην έλλειψη οξυγόνου μπορεί να γίνει το κλειδί για να σώσει εκατομμύρια ανθρώπους από τις επιπλοκές της νόσου. 🏔️🩸