Η αντιπαράθεση ξεκίνησε από συνέντευξη του δημάρχου της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, στο podcast «The Interview» των New York Times, όπου δήλωσε ότι το γραφείο του εξακολουθεί να εξετάζει το ενδεχόμενο σύλληψης του Μπένιαμιν Νετανιάχου, αν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επισκεφθεί την πόλη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με το CNN, ο Μαμντάνι έχει ζητήσει επίσημη επανεξέταση από το Νομικό Τμήμα του Δήμου, ώστε να δει ποιες επιλογές έχει σε σχέση με το ένταλμα σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ). Ο ίδιος υπογράμμισε πάντως ότι δεν πρόκειται να δράσει εκτός νομικού πλαισίου, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι δεν θα «γράψουν δικούς τους νόμους» για τον σκοπό αυτό.
Ο Μαμντάνι επανέλαβε τη θέση του ότι ο Νετανιάχου «ανήκει στη Χάγη» και είναι πολεμικός εγκληματίας, κατηγορούμενος από το ΔΠΔ, άποψη που κατά τον ίδιο συμμερίζονται πολλοί λόγω των συνεπειών της πολιτικής του.
Η απάντηση του γραφείου Νετανιάχου
Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού απάντησε την Κυριακή μέσω ανάρτησης στο X, χαρακτηρίζοντας το ΔΠΔ «κανγκουρό δικαστήριο» που δεν έχει δικαιοδοσία ούτε πάνω σε Αμερικανούς ούτε πάνω σε Ισραηλινούς. Η ανακοίνωση αμφισβήτησε τη νομιμότητα του ίδιου του εντάλματος, υποστηρίζοντας ότι εκδόθηκε από τον πρώην εισαγγελέα του ΔΠΔ Καρίμ Χαν λίγες ημέρες πριν γίνουν δημόσιες κατηγορίες σεξουαλικής παρενόχλησης εναντίον του, κάτι που —σύμφωνα με το γραφείο Νετανιάχου— αποτελούσε προσπάθεια του Χαν να αποσπάσει την προσοχή. Αξίζει να σημειωθεί ότι το NBC New York αναφέρει πως έρευνα για τις καταγγελίες εναντίον του Χαν κατέληξε ότι όντως υπήρξε «σοβαρό παράπτωμα» και «σοβαρή παραβίαση καθήκοντος», σύμφωνα με έγγραφα που είδε το Associated Press τον Ιούνιο.
Το γραφείο Νετανιάχου πρόσθεσε ότι ο Μαμντάνι φαίνεται να θέλει να αποπροσανατολίσει την προσοχή από τα δικά του προβλήματα, στρεφόμενος εναντίον του Ισραήλ, και τον κάλεσε να επικεντρωθεί στη διόρθωση της ζημιάς που προκαλεί η πολιτική του στη Νέα Υόρκη.
Το νομικό πλαίσιο
Πρακτικά, μια σύλληψη του Νετανιάχου στο έδαφος των ΗΠΑ θεωρείται εξαιρετικά απίθανη. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, εξήγησε ότι οι ΗΠΑ δεν είναι μέλος του Καταστατικού της Ρώμης στο οποίο βασίζεται το ΔΠΔ, ότι η συμφωνία έδρας του ΟΗΕ παρέχει διπλωματική προστασία σε επισκεπτόμενους αρχηγούς κυβερνήσεων, και ότι ισχύει ασυλία αρχηγού κράτους. Πρώην εισαγγελείς έχουν επίσης προειδοποιήσει ότι μια απόπειρα σύλληψης από τον δήμαρχο ή την αστυνομία της Νέας Υόρκης θα αποτελούσε παραβίαση του ομοσπονδιακού δικαίου.
Υπενθυμίζεται ότι το ΔΠΔ εξέδωσε το ένταλμα σύλληψης κατά του Νετανιάχου τον Νοέμβριο του 2024, στο πλαίσιο έρευνας για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα. Ο Μαμντάνι είχε ήδη ταχθεί υπέρ της εφαρμογής του εντάλματος πριν καν αναλάβει τα καθήκοντά του ως δήμαρχος, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ είχε τότε χαρακτηρίσει τις σχετικές δηλώσεις του «απρεπείς».
Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή, καθώς αναμένεται ενδεχόμενη επίσκεψη Νετανιάχου στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.