Η Ασπασία Αλιγιζάκη, διδάκτωρ Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιά, μίλησε σήμερα στο δελτίο ειδήσεων της Ναυτεμπορικής με τον Παύλο Πανταζόπουλο, αναλύοντας την κρίσιμη φάση που διανύουν οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ οι δύο πλευρές ετοιμάζονται να επιστρέψουν στο τραπέζι την επόμενη εβδομάδα.
Τρεις ηγέτες, τρεις ατζέντες
Η αναλύτρια επισήμανε ότι και οι τρεις εμπλεκόμενοι ηγέτες — Τραμπ, Χαμενεΐ και Νετανιάχου — έχουν διαφορετικά και ενίοτε αντικρουόμενα προσωπικά κίνητρα απέναντι στην εξέλιξη της συμφωνίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος επιθυμεί τη συμφωνία, αλλά θέλει να την παρουσιάσει ως προσωπική νίκη. Ο Ιρανός Ανώτατος Ηγέτης, ο οποίος δεν εκλέχθηκε θεσμικά αλλά τοποθετήθηκε από σκληροπυρηνικούς κύκλους, έχει ανάγκη και αυτός να παρουσιάσει οποιαδήποτε λύση ως ιρανική επιτυχία και όχι ως υποχώρηση για να αντέξει πολιτικά. Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του έχει εκλογές μπροστά του και το 80% των Ισραηλινών αντιτίθεται σε εκεχειρία και επιθυμεί τη συνέχιση του πολέμου αν δεν επιλυθούν πρώτα τα υπαρξιακά ζητήματα ασφαλείας — και πρωτίστως το θέμα της Χεζμπολάχ εξαιτίας της οποίας είναι χιλιάδες ισραηλινοί εκτοπισμένοι από τις εστίες τους.
Ο Τραμπ στέλνει μήνυμα μέσω Ερντογάν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η ανάλυση της Αλιγιζάκη για τη σχέση Τραμπ–Ερντογάν και τον ρόλο που διαδραματίζει στο σκηνικό. Σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, που ανακοίνωσε επίσκεψη στην Άγκυρα για να συναντήσει τον Τούρκο ομόλογό του, η αναλύτρια εκτίμησε ότι πρόκειται για έμμεσο μήνυμα προς το Ισραήλ. «Είναι σαν να κρατά δύο σκοινιά ο κύριος Τραμπ», ένα προς Ισραήλ το άλλο πτος Τουρκια ανέφερε χαρακτηριστικά. «Όταν ο κύριος Νετανιάχου τραβάει το ένα σκοινί, ο Τραμπ χαλαρώνει το σκοινί προς τον Ερντογάν, επειδή γνωρίζει ότι οι δύο — Νετανιάχου και Ερντογάν — βρίσκονται σε ρήξη».
F-35 στην Τουρκία: ρητορική ή πραγματικότητα;
Αναφορικά με το ζήτημα της πιθανής πώλησης F-35 στην Τουρκία, η Αλιγιζάκη τάχθηκε με σκεπτικισμό απέναντι στο σενάριο αυτό: «Ένας από τους λόγους που δεν είναι πολύ πιθανή η πώληση F-35 είναι ότι ο κύριος Τραμπ έχει υποσχεθεί στον κύριο Νετανιάχου να μην τα δώσει».
Αγορές σε αναταραχή — το πετρέλαιο «αφουγκράζεται» τους κινδύνους
Στο οικονομικό σκέλος της εκπομπής, η δημοσιογράφος Εύη Ειρήνα ανέφερε ότι οι τιμές του πετρελαίου επέστρεψαν σε θετικό έδαφος μετά από δημοσίευμα της Wall Street Journal, σύμφωνα με το οποίο το Ιράν διεκδικεί ετήσια έσοδα 40 δισ. δολαρίων μέσω διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ. Το Brent κινούνταν πάνω από τα 74 δολάρια και το αμερικανικό αργό πάνω από τα 71 δολάρια ανά βαρέλι.
Η Αλιγιζάκη επεσήμανε ότι η αγορά «αφουγκράζεται» την αβεβαιότητα: «Η οικονομία μοιάζει με άνθρωπο που έχει ψυχολογία, φοβάται και ανάλογα με τον φόβο του διαμορφώνει τις συμπεριφορές του». Τόνισε δε ότι ακόμα και αν υπογραφεί συμφωνία, η παγκόσμια οικονομία δεν θα επιστρέψει άμεσα στην προ πολέμου κατάσταση, καθώς κρίσιμα ζητήματα — όπως η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ — παραμένουν ανοικτά λόγω του φόβου των ναρκών και των συνεχών εντάσεων ανάμεσα στους εμπλεκόμενους.
