Ένα παράδοξο που δεν είναι πια παράδοξο: η γενιά με τις περισσότερες «συνδέσεις» στην ιστορία της ανθρωπότητας είναι και η πιο μοναχική.
Μια τάση κάνει εδώ και μήνες τον γύρο του TikTok: νέοι ανθρώπων ανεβάζουν βίντεο που δείχνουν πώς περνούν τα βράδια ή τα Σαββατοκύριακά τους μόνοι — και δηλώνουν ότι είναι «εντάξει με αυτό». Σύμφωνα με έρευνα του οργανισμού Marmalade Trust, το 67% των νέων της Generation Z δηλώνει ότι νιώθει μοναξιά. Στην Ελλάδα, το φαινόμενο έχει τη δική του ιδιαίτερη βαρύτητα — και τη δική του ιστορία.
Το Παράδοξο που Δεν Είναι Πια Παράδοξο
Στην ελληνική κοινωνία παρατηρείται ένα εντυπωσιακό φαινόμενο: ενώ οι νέοι είναι περισσότερο συνδεδεμένοι από ποτέ μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, πολλοί από αυτούς βιώνουν έντονα αισθήματα μοναξιάς και απομόνωσης. Έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 27% των νέων στην Ελλάδα αισθάνονται μοναξιά, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία.
Ενώ τα smartphone και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχεδιάστηκαν για να κρατούν τους ανθρώπους συνδεδεμένους, πολλοί χρήστες αναφέρουν πλέον ότι αισθάνονται πιο απομονωμένοι παρά το γεγονός ότι είναι συνεχώς online.
Γιατί Συμβαίνει Αυτό στην Ελλάδα;
Δεν είναι μόνο θέμα οθονών. Στην Ελλάδα, η οικονομική εξάρτηση από τους γονείς και η καθυστερημένη ανεξαρτητοποίηση εντείνουν την απομόνωση και δυσκολεύουν τη δημιουργία κοινωνικών δεσμών. Οι νέοι αργούν να ανεξαρτητοποιηθούν και προτιμούν τη «μοναξιά» του παιδικού δωματίου από μια πιο ανεξάρτητη αλλά και υπεύθυνη ζωή, συχνά για οικονομικούς λόγους.
Έκθεση του ΟΟΣΑ που παρουσιάστηκε το 2025 καταγράφει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών με υψηλά επίπεδα μοναξιάς στην Ευρώπη και συνδέει το φαινόμενο με την υγεία, την ευημερία και την οικονομική ζωή.
Η χρήση των smartphones αλλάζει τα πρότυπα αλληλεπίδρασης των νέων, αυξάνει τη μοναξιά και τη δυσφορία, ενώ δημιουργεί εξιδανικευμένα πρότυπα, υψηλές προσδοκίες και προβληματικές σχέσεις.
Οι Σχέσεις Αλλάζουν — ή Αποφεύγονται;
Η Gen Z δεν απομακρύνεται από τις σχέσεις — αλλάζει τον τρόπο που θέλει να συνδέεται. Οι νέοι ενήλικες δίνουν προτεραιότητα στην ψυχική υγεία, την οικονομική ανεξαρτησία και τις προσωπικές σχέσεις ως βασικά στοιχεία της ενηλικίωσης. Η συναισθηματική ασφάλεια προηγείται της σεξουαλικής δραστηριότητας.
Πολλοί όμως φτάνουν στο άλλο άκρο: ένα μεγάλο ποσοστό νέων δηλώνει ότι οι σχέσεις παρεμβαίνουν στους προσωπικούς στόχους, στη σταθερότητα και στην ψυχική ισορροπία, ενώ αρκετοί αποφεύγουν ενεργά το dating για να προστατεύσουν την ψυχική τους υγεία. Η οικονομική πίεση και οι συναισθηματικοί παράγοντες φαίνεται να λειτουργούν μαζί ως βασικοί λόγοι για αυτή την επιλογή.
Κι εδώ ανακύπτει κάτι σημαντικό: η απουσία σχέσης δεν συνδέεται αυτόματα με μοναξιά ή χαμηλότερη ψυχική ευεξία. Σε αρκετές περιπτώσεις τα αρνητικά συναισθήματα που σχετίζονται με τη single ζωή μπορεί να μην προκύπτουν από την ίδια την απουσία συντρόφου, αλλά από το κοινωνικό στίγμα ή την έλλειψη υποστήριξης.
Οι Άντρες, η Σιωπή και ο Φόβος Παραδοχής
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τις γυναίκες. Πολλοί άνδρες αποφεύγουν να παραδεχθούν ότι αισθάνονται μόνοι λόγω φόβου ή κοινωνικών στερεοτύπων — με αποτέλεσμα η μοναξιά τους να παραμένει αόρατη και αντιμετωπίσιμη από κανέναν.
Τι Μπορεί να Αλλάξει;
Οι παραδοσιακές κοινωνικές κοινότητες εκλείπουν, ενώ τα ψηφιακά δίκτυα προσφέρουν επιφανειακές σχέσεις. Παρά τη μεγάλη συμμετοχή τους σε σπουδές και εργασία, οι νέοι αναζητούν νέες μορφές κοινότητας και εμπιστοσύνης για να νιώσουν κοινωνικά συνδεδεμένοι.
Αρκετοί χρήστες αξιοποιούν πλέον τα social media όχι μόνο για να μοιραστούν την εμπειρία τους αλλά και για να βρουν νέες παρέες, ομάδες ενδιαφερόντων, εθελοντικές δράσεις ή τοπικές κοινότητες. Το ίδιο εργαλείο που δημιουργεί το πρόβλημα, αρχίζει να γίνεται μέρος της λύσης — όταν χρησιμοποιείται με πρόθεση.
Τα ποσοστά κατάθλιψης μεταξύ των ενηλίκων κάτω των 30 ετών έχουν υπερδιπλασιαστεί από τα τέλη του 2017. Αυτά τα νούμερα υποδηλώνουν ότι, ενώ η τεχνολογία έχει διευκολύνει την επικοινωνία, δεν έχει απαραίτητα βελτιώσει την αυθεντική ανθρώπινη σύνδεση.
Το Συμπέρασμα
Η μοναξιά των νέων δεν είναι μόδα, δεν είναι αδυναμία και δεν είναι ατομικό πρόβλημα. Είναι κοινωνικό φαινόμενο με οικονομικές, ψηφιακές και πολιτισμικές ρίζες — που στην Ελλάδα έχει και τη δική του ιδιαίτερη χροιά.
Το πρώτο βήμα δεν είναι να βρεις σύντροφο ή να αποκτήσεις φίλους. Είναι να παραδεχτείς ότι αισθάνεσαι μόνος/η — χωρίς να το θεωρείς ντροπή. Γιατί η αναγνώριση είναι πάντα η αρχή της σύνδεσης.
Αν αισθάνεσαι ότι η μοναξιά ή η δυσκολία στις σχέσεις επηρεάζει έντονα την καθημερινότητά σου, η συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να αποτελέσει ουσιαστική υποστήριξη. Το ΚΕΘΕΑ, η ΕΠΨΥ και πολλές δημόσιες δομές προσφέρουν δωρεάν ή χαμηλού κόστους συμβουλευτική.