Τέσσερις αμερικανικές διαστημικές εταιρείες αποσύρθηκαν την τελευταία στιγμή από τη διεθνή σύνοδο κορυφής για το διάστημα στο Παρίσι, εν μέσω καταγγελιών για πίεση που άσκησε η κυβέρνηση Τραμπ
ΠΑΡΙΣΙ — Λίγες μόλις ημέρες πριν την έναρξη μιας από τις μεγαλύτερες διεθνείς συναντήσεις για το διάστημα, τέσσερις κορυφαίες αμερικανικές εταιρείες του κλάδου γύρισαν την πλάτη στη Γαλλία. Η SpaceX του Έλον Μασκ, η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος, η κατασκευάστρια πυραύλων Stoke Space και η startup διαστημικών κέντρων δεδομένων Starcloud ενημέρωσαν τις γαλλικές αρχές ότι ακυρώνουν τη συμμετοχή τους στη Σύνοδο Κορυφής για το Διάστημα, που θα διεξαχθεί στο Παρίσι στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου.
Η εκδήλωση, την οποία στηρίζει προσωπικά ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και συνδιοργανώνουν Γαλλία και Γερμανία, αναμενόταν να συγκεντρώσει εκπροσώπους από πάνω από 120 χώρες, καθώς και ομιλίες του ίδιου του Μακρόν και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Τι προηγήθηκε
Σύμφωνα με δημοσιογραφική έρευνα του Politico, την οποία επιβεβαίωσε στη συνέχεια και το πρακτορείο Reuters, στελέχη του Γραφείου Επιστημονικής και Τεχνολογικής Πολιτικής του Λευκού Οίκου (OSTP) πραγματοποίησαν πριν από περίπου μία εβδομάδα τηλεφωνική κλήση με στελέχη αμερικανικών διαστημικών εταιρειών που σχεδίαζαν να παρευρεθούν στο Παρίσι. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το ρεπορτάζ, οι αξιωματούχοι εξέφρασαν την ανησυχία ότι η παρουσία αμερικανικών εταιρειών στη σύνοδο θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως σιωπηρή στήριξη σε ευρωπαϊκές πολιτικές θέσεις με τις οποίες η Ουάσιγκτον διαφωνεί.
Αν και δεν φαίνεται να δόθηκε ρητή εντολή αποχής, οι συμμετέχοντες στην κλήση φέρεται να αντιλήφθηκαν το μήνυμα ως έντονη αποθάρρυνση. Ένας αξιωματούχος του OSTP διατύπωσε εκ των υστέρων διαφορετική εκδοχή, υποστηρίζοντας ότι σκοπός της κλήσης ήταν να εξηγηθεί η αμερικανική θέση και να απαντηθούν ερωτήματα, όχι να δοθεί εντολή αποχής.
Το επίσημο σχόλιο του OSTP, όπως μεταδόθηκε, ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει να συνεργάζεται με συμμάχους και εταίρους στο διάστημα και ότι αναμένει εποικοδομητικές συζητήσεις στη σύνοδο πάνω σε ζητήματα όπως επιστημονικές αποστολές, προγράμματα εξερεύνησης και διαστημική ασφάλεια.
Η αντίδραση της Γαλλίας
Αξιωματούχος του γαλλικού υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Διαστήματος συνέδεσε ανοιχτά τις αποχωρήσεις με τις φήμες περί αμερικανικής πίεσης, σημειώνοντας πως είναι δύσκολο να μη γίνει αυτή η σύνδεση. Η ίδια πηγή τόνισε ότι το ενδιαφέρον της Γαλλίας για συνέχιση της συνεργασίας με τους Αμερικανούς εταίρους παραμένει, ακόμη κι αν οι στρατηγικές ανακατατάξεις και οι πολιτικές πιέσεις περιπλέκουν, όπως είπε, υπερβολικά την κατάσταση.
Σύμφωνα με το ίδιο υπουργείο, οι υπόλοιπες αμερικανικές εταιρείες που είχαν προγραμματίσει συμμετοχή αναμένεται να παραμείνουν στη σύνοδο, ενώ ορισμένες ανακοινώσεις που θα γίνονταν από κοινού με ευρωπαϊκές εταιρείες κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης έχουν πλέον ματαιωθεί.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Το επεισόδιο έρχεται καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες επενδύουν όλο και περισσότερο σε δικές τους διαστημικές δυνατότητες, τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές, επιδιώκοντας να μειώσουν την εξάρτησή τους από αμερικανικές εταιρείες όπως η SpaceX για δορυφορικές επικοινωνίες και εκτοξεύσεις. Αναλυτές συνδέουν την αμερικανική πίεση με ευρύτερες ανησυχίες στην Ουάσιγκτον για τη λεγόμενη «στρατηγική αυτονομία» της Ευρώπης στο διάστημα, καθώς και με τις γενικότερες εμπορικές και γεωπολιτικές τριβές ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού τους τελευταίους μήνες.
Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν οι υπόλοιπες αμερικανικές εταιρείες θα τηρήσουν τελικά στάση παρόμοια με της SpaceX και της Blue Origin, καθώς και αν οι ακυρωμένες συμφωνίες ευρωπαϊκών-αμερικανικών εταιρειών θα επανέλθουν στο τραπέζι μετά τη σύνοδο. Το επεισόδιο αναμένεται, πάντως, να τροφοδοτήσει περαιτέρω τη συζήτηση εντός της Ευρώπης για το κατά πόσον η εξάρτηση από αμερικανικές διαστημικές υποδομές αποτελεί πλέον στρατηγικό κίνδυνο.
Το άρθρο βασίζεται σε δημοσιεύματα των Reuters και Politico, καθώς και σε δηλώσεις του γαλλικού υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Διαστήματος (3-4 Σεπτεμβρίου 2026).