Οι χρόνιες πληγές, όπως οι διαβητικές έλκεις στα πόδια, αποτελούν σοβαρό πρόβλημα υγείας παγκοσμίως. Κάθε χρόνο, περίπου 18,6 εκατομμύρια άνθρωποι αναπτύσσουν διαβητικά έλκη στα πόδια, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οδηγούν σε ακρωτηριασμούς. Στη Σιγκαπούρη, καταγράφονται πάνω από 16.000 νέα κρούσματα ετησίως, κυρίως σε ηλικιωμένους και διαβητικούς.
Μια νέα διεθνής μελέτη από το Πανεπιστήμιο Nanyang Technological (NTU) της Σιγκαπούρης και το Πανεπιστήμιο της Γενεύης αποκαλύπτει έναν κρυφό «ένοχο»: το βακτήριο Enterococcus faecalis (E. faecalis), που συχνά υπάρχει σε χρόνιες πληγές και είναι ανθεκτικό σε πολλά αντιβιοτικά.
Πώς «Σαμποτάρει» η E. faecalis την Επούλωση
Σε αντίθεση με άλλα βακτήρια που παράγουν τοξίνες, η E. faecalis χρησιμοποιεί μια μεταβολική διαδικασία που ονομάζεται εξωκυτταρική μεταφορά ηλεκτρονίων (EET). Αυτή η διαδικασία παράγει συνεχώς υπεροξείδιο του υδρογόνου (H₂O₂) – μια ισχυρά αντιδραστική ουσία (ROS) που προκαλεί οξειδωτικό στρες στα κύτταρα του δέρματος.
Το οξειδωτικό στρες ενεργοποιεί στους κερατινοκύτταρους (τα κύτταρα που «κλείνουν» τις πληγές) μια φυσιολογική άμυνα: την απάντηση σε μη διπλωμένες πρωτεΐνες (Unfolded Protein Response – UPR). Κανονικά, η UPR βοηθά τα κύτταρα να επιδιορθωθούν μειώνοντας την παραγωγή πρωτεϊνών. Όμως, εδώ η ενεργοποίηση είναι τόσο έντονη που «παραλύει» τα κύτταρα: δεν μπορούν να μετακινηθούν προς την πληγή για να την καλύψουν (διαδικασία migration).
Οι ερευνητές το επιβεβαίωσαν με πειράματα:
- Σε γενετικά τροποποιημένα στελέχη E. faecalis χωρίς EET, η παραγωγή υπεροξειδίου ήταν πολύ μικρότερη → δεν ενεργοποιούσαν UPR → η επούλωση προχωρούσε κανονικά.
- Όταν πρόσθεσαν καταλάση (ένα φυσικό αντιοξειδωτικό ένζυμο που διασπά το υπεροξείδιο), τα κύτταρα «ξαναζωντάνεψαν», μειώθηκε το στρες και ξανάρχισαν να μετακινούνται και να κλείνουν την πληγή.
Γιατί Είναι Σημαντικό Αυτό;
Η ανακάλυψη δίνει μια νέα προσέγγιση πέρα από τα αντιβιοτικά: αντί να σκοτώνουμε το βακτήριο (που γίνεται όλο και δυσκολότερο λόγω αντοχής), εξουδετερώνουμε το βλαβερό προϊόν του (υπεροξείδιο). Αυτό μπορεί να βοηθήσει σε πληγές με ανθεκτικά στελέχη E. faecalis, μειώνοντας τον κίνδυνο ακρωτηριασμών.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στις 16 Ιανουαρίου 2026 στο Science Advances και βασίζεται σε πειράματα σε ανθρώπινα κύτταρα και μοντέλα ποντικιών.
Τι Πρέπει να Ξέρουμε
- Μην αυτοθεραπεύεστε με αντιοξειδωτικά χωρίς γιατρό – χρειάζεται κλινική έρευνα για ασφαλή εφαρμογή σε ανθρώπους.
- Η καλύτερη πρόληψη παραμένει ο έλεγχος του διαβήτη, η σωστή φροντίδα ποδιών και η έγκαιρη θεραπεία πληγών.
Η έρευνα συνεχίζεται και μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους για θεραπείες σε χρόνιες λοιμώξεις.