Η Ευρωπαϊκή Ένωση έλαβε μια αποφασιστική κίνηση την Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου, συμφωνώντας να δεσμεύσει επ’ αόριστον περίπου 210 δισεκατομμύρια ευρώ από τα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας που φυλάσσονται στην Ευρώπη. Η απόφαση αυτή, που ανακοινώθηκε από την Ύπατη Εκπρόσωπο Κάγια Κάλλας, εξασφαλίζει ότι τα κεφάλαια θα παραμείνουν «παγωμένα» μέχρι η Μόσχα να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία και να καταβάλει πλήρεις αποζημιώσεις για τις ζημιές που έχει προκαλέσει.
Μέχρι τώρα, η δέσμευση των assets ανανεωνόταν κάθε έξι μήνες με ομοφωνία των 27 κρατών-μελών, κάτι που έδινε τη δυνατότητα σε φιλορωσικές χώρες, όπως η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν ή η Σλοβακία, να ασκήσουν βέτο και να απελευθερώσουν τα χρήματα. Για να αποφύγει αυτό το ενδεχόμενο –ιδιαίτερα εν μέσω της προεκλογικής σκλήρυνσης του Όρμπαν ενόψει των εκλογών του 2026– η ΕΕ επικαλέστηκε το Άρθρο 122 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ. Το άρθρο αυτό επιτρέπει αποφάσεις με ειδική πλειοψηφία σε περιπτώσεις οικονομικής κρίσης, παρακάμπτοντας την απαίτηση ομοφωνίας.
Το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων, περίπου 185 δισ. ευρώ, φυλάσσεται στην βελγική πλατφόρμα Euroclear. Η κίνηση ανοίγει τον δρόμο για ένα μεγάλο «δάνειο αποζημιώσεων» προς την Ουκρανία, ύψους έως 165 δισ. ευρώ, που θα καλύψει στρατιωτικές και πολιτικές ανάγκες για το 2026 και 2027. Το δάνειο θα εξοφληθεί από την Ουκρανία μόνο αν η Ρωσία πληρώσει αποζημιώσεις – αλλιώς λειτουργεί ως ουσιαστική επιχορήγηση.
Η Μόσχα αντέδρασε άμεσα και σφοδρά: Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας υπέβαλε αγωγή κατά της Euroclear σε ρωσικό δικαστήριο, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «παράνομη κλοπή». Ο Όρμπαν από την πλευρά του μίλησε για «ανεπανόρθωτη ζημιά» στην ΕΕ και υποσχέθηκε νομική αντίδραση. Το Βέλγιο, μαζί με Ιταλία, Βουλγαρία και Μάλτα, εξέφρασαν επιφυλάξεις, ζητώντας εγγυήσεις για τυχόν νομικούς κινδύνους και εναλλακτικές λύσεις.
Η απόφαση έρχεται σε κρίσιμη στιγμή, καθώς η αμερικανική βοήθεια προς το Κίεβο έχει μειωθεί δραστικά υπό την προεδρία Τραμπ, και η Ευρώπη αναζητά τρόπους να μην μείνει στο περιθώριο τυχόν ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. Οι λεπτομέρειες του δανείου θα οριστικοποιηθούν στη Σύνοδο Κορυφής της 18ης Δεκεμβρίου, όπου αναμένεται έντονη συζήτηση για την κατανομή κινδύνων. Παρά τις νομικές και πολιτικές προκλήσεις, η ΕΕ στέλνει σαφές μήνυμα: η οικονομική πίεση στη Ρωσία θα συνεχιστεί μέχρι να υπάρξει δίκαιη λύση στον πόλεμο.