Ένα από τα πιο σημαντικά και πολυσυζητημένα ντοκιμαντέρ της τελευταίας δεκαετίας, το «The Social Dilemma» του Netflix, συνεχίζει να προκαλεί έντονη συζήτηση παγκοσμίως. Το επίσημο trailer του, που έχει συγκεντρώσει δεκάδες εκατομμύρια προβολές, λειτουργεί ως «ξυπνητήρι» για το πώς τα κοινωνικά δίκτυα έχουν μετατρέψει τη ζωή μας.
Τι αποκαλύπτουν πρώην στελέχη μεγάλων εταιρειών;
Το ντοκιμαντέρ φέρνει μαζί πρώην υψηλόβαθμα στελέχη από Facebook, Instagram, Twitter, Google, Pinterest και άλλες πλατφόρμες. Όλοι τους ομολογούν το ίδιο πράγμα:
• Οι πλατφόρμες δεν είναι σχεδιασμένες για να μας ενημερώνουν ή να μας συνδέουν, αλλά για να μας κρατούν όσο περισσότερο γίνεται μέσα σε αυτές.
• Χρησιμοποιούν τεχνικές συμπεριφορικής ψυχολογίας και νευροεπιστήμης για να δημιουργήσουν εθισμό.
• Ο βασικός στόχος δεν είναι η ικανοποίηση του χρήστη, αλλά η μέγιστη συλλογή δεδομένων και η αύξηση του χρόνου παραμονής (attention economy).
Οι πιο επικίνδυνες λειτουργίες
1. Filter Bubbles & Echo Chambers
Οι αλγόριθμοι δημιουργούν προσωποποιημένες «φούσκες» όπου βλέπουμε μόνο περιεχόμενο που ταιριάζει στις απόψεις μας. Αυτό οδηγεί σε ριζική πόλωση και δυσκολία κατανόησης της αντίθετης πλευράς.
2. Ενίσχυση Ακραίου Περιεχομένου
Το θυμό, ο φόβος και η οργή παράγουν πολύ περισσότερο engagement. Γι’ αυτό τα ακραία και πολωτικά posts προωθούνται περισσότερο.
3. Εξατομικευμένη Χειραγώγηση
Μέσω micro-targeting, μια πολιτική διαφήμιση ή ένα fake news μπορεί να φτάσει σε συγκεκριμένους ανθρώπους με βάση τις αδυναμίες και τα συναισθήματά τους.
4. Επίδραση στην Ψυχική Υγεία
Ιδιαίτερα στα παιδιά και στους εφήβους, η συνεχής σύγκριση και η αναζήτηση likes έχει οδηγήσει σε αύξηση του άγχους, της κατάθλιψης και ακόμα και αυτοκτονικών τάσεων.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα
Όπως λέει χαρακτηριστικά ένας από τους πρώην στελέχη:
«Δεν είναι ότι χάσαμε τον έλεγχο. Είναι ότι ποτέ δεν είχαμε σχεδιάσει να έχουμε έλεγχο».
Δες το trailer που ξύπνησε εκατομμύρια ανθρώπους
Το ντοκιμαντέρ δεν είναι μία ακόμα «θεωρία συνωμοσίας». Είναι μαρτυρίες ανθρώπων που δημιούργησαν αυτά τα συστήματα και σήμερα ανησυχούν βαθιά για τις συνέπειές τους.
Σε μία εποχή που περνάμε κατά μέσο όρο 2,5–4 ώρες την ημέρα στα κοινωνικά δίκτυα, το ερώτημα δεν είναι πια «αν» μας επηρεάζουν, αλλά πόσο και με ποιον τρόπο.
Το «The Social Dilemma» δεν είναι απλώς ένα ντοκιμαντέρ. Είναι ένας καθρέφτης της σύγχρονης ψηφιακής μας πραγματικότητας.
Το άρθρο βασίζεται στο ντοκιμαντέρ “The Social Dilemma” του Netflix και σε δημόσιες μαρτυρίες πρώην στελεχών μεγάλων πλατφορμών.