Μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι η γενναιοδωρία μπορεί να μην είναι μόνο θέμα ηθικής αγωγής, αλλά και νευρολογικής «συγχρονισμένης λειτουργίας» συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου. Χρησιμοποιώντας μη επεμβατική ηλεκτρική διέγερση, ερευνητές κατάφεραν να κάνουν τους συμμετέχοντες ελαφρώς πιο πρόθυμους να μοιραστούν χρήματα με άλλους – ακόμα και όταν αυτό σήμαινε ότι οι ίδιοι θα κέρδιζαν λιγότερα.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2026 στο ανοιχτής πρόσβασης περιοδικό PLOS Biology, διεξήχθη από ομάδα υπό την ηγεσία της Jie Hu από το Πανεπιστήμιο East China Normal University (Σαγκάη, Κίνα), σε συνεργασία με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης (Ελβετία).
Το Πείραμα: Το Παιχνίδι του «Δικτάτορα» και η Διέγερση
Οι ερευνητές ζήτησαν από 44 συμμετέχοντες να παίξουν 540 γύρους σε ένα κλασικό οικονομικό παιχνίδι γνωστό ως Dictator Game (Παιχνίδι του Δικτάτορα). Σε κάθε γύρο, ο παίκτης αποφάσιζε πώς θα μοιράσει ένα ποσό χρημάτων με έναν άγνωστο σύντροφο, γνωρίζοντας ότι ό,τι δεν έδινε κρατούσε για τον εαυτό του. Οι προσφορές ποικίλλαν, δημιουργώντας καταστάσεις όπου ο παίκτης μπορούσε να βγει κερδισμένος ή χαμένος σε σχέση με τον άλλον.
Κατά τη διάρκεια του πειράματος, εφαρμόστηκε transcranial alternating current stimulation (tACS) – μια ήπια, μη επεμβατική τεχνική που στέλνει εναλλασσόμενο ρεύμα χαμηλής έντασης μέσω ηλεκτροδίων στο κρανίο. Η διέγερση στόχευε δύο βασικές περιοχές:
- Τον μετωπιαίο λοβό (frontal lobe), που σχετίζεται με την εκτίμηση των συμφερόντων των άλλων.
- Τον βρεγματικό λοβό (parietal lobe), που εμπλέκεται στη συσσώρευση αποδείξεων και λήψη αποφάσεων.
Η ομάδα δοκίμασε διαφορετικές συχνότητες: gamma (περίπου 72 Hz) για ενίσχυση συγχρονισμού, alpha (12 Hz) ως έλεγχος, και placebo (εικονική διέγερση).
Τα Αποτελέσματα: Η Gamma Συγχρονία Αύξησε τη Γενναιοδωρία
Όταν ενισχύθηκε ο gamma-band συγχρονισμός (phase coupling) μεταξύ μετωπιαίου και βρεγματικού λοβού, οι συμμετέχοντες έδειξαν μικρή αλλά στατιστικά σημαντική αύξηση στις αλτρουιστικές επιλογές. Ήταν πιο πιθανό να προσφέρουν μεγαλύτερα ποσά, ακόμα και σε περιπτώσεις disadvantageous inequality (όταν έπαιρναν λιγότερα από τον άλλον).
Με υπολογιστικά μοντέλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η διέγερση άλλαξε τον τρόπο αξιολόγησης: οι συμμετέχοντες έδιναν μεγαλύτερο βάρος στο αποτέλεσμα του άλλου όταν αποφάσιζαν τη μοιρασιά. Η πιθανότητα αλτρουιστικής επιλογής αυξήθηκε από περίπου 0,14-0,15 (σε alpha ή placebo) σε 0,16 υπό gamma διέγερση – μικρή αλλαγή, αλλά συνεπής και σημαντική.
Τι Σημαίνει Αυτό;
«Αυτό που είναι καινούργιο εδώ είναι η απόδειξη αιτίας και αποτελέσματος», δήλωσε η Jie Hu. «Αλλάζοντας την επικοινωνία σε ένα συγκεκριμένο εγκεφαλικό δίκτυο με στοχευμένη διέγερση, αλλάξαμε τις αποφάσεις μοιρασιάς με συνεπή τρόπο – μετατοπίζοντας το πώς ισορροπούν τα δικά τους συμφέροντα με των άλλων».
Ο συν-συγγραφέας Christian Ruff πρόσθεσε: «Εντοπίσαμε ένα μοτίβο επικοινωνίας μεταξύ εγκεφαλικών περιοχών που συνδέεται με αλτρουιστικές επιλογές. Αυτό βελτιώνει την κατανόησή μας για το πώς ο εγκέφαλος υποστηρίζει κοινωνικές αποφάσεις και ανοίγει δρόμους για έρευνα στη συνεργασία, ειδικά σε καταστάσεις όπου η επιτυχία εξαρτάται από την κοινή προσπάθεια».
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα είναι προσωρινά και ήπια, ενώ δεν μετρήθηκε άμεσα η νευρική δραστηριότητα κατά τη διέγερση. Μελλοντικές μελέτες με συνδυασμό tACS και EEG θα μπορούσαν να επιβεβαιώσουν πώς αλλάζουν τα εγκεφαλικά σήματα.
Η μελέτη προσφέρει νέα ελπίδα για την κατανόηση της αλτρουιστικής συμπεριφοράς και πιθανές μελλοντικές εφαρμογές σε παθήσεις όπου η κοινωνική συμπεριφορά επηρεάζεται (π.χ. ψυχοπαθολογίες), αν και προς το παρόν παραμένει σε πειραματικό στάδιο. Η γενναιοδωρία, λένε, μπορεί να έχει βαθιές νευρολογικές ρίζες – και ίσως, με τον κατάλληλο «συγχρονισμό», να ενισχυθεί ελαφρώς.